Кіріспе
Итальяндық фехтовальщик Ридольфо Капо Ферро да Калли (Ridolfo Capoferro, Rodulphus Capoferrus) – Сиена қаласындағы итальяндық фехтовальщик шебері, 1610 жылы жарық көрген рапирамен фехтовальщик туралы трактатымен әйгілі. Ол Урбино герцогтығындағы Калли қаласында (қазіргі Пезаро-э-Урбино провинциясы) туған сияқты, бірақ Тосканадағы Сиенада фехтовальщик шебері ретінде жұмыс істеген. Оның өмірі туралы көп мәлімет жоқ, алайда герцог Франческо Мария II делла Роверенің жас ұлы Федерико Убальдо делла Ровереге арналған алғы сөз, оның Урбино сарайымен қандай да бір байланыста болғанын көрсетеді. Капо Ферроның трактатының басында оны "үлкен неміс ұлтының шебері" деп атауы, Сіена университетінде оқытушы болғанын білдіреді, мүмкін барлық неміс студенттерінің деканы болған, немесе жай ғана неміс студенттеріне фехтовальщик сабақтарын берген.
Ridolfo Capo Ferro da Cagli (Ridolfo Capoferro, Rodulphus Capoferrus) was an Italian fencing master in the city of Siena, best known for his rapier fencing treatise published in 1610. He seems to have been born in the town of Cagli in the Duchy of Urbino (nowadays Province of Pesaro e Urbino), but was active as a fencing master in Siena, Tuscany. Little else is known about his life, though the dedication to Federico Ubaldo della Rovere, the young son of Duke Francesco Maria II della Roevere, may indicate that he was associated with the court at Urbino in some capacity. The statement at the beginning of Capo Ferro's treatise describing him as a "master of the great German nation" likely signifies that he was faculty at the University of Siena, either holding a position analogous to dean of all German students, or perhaps merely the fencing master who taught the German students.
Қалқанның өнері мен қолданылуы
Капо Ферроның Gran Simulacro dell'Arte e dell'Uso della Scherma ("Қоршау өнері мен қолдануының ұлы бейнесі") трактатын Сальвестро Маркетти мен Камилло Тури Сиена қаласында басып шығарды, суреттері Рафаэль Шимироссиге тиесілі. Кітап екі бөлікке бөлінген: Өнер және Практика. Бірінші бөлімінде семсерлесу және фехтованиедің жалпы принциптері келтірілсе, екінші бөлімінде нақты техникалар, суреттермен бірге мәтінде сипатталған. Оның еңбегі қызығушылық тудырады, себебі автор теориясында сынға ұшыратқан әдістерді өзінің іс-қимылдарында қолданады. Атап айтқанда, ол қалжыңдауды қауіпті немесе пайдасыз деп есептейді (жағдайға қарай), бірақ кітаптың екінші бөліміндегі әртүрлі жағдайларда оны жиі пайдаланады. Капо Ферро ұсынған семсердің ұзындығы "қолдың екі есе ұзын, сондай-ақ менің ерекше қарқыныма (яғни, серпеліске) тең болуы керек, ал оның ұзындығы қолтықтан табанға дейінгі аралыққа сәйкес келуі тиіс". 6 фут бойы бар адам үшін бұл 4 жарым футтық семсерге тең келеді. Кітапта бір ғана рапираны қолдану, оның ішінде қарапайым семсермен күресу, рапира және пышақ, рапира және плащ, рапира және ротелла қолдану тәсілдері қарастырылған. Ротелла – бұл диаметрі шамамен 60 см болатын орташа көлемді, ішкі жағы дөңгелек қалқан, оны ұстау үшін екі белдік бар. Осыған ұқсас металл қалқандар, әсіресе осы кезеңде Испаниядан сақталған, бірақ Италиядан мұндай қалқандар өте сирек кездеседі. Бұл қалқандар ағаш немесе былғары сияқты тез тозатын материалдан немесе олардың қоспасынан жасалған болуы мүмкін. Оқулықта солқай қарсыластың шабуылына қарсы күресудің де техникалары келтірілген. Көптеген қазіргі анықтамалық кітаптарда рапираның жиектері дөңгеленген немесе кесуге жарамсыз болғандықтан, пышақ ұстаудан сақтану үшін ғана өткір жиектері болған делінеді. Алайда, Капоферроның трактатындағы техникалардың шамамен 30% кесуді негізгі немесе қосымша опция ретінде пайдаланады. Капоферроның кітабы 1629 жылы Сиенада Эрколь Гори тарапынан қайта басылды. Ол Шимироссидің алғашқы жиырма жеті суретіндегі қара фонды Киелі кітап пен грек мифологиясынан алынған көріністердің күрделі суреттерімен алмастырды. Бұл нұсқа 1652 жылы Болоньяда Г. Лонго тарапынан қайта басылды. 1632 жылы Бернардино Капителли үшінші рет Сиенада кітапты басып шығарды, ол кіріспе материалдардың барлығын алып тастады және пьесалардың сипаттамаларын қысқартты. Сондай-ақ, ол бірінші басылымдағы суреттердің негізінде жаңа суреттерге тапсырыс берді, бірақ олардың мөлшерін жартысына дейін кішірейтті.
