Кіріспе

Уильям Кокран және Питер Армитаждың есімімен аталған Кокран-Армитаж тренд тестісі, категориялық деректерді талдау кезінде екі категориялы айнымалы мен k категориялы реттік айнымалы арасындағы байланысты бағалау үшін қолданылады. Ол екінші айнымалының k категорияларының әсеріндегі күдікті реттіліктерді ескеру үшін Пирсонның хи-квадрат тестісін өзгертеді. Мысалы, емдеу дозасы "төмен", "орта", "жоғары" ретімен берілуі мүмкін, және доза артқан сайын емдеудің тиімділігі төмендемейді деп күдіктенуіміз мүмкін. Тренд тестісі көбінесе жағдай-бақылау генетикалық ассоциация зерттеулерінде генотипке негізделген тест ретінде қолданылады.

Кіріспе

Тенденциялық сынақ деректер 2 × k контингенциялық кесте түрінде берілгенде қолданылады. Мысалы, k = 3 болса, келесідей кесте болады:

B = 1 B = 2 B = 3
A = 1 N11 N12 N13
A = 2 N21 N22 N23

Бұл кесте екі айнымалының шеттік жиынтықтарымен толықтырылуы мүмкін:

B = 1 B = 2 B = 3 Қосындысы
A = 1 N11 N12 N13 R1
A = 2 N21 N22 N23 R2
Қосындысы C1 C2 C3 N

мұнда R1 = N11 + N12 + N13 және C1 = N11 + N21, және т.с.с. Тенденциялық сынақ статистикасы:

мұнда ti – салмақтар, ал N1iR2 – N2iR1 айырмасы қатарларды қайта салмақтағаннан кейін N1i және N2i арасындағы айырмашылық ретінде қарастырылады. Қауымдастық жоқ деген гипотеза (нөлдік гипотеза) былай формулировкаланады:

Бұл орындалатыны болжаса, итерациялық күтуді қолдану арқылы:

Дисперсияны ыдырау арқылы есептеуге болады, нәтижесінде:

және үлкен көлемді сынамаға жуықтау ретінде:

ti салмақтарын осылай таңдауға болады, яғни тенденциялық сынақ белгілі бір қауымдастықтарды анықтау үшін жергілікті түрде ең қуатты болады. Мысалы, k = 3 және B = 1 және B = 2 жиіліктерінің ұқсас (әрбір қатарда) болса, бірақ B = 3 жиілігі басқаша болса, онда t = (1, 1, 0) салмақтарын қолдану керек. Егер жиіліктерде сызықтық тенденция болса деп күдіктенсек, онда t = (0, 1, 2) салмақтарын қолдану керек. Бұл салмақтар жиіліктің B-мен монотонды түрде өзгеретіні күдікталған кезде де қолданылады, тіпті егер тенденция міндетті түрде сызықтық болмаса да.

Түсіндіру және рөлі

Трендті тексеру күдікті тренд дұрыс болған жағдайда, хи-квадрат тексеруінен артық күшке ие болады, бірақ күдікті емес трендтерді анықтау мүмкіндігі төмендейді. Бұл гипотезалық тексерулерді нақты баламаларға бағыттаудың жалпы әдісінің мысалы. Трендтік тексеру күдікті әсер бағытын пайдаланып күшті арттырады, бірақ бұл нөлдік гипотеза бойынша тексеру статистикасының ықтималдық таралуына әсер етпейді. Осылайша, әсерлердегі күдікті тренд сынақ нәтижелерінің мағыналы болуы үшін міндетті түрде орындалуы керек болжам емес.