Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мфагано аралы Виктория көлінің шығыс бөлігінде, Винам шығанағының аузында орналасқан. Кенияның бір бөлігі болып табылатын ол, Русинга аралының батысында жатыр. Аралдың ауданы 65 км² және ең биік нүктесі – 1694 метрлік Квитуту тауы. 1999 жылғы халық санауы бойынша, аралда 16 282 адам тұрған. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, халық саны шамамен 30 000-ға жетеді деп есептеледі. Әкімшілік тұрғысынан Мфагано Хома Бэй округінің құрамына кіреді. Арал Кениядағы Олусуба немесе Суба тілінде сөйлейтін халықтың ең ірі тобына мекенжай болып табылады. Олусуба тілі, Суба еркектері мен материктегі Луо әйелдері арасындағы некелердің нәтижесінде сиреп барады, себебі балалардың ана тілін – яғни анасының тілін үйренуі дәстүрлі болып саналады. Аралда Луо, суахили және ағылшын тілдері де қолданылады. Луо тайпасының өкілдері аралдың шығыс жағында шоғырланған, олардың көпшілігі балықшылар мен шаруалар болып жұмыс істейді. Мфагано тұрғындарының бір бөлігінің Угандадағы Буганда патшалығынан келген эмигранттардың ұрпақтары екеніне сенімді. Олардың XIX ғасырдың басында кабака джужуды өлтіруге байланысты туған даулы оқиғадан кейін келгені айтылады. Көптеген тұрғындар балық аулау мен күнделікті су жинаудың ыңғайлылығы үшін су жағасына жақын тұрады. Аралдың жағалауы көбінесе тасты, бірақ қара құмды жағалаулары да бар. Көлік құралдарының ішінде жаяу жүру және қолмен жасалған, кейде желкені бар шағын ағаш қайықтармен саяхаттау басым. Үкімет аралды айналатын және мотоциклдердің жүруіне мүмкіндік беретін жол салды, соның арқасында велосипедтер де пайда болды. Аралдың топырағына алғашқы автомобиль 2007 жылдың 2 ақпанында кірді. Ол автомобильді жол және қоғамдық қызметтер министрі Симеон Ньяхае басқарды. Содан бері бірнеше автомобиль көрінді және қазіргі кезде олар жергілікті тұрғындар үшін көлік құралы ретінде пайдаланылуда. Кішкентай ұшақтар үшін кір қону алаңы бар, ол үлкен ұшақтарды қабылдау үшін жақсартылды. Бұл алаң негізінен туристер мен миссионерлерді тасымалдау үшін қолданылады. Бұған қоса, үкімет аралда тұрақты электр қуатын қамтамасыз ету үшін генераторларды пайдаланды, бұл аймақтың дамуына және аралдың экономикалық мүмкіндіктерін арттыруға ықпал етті, себебі балықшылар енді балықтарын сатуға дайындалғанша сақтай алады. 2009 жылдың қазан айында Абасуба қоғамдық бейбітшілік мұражайы ашылғаннан бері туризм қарқыны артып, осы аймақты көбірек адам танысуда. Мфагано сонымен қатар, шамамен 2000 жыл бұрын жасалған ежелгі тас суреттерімен де танымал, олар ертедегі аңшы-жинаушылар, мүмкін Тва халқы жасаған деп саналады.
Mfangano Island lies in the eastern part of Lake Victoria, at the mouth of the Winam Gulf. Part of Kenya, it lies west of Rusinga Island. The island is 65 km2 in area and rises to 1,694 m at Mount Kwitutu. It had a population of 16,282 at the 1999 census. As of 2024, the population is estimated to be approximately 30,000. Administratively, Mfangano is part of Homa Bay County. The island is home to the largest population of Olusuba or Suba people language speakers in Kenya. Olusuba is becoming rarer, in part because of intermarriage between Suba men and Luo women from the mainland, as it is traditional for children to learn the "mother tongue", that is, the language of their mother. Other languages spoken on the island include Luo, Swahili, and English. Members of the Luo tribe are concentrated on the eastern side of the island, most of whom are fishermen and subsistence farmers. Some of the inhabitants of Mfangano are believed to be descendants of emigrants from the Buganda kingdom in Uganda who arrived after the controversial early nineteenth century killing of the kabaka juju. Most inhabitants live near the water for ease in fishing and collecting the day's water supply. The water's edge of the island is quite rocky with a few black sandy shores. Transportation consists mostly walking and of boat travel in small wooden handmade boats that sometimes have a sail. There are a few bicycles now that the government cut a road that circles the island on which motorbikes can travel. The first car to be driven on the island's soil was on February 2, 2007. It was driven 500 m. In it was Road and Public Services Hon. Simeon Nyachae, MP. Since then, several automobiles have been seen, and others now are used locally for transport. There is a small dirt landing strip for small planes which has been improved to support other bigger planes. This is used mostly for tourists and mission workers. Apart from the above mentioned, the government has also worked hard and ensured that there is constant electricity supply within the island by use of the generators hence this has seen growth within the region and improvement on the economic ability of the island as fishermen can now store their fish as they wait for the market. Many more will be able to experience the region with the improving tourism rate boosted by the establishment of the Abasuba Community Peace Museum in October 2009. Mfangano is also known for its ancient rock art, possibly 2,000 years old and thought to have been created by early forager hunters, perhaps a Twa people.