Олеко Дундич: Хорватиялық революционер, 1917 жылғы Қазан революциясына қатысқан. Еңбек Ерлігі орденімен марапатталған, ресей әдебиетіндегі батыр тұлға.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қазан төңкерісіне қатысушы Алекса Дундич немесе Олеко Дундич (Олеко Дундич, бастапқыда серб Томо Дундић / Tomo Dundić) (13 сәуір 1896 – 8 шілде 1920) – Ресейдің Қазан төңкерісіне қатысқан хорват. Орыс әдебиетіндегі танымал тұлға (атқа міну шеберлігі мен батылдығымен әйгілі), Дундич Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Participant in October Revolution
Aleksa Dundić or Oleko Dundich (Олеко Дундич, , , originally Serbian Томо Дундић / Tomo Dundić) (April 13, 1896 – July 8, 1920) was a Croatian participant in Russia's October Revolution. A popular character in Russian literature (celebrated for his riding skills and courage), Dundić was honoured with the Order of the Red Banner.
Ұлы кеңестік энциклопедия
Ұлы совет энциклопедиясына сәйкес (1972 ж.), 1896 жылғы 13 сәуірде Далмация (қазіргі Хорватия) аймағындағы Грабовац қаласында шаруа отбасында дүниеге келген. Дундич хорват тегінен шыққан. 1914 жылы ол Австро-Венгрия армиясына қарапайым жауынгер ретінде қабылданып, 1914-1918 жылдардағы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1916 жылдың мамыр айында Луцк маңында ресейлік әскерлерге тұтқынға түсті. Ол Ресейдегі Серб ерікті корпусының бірінші дивизиясына (Сербский добровольческий корпус) ерікті болып қосылды. 1917 жылдың ортасынан бастап Қызыл гвардия қатарында болды (дегенмен, Одессада екені болжамдалады). 1918 жылдың наурыз айында Бахмут аймағында партизан отрядын басқарды, ол кейіннен К.Е. Ворошилов армиясымен бірге 1918 жылдың маусымында Царицынға шегінген Морозовтың Донецк дивизиясына қосылды. Ол Царицынның қорғанысына халықаралық батальон құрамында, содан кейін Крючковский мен Булаткиннің атты бригадаларында қатысты. 1919 жылдан бастап Семен Будённыйдың арнайы Дон-Кавказ дивизиясында (кейіннен кавалерия корпусында және Бірінші атты армияда) қызмет етті. Ол полк командирінің орынбасары, Семен Будённыйдың жеке көмекшісі, Бірінші атты армия штабындағы атты дивизия командирі болды. Дундич көптеген шайқастарға қатысып, бірнеше рет жарақаттанды. Дундичтің көрнекті батылдығы Будённый әскерлерінің арасында оған зор құрмет пен танымалдылық әкелді. 1919 жылдың маусымынан бастап 6-шы атқыштар дивизиясының 36-шы полкінің командирінің орынбасары болды. Украинаның Ровно қаласы маңындағы шайқаста қаза тапты және Қызыл Ту орденімен марапатталды.
According to the Great Soviet Encyclopedia (1972 ed. ), he was born into a peasant family, in Grabovac, region of Dalmatia (modern day Croatia) on April 13, 1896. Dundić was of Croatian extraction. In 1914 he was recruited as a private in the Austro Hungarian Army. During the First World War of 1914 1918 in May, 1916 Dundić was taken prisoner by Russian troops near Lutsk. He volunteered to join the First Division of Serbian Volunteer Corps in Russia (Сербский добровольческий корпус). From the middle of 1917, he was a member of the Red Guard (presumably in Odessa). In March, 1918, he headed a guerrilla squad in the region of Bakhmut that later joined the Morozov Donetsk division, which retreated together with the army of K. E. Voroshilov towards Tsaritsyn in June 1918. He participated in the defence of Tsaritsyn as a member of an international battalion, then with cavalry brigades of Kryuchkovsky and Bulatkin. From 1919, he served in the Special Don Caucasus Division of Semyon Budyonny (later in the cavalry corps and the First Mounted Army). He was deputy regiment commander, special aide to Semyon Budyonny, commander of mounted division at the headquarters of the First Mounted Army. Dundić took part in numerous battles and he was wounded several times. The legendary courage of Dundić brought him ardent love and popularity among Budyonny's troops. From June 1919 he was the deputy commander of the 36th regiment of the 6th cavalry division. He was killed in battle near Rovno, Ukraine, and awarded the Order of the Red Banner.
