Кіріспе

Алдын ала шеттету – азаматтың өзін шеттетуді күтіп, талқылауға қатыспау шешімі. Азамат ешқашан талқылауға қатыспайды, себебі ол өзінің пікірлері мен көзқарастарының басым пікірлермен салыстырғанда тең дәрежеде қарастырылмайды немесе уақыт берілмейді деп санайды. Яғни, (көбінесе шын) шеттетілуден, ескерілмеуден немесе қабылдамаудан туындаған қорқыныш адамды қоғамдық шараға қатысу мүмкіндігінен бас тартуға итермелейді. Мұны "шеттету" деп атау, азаматтың қатысудан бас тартуының жеке шешімі, іс жүзінде, осыған ұқсас адамдарға қатысты тарихи қалыптасқан белсенді шеттету үлгісін көрсетеді дегенді білдіреді.

Себептер

Күтілетін шеттеу көбінесе ішкі шеттеудің салдарынан туындайды, яғни белгілі бір үстем идеялар мен әлеуметтік көзқарастар қатысушылардың түрлі пікірлері болған кезде де талқылауды бақылауға мүмкіндік береді (Fung 2004, 49 б.). Ал сыртқы шеттеу – қоғамдағы құрылымдық теңсіздіктерге байланысты азшылық пікірлерінің сирек естілуімен байланысты (Фунг, 2004).

Өмірбаян

Ол, әдетте, Дальдің демократиялық процестің, қатысуды қамтамасыз етуді және тиімді қатысуды сипаттаған критерийлерімен байланысты, көптеген саяси теоретиктер оларды қатысушылық немесе кеңесімдік демократия үшін өте маңызды деп санайды (Dahl, 1989). Көптеген демократиялық теоретиктер алдын ала және басқа да түрдегі шеттету мәселесін ресми теңестіру механизмдері арқылы шешуге тырысады, оның ішінде барлық азаматтардың жеткілікті уақыты, білімі және қарастыру үшін қажетті ресурстары болуын қамтамасыз ететін құрылымдық және экономикалық реформалар (Sanders 1997, 7). Бірақ тіпті осы теңсіздіктерді түзетуге қарамастан, Сандерс пікірінше, кеңесімдік институттар тарихи тұрғыдан құқығынан айырылған топтарға (мысалы, әйелдер, азшылықтар) қатысты теңсіздікті күшейтіп, оны жалғастыра беруі мүмкін (сондай-ақ, Schattan, Coelho, Pozzoni, Montoya 2005).