Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
HAL Ajeet (; IAST: Ajīt, Жеңілмейтін немесе Бас иілмейтін) – Үндістанның «Хиндустан Аэронаутика Лимитед» (HAL) компаниясы жасаған және өндірген реактивтік күшпен жұмыс істейтін әскери ұшақ. Оны 1977-1991 жылдар аралығында Үндістан Әуе Күштері (IAF) қолданды. Ajeet – британдық Folland Gnat жеңіл әскери ұшағының модификациясы. IAF үшін көптеп сатып алынған және HAL лицензиясы бойынша өндірілген Gnat, Үндістандағы қызмет кезінде, соның ішінде Пәкістанмен болған бірнеше қақтығыстарда, оның ішінде 1965 жылғы және 1971 жылғы Үнді-Пәкістан соғыстарында жақсы өзін көрсетті. Сондықтан IAF бұл типке оңтайлы көзқарас танытты, техникалық қызмет көрсетудегі және кейбір жүйелердегі кемшіліктерге қарамастан. Осы себепті 1972 жылы IAF Gnat ұшағының жаңартылған және қабілетті нұсқасын жасау туралы талап қойды, нәтижесінде HAL Ajeet ұшағын жасады. Ajeet ұшағының жобалау кезеңінде HAL ұшақтың бірнеше аспектілерін қайта жобалады, сонымен қатар авиациялық және гидравликалық жүйелер сияқты бірнеше ішкі жүйелердің сенімділігі мен тиімділігін арттыруға ұмтылды. «Жылы қанат» технологиясын қолдану ұшақтың ішкі жанармай сыйымдылығын арттырып, қанат астындағы бірнеше бекіткіштерді басқа мақсаттар үшін босатты, бұл ұшақтың ұшу қашықтығы мен жүк көтеру қабілетін арттырды. 1975 жылғы 6 наурызда лицензия бойынша өндірілген соңғы екі Gnat ұшағын модификациялау арқылы жасалған екі Ajeet прототипі алғашқы сынақ ұшуын жасады. Бұл прототиптердің сәтті сынақтары Ajeet ұшағына тапсырыс беруге себеп болды. 1976 жылғы 30 қыркүйекте алғашқы өндірістік ұшақ алғашқы сынақ ұшуын жасады. Келесі жылы пайдалануға берілген Ajeet ұшағының қызмет ету мерзімі салыстырмалы түрде қысқа және көзге түспеді, ол тек бір IAF эскадрильясын жарақтандырып, 1991 жылы қызметтен алынды.
The HAL Ajeet (; IAST: Ajīt, Undefeatable or Unconquerable) was a jet powered fighter aircraft developed and manufactured by Indian aerospace manufacturer Hindustan Aeronautics Limited (HAL). It was operated by the Indian Air Force (IAF) between 1977 and 1991. The Ajeet is a derivative of the British Folland Gnat light fighter aircraft. The Gnat, which had been procured in large numbers for the IAF and produced under license by HAL, had acquitted itself favourably during its Indian service, including in active combat roles during multiple conflicts with Pakistan, including the Indo Pakistani War of 1965 and the Indo Pakistani War of 1971. As such, the IAF had a positive attitude towards the type, despite observing shortcomings in maintainability and some subsystems. Thus, during 1972, the service issued a requirement calling for the development of an upgraded and more capable variant of the Gnat, leading to the development of the Ajeet by HAL. In the design phase of the Ajeet, HAL redesigned several aspects of the aircraft while seeking to improve both the reliability and effectiveness of several subsystems, such as the avionics and hydraulic systems. The adoption of a wet wing expanded the fighter's internal fuel capacity and freed up several underwing hardpoints for other purposes, effectively increasing both the range and payload capability of the aircraft. On 6 March 1975, the first of two Ajeet prototypes, producing via the conversion of the final two licence produced Gnat fighters, conducted its maiden flight. The satisfactory performance of these prototypes contributed to the issuing of a production order for the Ajeet. On 30 September 1976, the first production aircraft performed its maiden flight. Introduced to service during the following year, the Ajeet had a relatively brief and unremarkable service life, equipping only a single IAF squadron and being withdrawn from service during 1991.
