Кіріспе

Ж. Д. Сэлинджердің "Pretty Mouth and Green My Eyes" атты әңгімесі – Ж. Д. Сэлинджердің 1951 жылғы 14 шілдеде жарияланған The New Yorker журналында алғаш рет басылған, кейіннен 1953 жылғы сәуірде жарық көрген "Тоғыз әңгіме" атты әңгімелер жинағына енген туынды. Әңгіме бірнеше телефондық әңгіме және кеш бойындағы үш ересек адамның бірлескен уақытын қамтиды, бұл оқиға кештен кейін басталады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға Лидің Нью-Йорктегі пәтерінде телефонның қоңырауымен басталады. Лидің жанында жас, көккөз әйел отыр. Екеуі бірге отырып темекі шегіп жатқанда, Артур қоңырау шалады – Лидің әріптесі, мас күйде әйелінің қайда екеніне алаңдап. (Кейін Артур әйеліне Джоани деп аталады.) Олардың бәрі телефон соққанға дейін бірнеше сағат бұрын бір кешке қатысқан. Артур Лиге жолдарындағы ойларын және сұрақтарын айтады, сонымен қатар эмоциялардың күрделі толқынына ұшырайды. Артурдың ең басты алаңы – әйелінің қайда екені, тіпті ол оған үйленгеніне өкінетіндей көрінеді. Кейін ол заң фирмасындағы жұмысына қатысты алаңдаушылық білдіреді. Ли Артурға ақыл айтуға тырысады, бірақ Артур оны үнемі үзеді. Ли телефонда сөйлескенде, қасындағы қыз темекі шегіп, онымен көз алмастырып отырады. Ли Артурды әйелінің кез келген сәтте келуі мүмкін екенін және ол кірмей тұрып өзін жинап алуға тырысуын сұрайды. Бұл туралы баяндаушы да, үш кейіпкер де тікелей айтпаса да, Лимен бірге отырған қыздың Артурдың әйелі Джоани екені сезіледі. Бұл байланыс Артур Джоанидің көздерін теңіз қабықтарына теңегенге дейін анықталмайды. Телефон қоңырауы ақырында тоқтап, Ли Артурды демалуға көндіреді. Жас әйел мен Ли бірнеше сөз айтысып, темекі шегуді жалғастырады, сол кезде тағы бір телефон қоңырауы естіледі. Бұл тағы да Артур, ол Лиге Джоани енді кіргенін және бәрі жақсы екенін хабарлайды, бірақ оқырман да, Ли де оның рас емес екенін біледі. Артур тағы бір сәт сөйлейді, Джоанимен Коннектикутқа көшіп кеткісі келетінін түсіндіреді, бұл бұрынғы қоңырауда айтқандарына қарама-қайшы. Ли Артурды үзеді және бас ауруынан себебі белгісіз себеппен сөйлесе алмайтынын түсіндіреді. Ли қоңырауды қояды, әңгіме күрт аяқталады, сонымен бірге оқиға да осылай аяқталады.

Тақырыптар

Некеден тыс қарым-қатынас тақырыбы жиі талқыланады. Бұл толыққанды айтылмаса да, оқырман Джоанидің Лимен бірге болған жас қыз және Артурдың іздеп жүрген әйелі екенін түсінеді. Ағылшын тілі профессоры доктор Бретт Уивердің пікірінше, бұл тақырып тіпті Салинджердің жеке өміріне дейін барады: "Джоани – Салинджердің бір кезде оны Чарли Чаплинге тастап кеткен Оона О'Нилл деген қызға негізделген, ал "Көрікті" – Салинджердің жүрегі ауырғанына деген кек алуы".

Қабылдау және түсіндіру

"Күлкілі ауыз және жасыл көздерім" жарық көрген кезде Салинджердің басқа әңгімелеріне қарағанда аз сынға ұшырады. 1966 жылы Джон Хагопиан бұл әңгіме туралы ең көп пікір Дэвид Л. Стивенсонның үш абзацында жазылғанын мойындады, онда ол әңгімені Хемингуэйдің "Фрэнсис Макомбердің қысқа, бақытты өмірі" шығармасымен салыстырған. Хагопиан "Күлкілі ауызды" "айқын, бақыланатын және көркем жазылған" деп сипаттайды. Әңгімеге қатысты басқа да пікірлер түсіндіруге бағытталған. Жазушы Джеймс Лундквист "Күлкілі ауыздың" "қайғыға толып, әдеттегідей, ешқандай көмекшілік сезімсіздікпен аяқталады" деді. Француз жазушысы және суретшісі Камиль Бурникель бұл әңгімені "екі телефондық әңгімеден тұратын кеңсе қызметкерлерінің қалалық оқиғасы" деп түсіндіреді.

Танымал мәдениетте

1967 жылы ВГИК студенті кезінде Никита Михалков «И эти губы, и глаза зелёные» атты қысқаметражды фильмді түсірді, ол осы әңгіме негізінде Лев Дуровтың басты рөлде ойнауымен жасалған. PJ Harvey-дің "Angelene" әніндегі аттас кейіпкер – романтикаға құштар, жыныстық қызметпен айналысатын әйел және Салинджердің әңгімесіне сілтеме жасайды, оның ішінде Артурдың әйеліне арналған өлеңнен тікелей үзінді келтіреді: "Роза – менің түсім, ал ақ / Әдемі ауыз және жасыл көздерім".