Кіріспе

Жеке азаматтардың қылмыс жасауға келісімі

Азаматтық құрылтай – екі немесе одан көп тараптардың үшінші тарапты заңды құқықтарынан айыру немесе үшінші тарапты заңсыз мақсатқа жету үшін алдау туралы келісімін қамтитын келісім. Құрылтайшылдықтың бір түрі, құрылтайшылдық әр мүшесі әр басқа мүшесінің агенті немесе серіктесі болып табылатын және қандай да бір әрекетті жоспарлауға немесе келісуге келісетін серіктестік құру туралы келісім жасайтын адамдар тобын білдіруі мүмкін. Қастандық жасаушылардың жоспардың барлық кезеңдеріне қатысқаны немесе барлық мәліметтерді білуі міндетті емес. Кез келген ерікті келісім және жоспарды жүзеге асыру мақсатында бір заговоршы жасаған нақты бір әрекет – бұл құрылтайды дәлелдеу үшін қажетті негізгі элементтер. Заңсыз нәтижеге жету үшін заңды құралдар қолданылса да, заңды нәрсеге жету үшін заңсыз құралдар қолданылса да, құрылтай болуы мүмкін. "Қылмыс жасалмаса да, зардап шеккен адамдар құрылтай жасау үшін азаматтық іс қозғауы мүмкін". Азаматтық құрылтайды анықтау үшін қажетті құқықтық элементтер қылмыстық құрылтайды анықтау үшін қажетті құқықтық элементтермен бірдей, яғни екі немесе одан да көп жеке тұлғалардың болашақта заң бұзуға немесе заңсыз жолмен заңды мақсатқа жету туралы келісімі болуы керек. Қылмыстық заң көбінесе заговоршылардың біреуінің заң бұзу ниетін көрсету үшін нақты бір қадам жасауын талап етеді, ал азаматтық құрылтайда заңсыз мақсатты жүзеге асыру үшін нақты әрекет талап етілмеуі мүмкін. Этимологиялық тұрғыдан алғанда, термин латын тілінен алынған: con – "бімен, бірге", spirare – "тыныс алу".

АҚШ-та іскерлік сот ісінде

Бизнес-даулар көбінесе екі немесе одан көп корпорацияға қарсы құпия келісімдерге байланысты сот процесін қамтиды. Әдетте, сотқа жауапкер ретінде компаниялардың басшылары, сыртқы бухгалтерлер, адвокаттар және осы сияқты сенімді тұлғалар тартылады. Көптеген штаттарда корпорацияның басшылары мен директорлары корпорацияға ешқандай пайда тигізбейінше, жеке мүдделері үшін әрекет етсе, корпорациямен құпия келісімге түсе алмайды. Азаматтық құпия келісім заңдары көбінесе монополияға қарсы сот ісі ретінде жүзеге асырылады, әдетте федералды сотта қаралады. Мәселен, талапкер нарықтық бағадан жоғары баға белгілеу салдарынан туындаған артық төлем үшін үш еселенген залапты өндіруге құқылы. Федералды Шерман монополияға қарсы заңы азаматтық және қылмыстық жазаларды көздейді. Бизнес және олардың агенттері арасындағы топтық бойкоттарға, монополия құруға, немесе кішкентай бәсекелесті жою мақсатында бағаны төмендетуге бағытталған келісімдер де қудаланады. 1933 жылғы Бағалы қағаздар туралы заң және 1934 жылғы Бағалы қағаздар биржасы туралы заң сияқты федералды бағалы қағаздар заңдарын бұзуға қатысты құпия келісімдер де қарқынды азаматтық және қылмыстық сот процесіне себеп болады, онда осындай келісімнің болуы немесе болмауы туралы даулар туындайды. Бағалы қағаздар комиссиясы (SEC) және Әділет министрлігі бағалы қағаздар заңдарын бұзуға қатысты құпия келісімдер үшін сотқа шақырады. Мысалы, 2003 жылдың маусым айында PNC Financial Services Group Inc. атты аймақтық банк, бағалы қағаздармен алаяқтық жасады деген SEC-тің айыптауларын реттеу үшін 115 миллион доллар көлемінде азаматтық айыппұл төлеуге және шығындарды өтеуге келісті. Оның еншілес компаниясы 2001 жылы қиын жағдайдағы несиелер мен инвестицияларды 762 миллион доллар көлемінде баланстан тыс ұйымдарға аударғандығы үшін бағалы қағаздар заңдарын бұзу үшін сөз байласты деп айыпталды. Бұл жағдайда Әділет министрлігі PNC-ге қатысты қылмыстық істі кейінге шегерді, себебі олар осыған байланысты жүргізілген тергеуге белсенді түрде көмектесті. Сол сияқты, темекі компанияларына қарсы денсаулық сақтау шығындарын өндіріп алу мақсатындағы азаматтық сот процесінде, Медициналық көмек туралы заңға сәйкес келісім жасалғандығы айтылды, , және т.б. (Бірінші талап), Әлеуметтік қамсыздандыру заңының 18-тарауының (b)(2)(B)(ii) және (iii) тармақшалары (Екінші талап) бойынша медициналық сақтандырудың қосалқы төлеуші ережелері, сондай-ақ рэкетшілдік және сыбайлас жемқорлық ұйымдар туралы ("RICO") азаматтық ережелері, американдық қоғамды темекі шегудің денсаулыққа тигізетін зияны туралы жаңылыстыру мақсатында пайдаланылды.