Кіріспе

Витычко шайқасы 1939 жылдың 1 қазанында Польшадағы Влодава қаласына жақын Витычко ауылының маңында болды. Бұл Польшаға жасалған шабуыл кезінде генерал Вильгельм Орлик-Реккеманның Шекара қорғанысы корпусының польшалық әскерлері мен Кеңес Қызыл Армиясы арасындағы күрес еді. 28 қыркүйектегі Шацк шайқасынан кейін польшалық қолбасшы Буг өзенінен өтіп, ондағы күресті жалғастыруға шешім қабылдады. 30 қыркүйекте, қысқа демалыстан кейін, поляктар өзеннен өтті. Кеңестік әскерлермен болған көптеген шайқаста жеңіске жеткенімен, польшалық бөлім 3000 адамға дейін азайды, сондай-ақ ауыр жабдық пен оқ-дәрі жетіспеді. Бұған қоса, Шекара қорғанысы корпусының көптеген сарбаздары Польшаның үлкен бөлігін кесіп өтуге мәжбүр болды, орташа есеппен әр бөлім екі апта ішінде 500 шақырымға жуық жол жүрді. 1 қазанда таңғы сағат 1-ден кейін Влодава-Травники тас жолын кесіп өткеннен кейін, польшалық бөлімге Кеңес Одағының 45-ші атқыштар дивизиясының танк бөлімшесі шабуыл жасады. Польшалық 37 мм Bofors зеңбіректері жақын қашықтықтан атып, кеңестік бөлім төрт T-26 танкын жоғалтып кері шегінді. Таңнан кейін көп ұзамай кеңестік әскерлер қайта оралды, бұл жолы 45-ші дивизияның басым бөлігімен. Польшалық бөлімнің толығымен жеңіліске ұшырап, тек офицерлерден ғана құралғанын күткен кеңестік әскерлер Витычко ауылына қарсы майданға шабуыл жасады. Алайда, польшалық таборлар жолды кесіп, ауылдың артындағы орманға кіріп, онда артиллериялық бекеттер құрды, бұл қорғаныстағы поляктарға өз позицияларын ұстап тұруға мүмкіндік берді. Ауыл үшін күрес жалғасты, екі тарап та ауыр шығынға ұшырады. Сағат 9-да польшалық 75 мм артиллериясында 60 снарядтан артық болмады, ал гаубицаларда түтіктеңішке 10 снарядтан аспады. Польшалық бөлімдердің орталығына жасалған қарсыластың қысымын азайту үшін Орлик-Реккеман Полесье батальонына жаудың сол қанатына шабуыл жасауға бұйрық берді. Алайда, сарбаздар шабуылға түсе алмайтындай шаршағандықтан, көпшілігі бұйрыққа бағынудан бас тартты. Сарны полкінің командирі полковник Никодем Сулик польшалық қорғаныстың сағат сайын әлсіреп бара жатқанын және шайқас таңертең польшалықтардың толық жеңілісімен аяқталуы мүмкін екенін хабарлады. Сағат 10:30-да соғыс кеңесі өткізіліп, олардың аман қалуының жалғыз жолы – кері шегіну, бөлімді кішігірім топтарға бөлу және жақын маңдағы Polesie жедел әрекет тобының бөлімдеріне өту екені шешілді. Түске қарай польшалық бөлімдер ормандарға сәтті шегінді. Олардың көпшілігі басқа польшалық бөлімге қосылды, ал Орлик-Реккеман Литва мен Швеция арқылы Ұлыбританияға жетті.