Мәндік талдау: тіл біліміндегі мағынаны түсіну жолдары
Semantic analysis (linguistics)
Тіл білімінде семантикалық талдау – сөздер мен фразалардың мағынасын анықтау. Универсалды мағынаны табу, мәдени ерекшеліктерді жою, тілдік контекстті зерделеу.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Лингвистикада семантикалық талдау – бұл сөздер, тіркестер, сөйлемдер, абзацтар деңгейінен бастап, жазудың жалпы деңгейіне дейінгі синтаксистік құрылымдарды олардың тілден тәуелсіз мағыналарымен байланыстыратын процесс. Ол сондай-ақ, мүмкін болған жағдайда, нақты тілдік және мәдени контекстке тән ерекшеліктерді жоюды қамтиды. Идиомалар мен бейнелі сөйлеу элементтері мәдени сипатта болғандықтан, семантикалық талдау кезінде салыстырмалы түрде өзгермейтін мағыналарға айналдырылады. Семантика, прагматикамен байланысты болғанымен, одан ерекшеленеді, себебі семантика кез келген контексте сөздер мен сөйлемдерді таңдаумен айналысады, ал прагматика – контекст немесе мәнерден туындайтын бірегей немесе ерекше мағынаны қарастырады. Басқаша айтқанда, семантика – әмбебап түрде кодталған мағына, ал прагматика – сөздерде кодталған және аудитория тарапынан түсіндірілетін мағына. Семантикалық талдау жеке сөздер арасындағы қарым-қатынасты қарастырудан басталуы мүмкін. Бұл үшін лексикалық иерархияны, оның ішінде гипонимия мен гипернимия, меронимия, полисемия, синонимдер, антонимдер және гомонимдер туралы түсінік қажет. Бұл сондай-ақ, коннотация (семиотика) және коллокация сияқты ұғымдармен де байланысты, яғни бір сөзді қоршап тұратын немесе жиі қолданылатын сөздердің комбинациясы. Мұнда идиомалар, метафоралар және салыстырулар, мысалы, "қақ жарық күндіздей" сияқты т expressionдар кіруі мүмкін. Талдау үшін жеткілікті материал болған жағдайда, семантикалық талдау нақты авторлардың жазу стилін анықтау және іздеу үшін қолданылуы мүмкін.
In linguistics, semantic analysis is the process of relating syntactic structures, from the levels of words, phrases, clauses, sentences and paragraphs to the level of the writing as a whole, to their language independent meanings. It also involves removing features specific to particular linguistic and cultural contexts, to the extent that such a project is possible. The elements of idiom and figurative speech, being cultural, are often also converted into relatively invariant meanings in semantic analysis. Semantics, although related to pragmatics, is distinct in that the former deals with word or sentence choice in any given context, while pragmatics considers the unique or particular meaning derived from context or tone. To reiterate in different terms, semantics is about universally coded meaning, and pragmatics, the meaning encoded in words that is then interpreted by an audience. Semantic analysis can begin with the relationship between individual words. This requires an understanding of lexical hierarchy, including hyponymy and hypernymy, meronomy, polysemy, synonyms, antonyms, and homonyms. It also relates to concepts like connotation (semiotics) and collocation, which is the particular combination of words that can be or frequently are surrounding a single word. This can include idioms, metaphor, and simile, like, "white as a ghost." With the availability of enough material to analyze, semantic analysis can be used to catalog and trace the style of writing of specific authors.