Басқа дереккөздер
1968 жылы Зеленин мен Сумарокованың айтуынша, Дундичтің 1920 жылы қазанда Б. В. Агатов жазған алғашқы өмірбаяны (түпнұсқасы жоқ) оның 1894 жылы Крушевацта, содан кейін Сербия Корольдігінде туғанын көрсетеді. Отбасысы мал шаруашылығымен айналысқан деген мәлімет бар. Орта мектепті бітірген соң үйден кетіп, механикалық училищенің бітірді. Содан кейін екі жыл Америкада тұрды. 1912-1913 жылдары Балқан соғыстары кезінде Сербия армиясында қару-жарақ техникасы бойынша қызмет етті. Бірінші дүниежүзілік соғыста австриялық-германдық әскерлермен шайқасты, Дунайдағы шайқастардағы ерлігі үшін екінші лейтенант шеніне көтерілді. Екі рет жараланды және 1916 жылы тұтқындалды, содан кейін сол жылы Ресейге қашып, Сербия еріктілер корпусын құруға қатысты. Ақпан революциясынан кейін Сербия корпусынан шығып, казак полкінің біріне қосылды. Қазан революциясынан кейін Кеңес үкіметінің жағына шығып, серб интернационалистерінен құралған Одесса қызыл гвардия отрядын құрып, басқарды. Хайдамак және кадет жасақтарына қарсы күресті. 1918 жылы Дондағы Воронеж қаласында, Царицын майданында шайқасып, 16 рет жараланды, кейін Польша майданына жіберілді. 1920 жылдың 8 шілдесінде Ровно қаласында (қазіргі Украина) қайтыс болды. Дегенмен, Зеленин мен Сумарокованың мәлімдемесінше, Агатов өзі бірінші атты әскерге қосылғанға дейінгі Дундичтің өмірі туралы мәліметтердің көзін көрсетпеген, бұл оның әңгімесін осы бөлігінде сенімсіз етеді. Бұл екі немесе одан да көп өмірбаянның қосылып жазылған нұсқасы болуы мүмкін. Мысалы, егер Дундич Бірінші дүниежүзілік соғыста "серб" ретінде Австрия армиясында қызмет еткен болса, ол ұлттық сатқын болар еді.
According to Zelenin and Sumarokova in 1968, the alleged first biography on Dundić, written by B. V. Agatov in October 1920 (original does not exist), allegedly says that he was born in 1894, in Kruševac, then in the Kingdom of Serbia. Allegedly, his family were cattle breeders. After finishing secondary school, he left home and entered a mechanical school. He then lived in the Americas for two years. In 1912 1913, during the Balkan Wars, he was a weapons technician in the Serbian Army. He then served during the First World War, engaging the Austro German troops, and for his valour shown during the battles on the Danube, he was promoted to second lieutenant. He was wounded twice, and was captured in 1916, the same year he escaped to Russia where he participated in the formation of the Serbian Volunteer Corps. After the February Revolution, he left the Serbian Corps and entered one of the Cossack regiments. After the October Revolution, he sided with the Soviet government and formed and headed an Odessa Red Guard detachment composed of Serb internationalists. He fought against the Haidamak and cadet bands. He fought in Voronezh on the Don (in 1918), on the Tsaritsyn Front, and was wounded 16 times, then went to the Polish front. He died on July 8, 1920, at Rovno (now Ukraine). However, as Zelenin and Sumarokova declared, Agatov himself did not indicate the source of the accounts relating to Dundić's life prior to joining the First Cavalry, what makes his story quite unreliable in that segment. It might be a mixture of two or more different biographies, melted in one. E. g., if Dundić, as a "Serb" served in the Austrian army in World War I, he would be a national traitor.
Мұра
1958 жылы Леонид Луков режиссерлік еткен «Алекса Дундич» атты бірлескен югослав-кеңес фильмі түсірілді. Украинаның Львов қаласындағы бір көше оның құрметіне «Олеко Дундич көшесі» деп аталды. Санкт-Петербургте (Фрунзенский ауданы) де оның атымен көше аталды (ул. Олеко Дундича).
In 1958, a joint Yugoslav Soviet film Aleksa Dundić was directed by Leonid Lukov
A street in Lviv, Ukraine, was named after him: "Oleko Dundich Street". A street in Sankt Petersburg (Frunzensky District) was named after him as well (ул. Олеко Дундича).
Түсініктемелер
Оның шын аты Тома Дундич, Ұлы Кеңес Энциклопедиясы, Мәскеу, 1972 жыл бойынша. "Алекса" – оның лақап аты, бұл испан тіліндегі "Алеходан" (болжам бойынша Аргентинада алған), кейін орыс тілінде "Олеко" (Олеко) деп, ал соңынан хорват және серб тілдерінде "Алекса" деп аталды.
His given name was Toma Dundić, according to Great Soviet Encyclopedia, Moscow, 1972. "Aleksa" was his nickname, presumably derived from Spanish "Alejo" (presumably acquired in Argentina), later in Russian as "Олеко" (Oleko), and later in Croatian and Serbian as "Aleksa".