Өмірбаян
1950 жылдары Үндістан үкіметі Ұлыбританиямен келісімге келіп, Үндістан Әскери-әуе күштеріне (ӘӘК) көптеген жеңіл ұрысқа қабілетті, реактивті қозғалтқышты ұшақтар – Folland Gnat истребителін сатып алуға келісті. Британдық Gnats-ты сатып алумен қатар, Hindustan Aeronautics Limited (HAL) авиациялық компаниясы лицензиялық келісім бойынша Үндістанда да оны өндірді. Өндіріс кезеңінде HAL ӘӘК үшін 200-ден астам ұшақ құрастырды, олардың 85 пайызы ұшақ фюзеляжы, ал 60 пайызы қозғалтқышы отандық өндірісте жасалған. Gnat ӘӘК-дегі қызметі барысында жауынгерлік тапсырмаларға белсенді жұмылдырылғанда өте табысты болды. Бұл типтегі ұшақтар 1965 жылғы және 1971 жылғы Үнді-Пәкістан соғыстарында, көрші Пәкістанға қарсы қолданылды. Олар төмен биіктіктегі әуе басымдығын қамтамасыз ету және қысқа қашықтықтағы нысандарды шабуылдау миссияларын орындау үшін пайдаланылды. Солтүстік Американың F-86 Sabre сияқты пәкістандық истребительдерге қарсы тиімділігі үшін бұл типке “Sabre Slayer” (Sabre-ді өлтіруші) деген лақап ат қойылды. Gnat ӘӘК-де бірнеше онжылдық бойы, 1980 жылдарға дейін пайдаланылды. Авиация авторы Пушпиндар Чопраның сөзіне сәйкес, Gnat дизайнының оң және теріс жақтары болды: құрастыру және пайдалану арзан болғанымен, бортындағы бірнеше жүйелер сенімділік деңгейінің төмен болуына бейімді, әсіресе ұшақтың басқару жүйесі, ал кейбір аспектілерін күту қиын болды. Сенімділік мәселелері бірнеше апатқа себеп болды, нәтижесінде жеке Gnat ұшақтары жоғалып, бірнеше ұшқыш қаза тапты. Үндістан Парламентінің Мемлекеттік есеп комитетінің баяндамасына сәйкес, бағдарламаны қадағалауға тағайындалған ӘӘК шенеуніктерінің даму процесі туралы нақты түсінігі болмады және ұшақтың қандай мақсатта қолданылатыны туралы анық идеялары жоқ еді. Бастапқы талаптарға жауап ретінде HAL Gnat дизайнын жаңартуға кірісті. Олардың жұмысына 1960 жылдары Folland Aircraft компаниясы таратылғаннан кейін, Үндістанның компанияның бұрынғы активтерін сатып алуы көмектесті. Типке қатысты құқықтар ӘӘК-қа берілді, ал қалған заттар, мысалы, қалыптар мен сынақ құралдары HAL-ға жеткізілді. Бастапқыда жаңа ұшаққа “Аджит” деген ат берілді, санскрит тілінде ол “Жеңілмейтін” немесе “Бағындырылмаған” деген мағынаны білдіреді. Дизайн дамыған сайын, Ajeet пен бастапқы Gnat арасындағы айырмашылықтар айтарлықтай артты. Даму процесінде бұрынғы Gnat дизайнында анықталған кемшіліктерді жоюға бағытталған тырақты күш-жігер жұмсалды. Ajeet истребителінің тоқтатылуы және жобаның құндылығына қатысты шенеуніктердің пессимизм факторы, оқу-жаттығу ұшағын жасау бастамасын тоқтатуға және қосымша үлгілер шығармауға әкелді. Екі қалған ұшақ ӘӘК-нің 2-ші эскадрильясына қысқа мерзімге жіберілді, онда олар 1991 жылы Ajeet тоқтатылғанға дейін пайдаланылды.
During the 1950s, the government of India had come to an agreement with the United Kingdom to procure a large number of Folland Gnat fighters, a light combat capable jet propelled aircraft, for the Indian Air Force (IAF). In addition to the acquisition of British built Gnats, the type was also manufactured under a licensing arrangement in India by aviation company Hindustan Aeronautics Limited (HAL). During its production run, in excess of 200 aircraft were constructed by HAL for the IAF; as much as 85 per cent of the airframe and 60 per cent of the engine were domestically produced. During its service life with the IAF, the Gnat proved to be relatively successful when deployed for active combat missions. The type was used in both the Indo Pakistani War of 1965 and the follow up Indo Pakistani War of 1971 against neighbouring Pakistan. Operationally, it was used to conduct both low level air superiority missions and to perform short range ground attack runs. Due to its effectiveness against Pakistani fighters, such the North American F 86 Sabre, the type was given the moniker of Sabre Slayer. The Gnat was ultimately operated by the IAF for several decades up until its retirement during the 1980s. According to aviation author Pushpindar Chopra, the design of the Gnat had both positive and negative attributes; while being inexpensive to construct and to operate, several of the onboard systems had been allegedly prone to low levels of reliability, particularly the control system of the aircraft, while some aspects had proved to be difficult to maintain. The reliability issues had been a known contributing factor to several accidents which had resulted in the total loss of individual Gnats and the deaths of several pilots. According to a report by the Public Accounts Committee of the Indian Parliament, the IAF officials tasked with overseeing the programme lacked realistic concepts of what was involved in the development process nor firm ideas on what the aircraft was required for. In response to the issuing of the original requirement, HAL set about designing their revision of the Gnat. Their work was greatly aided by an earlier decision by India to, upon the liquidation of Folland Aircraft during the 1960s, acquire many former assets of the company. The residual rights for the type had been transferred to the IAF while other items, such as the jigs and test apparatus, had been moved to HAL. Early on, the fledgling aircraft design received the name "Ajeet", Sanskrit for "Invincible" or "Unconquered". As the design developed, differences between the Ajeet and the original model of the Gnat that had served as its starting point became considerable. During the development process, deliberate efforts were made to rectify the encountered shortcomings and troubles discovered within the design of the earlier Gnat. The twin factors of the anticipated imminent phaseout of the Ajeet fighter and pessimism over the project's value from officials heavily contributed to the trainer initiative being curtailed without any further examples being produced. The two surviving aircraft were dispatched to briefly serve with the IAF's No.2 Squadron, where they were used until the phaseout of the Ajeet was completed during 1991.
БАҚ-тағы көрнекті рөлдері
Ажит және төрт жекеменшік Гнат Т.1 ұшақтары 1991 жылғы "Жылы оқтар!" комедиясында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ұшқыштары ұшқан, ойдан шығарылған "Оскар EW 5894 Фаллос" тактикалық бомбалаушы-истребительдерін сомдады.
An Ajeet and four privately owned Gnat T.1s portrayed the fictional carrier based "Oscar EW 5894 Phallus" tactical fighter bombers flown by US Navy pilots in the 1991 comedy Hot Shots!.