Кіріспе
Бұршақ тұқымдас өсімдіктер түрі
Leucaena leucocephala – Мексиканың оңтүстігі мен Орталық Американың солтүстігінде (Белиз және Гватемала) өсетін, қазір Азияның кейбір аймақтарын қоса алғанда, тропиктік аймақтарда табиғи түрде тараған шағын, тез өсетін мимозоид ағашы. Оған жиі қолданылатын атаулар: джумбай, жемшік-бұлақ (сары-ақ түсіне байланысты), ақ қорғасын ағашы, өзен тамариндесі, ипиль-ипиль, тан-тан және ақ попинак. Leucaena leucocephala түрлі мақсаттар үшін қолданылады, мысалы: қоршау құру, топырақтың құнарлылығын арттыру, отын, талшық және мал азығы ретінде.
Ботаника
Өзен тамариды ағашы кішкентай, 7–18 метрге дейін өседі, қабығы сұр және жарылған. Бұтақтарында тікендер жоқ, әр бұтақта 6–8 жұп жапырақ сабағы болады, олар 11–23 жұп жапырақшаны ұстайды. Әрбір жапырақша 8–17 мм ұзындықта, беті ашық жасыл, ал астыңғы жағы ақшыл. Кейбір жерлерде жемдік өсімдік ретінде пайдаланылғанымен, арамшөптей таралатындықтан, оны "жанжал ағашы" деп те атайды. Бұл бақшалы өсімдік Оңтүстік-Шығыс Азияның бірнеше елінде (мысалы, Бирма, Камбоджа, Индонезия, Лаос және Таиланд) малға сапалы азық ретінде кеңінен қолданылады, сондай-ақ отын немесе ағаш көмірін алу үшін де пайдаланылады.
Мал азығы және жемшөп
Бұл бұршақ тұқымдас өсімдігі ірі қара малға жоғары протеинді жем ретінде өте жақсы. Дегенмен, жемнің құрамында мимозин, улы аминқышқылы бар. Оны жеген жылқы мен есектердің түктері түсіп қалады. Көп жағдайда бұл қышқыл тіршіндік ететін жануарлардың қарнында (көкпешекте) гойтрогенді DHP [3 гидрокси 4(1H) пиридонға] айналады, бірақ кейбір географиялық аймақтарда тіршіндік ететін жануарларда DHP-ді ыдырата алатын микроорганизмдер (мысалы, Synergistes jonesii) жеткіліксіз болады. Мұндай жағдайларда, Leucaena жеуден туындаған уыттану мәселелері кейде сезімтал жануарларға DHP-ді ыдырата алатын микроорганизмдері бар жануарлардың қарнының сұйықтығын құю арқылы, ал соңғы кезде малдың қарнына осындай микроорганизмдерді in vitro жағдайында өсітіп егу арқылы шешілген. Мұндай шаралар Австралияда және басқа да елдерде Leucaena-ны жем ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Сондай-ақ, ол азотты 500 кг/га/жылдан астам бекітуге қабілетті. Оның өсу жылдамдығы өте жоғары: жас ағаштар екі-үш жылдың ішінде 20 футтан астам биіктікке жетеді.
Адамға арналған азық-түлік
Жас бұршақтар жеуге жарамды және кейде жавандық көкөніс салаттарында дәмді арахис соусымен, Индонезияда папая немесе таро жапырақтарына оралған дәмді балықпен, ал Лаоста папая салаттарында қолданылады. Мексикада оны сорпаларда және таконың ішінде жейді, онда ол гуахе деп аталады. Сонымен қатар, Мексикадағы Оахака штатының аты науатль тіліндегі "уашиакак" сөзінен шыққан, бұл Оахака қаласының маңында өсетін Leucaena leucocephala ағаштарының атауы.
Қағаз өнеркәсібіне арналған целлюлоза
Соңғы уақытта Субабул ағашының ағаш бөлігі қағаз және целлюлоза өнеркәсібінде целлюлоза жасауға қолданылуда. Үндістанның оңтүстік және орталық штаттарында Субабул – целлюлоза өндіруге арналған ең маңызды ағаш түрі болып табылады. Субабул өнеркәсіптік дақыл ретінде өсірілетін шағын шаруалардың күнкөрісіне оң әсер етеді. Бұл Андхра-Прадеш және Телангана штаттарының шаруаларына мақта және бұрыш өсірумен қатар таңдау үшін баламалы дақыл ұсынады.
Инвазивті қасиеттері
Leucaena leucocephala IUCN Түрлердің тіршілігін сақтау комиссиясының инвазивті түрлер мамандары тобы тарапынан ең нашар 100 инвазивті түрдің бірі деп саналады, сондай-ақ солтүстік Австралияда және Малай түбегінің солтүстігінде де кездеседі.
Бұл өсімдік АҚШ-тың кейбір аймақтарында, оның ішінде Калифорния, Аризона, Техас және Флорида штаттарында таралған. Ол өте жылдам өсіп, қалың қалыңдықтарды құрайды, бұл жергілікті флораны ығыстырып шығарады. Қалалық аймақтарда бұл өсімдікке қарсы күрес күшейтілген, себебі ол құрғақ жол жиектерінде, тұрақтарда және қараусыз қалған жерлерде өседі.
Басқа шектеулер
Бұл түр жәндіктердің шабуылына осал. 1980 жылдары Оңтүстік-Шығыс Азияда кең ауқымды залал псиллидтердің зиянкестер шабуылынан туындады. Үндістанда бұл ағаш бастапқыда тез өсу қабілетіне байланысты орманды жаңарту мақсатында кеңінен қолданылды. Дегенмен, қазір ол жаңбыр мен желде түбірден ағатындығына байланысты қалалық жағдайда отырғызуға қолайсыз деп есептеледі. Пуна қаласында желден құлаған әрбір он ағаштың сегізін *L. leucocephala* құрайды. Тұқымдарында мимозин қамтылған, бұл аминқышқылы төмен қарынды жәндіктерге улы. *L. leucocephala*-ның құрлықтағы өсімдіктерге және су гиацинтына (су арамшөбіне) қатысты биогербицидтік әсері туралы мәліметтер бар.