Атаудың жазылуы
Капоферроның кітабының бетінде оның тегі итальян тілінде екі сөзбен, Капо Ферро, ал латын тілінде бір сөзбен, Капоферрус деп жазылған. Дегенмен, сол кезде мұндай жазулардың стандарты болмаған, сондықтан басқа да көздерде әртүрлі жазылуларын кездестіруге болады. "Prima [e secundi] parte dell'Historia siciliana (1606)" есімнің екі сөзбен жазылғанын нақты көрсетеді, ал Джузеппе Морсикато Паллавичинидің 1670 жылғы қоршау туралы трактатында Капоферро деп берілген; кейбір еңбектерде, мысалы, "Bibliotheca Stoschiana sive Catalogus selectissimorum librorum quos Collegerat Philippvs Liber Baro De Stosch" (1759) аты дефиспен жазылған (Капо-Ферро). Жақында Жакопо Геллидің фехтование библиографиясы, Сидней Англоның "Ренессанс Еуропасының жекпе-жек өнері" кітабы және көптеген кітапхана каталогтарындағы оның кітаптарының тізімі атаудың қазіргі итальян тіліндегі жазуын, яғни Капоферроны қолданады.
Ықпал
Ридольфоның кітабы қаншалықты танымал болғанын болжауға болады, себебі ол бірнеше рет қайта басылды. Бірақ, келесі буынның фехтование туралы жазған трактаттарының көпшілігі оны есімдерімен атамайды, ал есімдерін атағандардың да пікірлері әрдайым жағымды болмайды. Дегенмен, 1615 жылы Себастьян Хейсслер жариялаған кең көлемді неміс қылышшекерлік нұсқаулығында Капоферро мен Сальватор Фабристің көптеген идеялары анық көрінеді, олардың оқуларын бір жүйеге біріктіреді. Хейсслер тіпті Капоферроның бір суретін (9-сурет) өзгеріссіз пайдаланады. Өз заманында аса ықпалды болмаса да, Капо Ферроны Егертон Касл сияқты кейінгі авторлар жоғары бағалады. Ол өзінің "Фехтование мектептері мен шеберлері" (1893) атты еңбегінде: "Дегенмен, фехтование туралы итальяндық еңбектердің ішінде ғылымның қағидаларын орнықтыруда Ридольфо Капоферроның "Қылыш қолданудың ұлы симулякры" ең көп үлес қосты" деп жазды, содан кейін "алғаш рет кітаптың атауы оның мазмұнын толыққанды бейнелейді" деп қосты.
Танымал мәдениетте
Уильям Голдманның "Келішкен қалыңдық" шығармасында Иниго Монтойя мен "Қара киімдегі адам" "Ақылсыздық жартасының" үстінде дуэль өткізеді, онда олар оқыған түрлі қоршау өнері техникалары туралы, соның ішінде Капо Ферроның техникалары туралы әңгімелейді.