Кіріспе

Басқа адамның әрекеттерін еріксіз еліктеу, 2014 жылғы роман. Эхопраксия (эхокинез, шизофрения және кататония, афазия, сондай-ақ лата сияқты қорқыныш рефлексімен байланысты аурулар деп те аталады. Эхопраксия эпилепсия, деменция және аутоиммундық аурулары бар адамдарда да кездеседі. Терминнің этимологиясы ежелгі грек тілінен шыққан: "ἠχώ (ēkhō) – "дыбыс" және "πρᾶξις (praksis) – "әрекет, қызмет, практика" сөздерінен құралған.

Диагностика

Эхопраксияны диагностикалау үшін арнайы тест жоқ. Бес жастан асқан адамдарда анықтау оңайырақ, себебі кішкентай балалар көбінесе басқалардың қимылдарын қайталайды. Қайталау екі түрге бөлінеді: еліктеу арқылы оқыну және автоматты қайталау. Еліктеу арқылы оқыну – адам байқаған қимылды саналы түрде қайталап, оның механизмін үйреніп, өзі орындауға тырысу. Сәбилер туғаннан кейін жақын уақыттан бастап қозғалыстарды көшіруді бастайды; бұл мінез-құлық үш жасқа келгенде азайа бастайды. Осы жасқа дейін эхопраксияны диагностикалау қиын, өйткені еліктеу арқылы оқыну мен автоматты қайталауды ажырату қиын. Егер еліктеу мінез-құлқы балалық шақтан кейін де жалғаса берсе, онда оны эхопраксия деп санауға болады. Эхопраксияны ересек жастағы адамдарда анықтау оңайырақ, себебі олардың бұрынғы мінез-құлқымен байланысты болатын әрекеттерін ажыратуға болады. Олар бір нәрсені көргеннен кейін оны істеуге бақылана алмайтын құштарлық сезінеді. Автоматты мінез-құлық кейде дені сау ересектерде де кездеседі (мысалы, біреудің жаңырғанын көргенде, олар да солай жаңырсады); мұндай әрекеттер эхопраксия саналмайды.