Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пенин және Лепонтин Альптары арасында Италия мен Швейцария арасындағы туннель.
Tunnel between the Pennines and Lepontine Alps between Italy and Switzerland
Симплон туннелі (Simplontunnel, Traforo del Sempione немесе Galleria del Sempione) – Симплон темір жолындағы темір жол туннелі, Бриг (Швейцария) және Домодоссола (Италия) қалаларын Альп таулары арқылы жалғастырады, Симплон асуы бағытымен салыстырғанда қысқа жол ұсынады. Екі шетіндегі шағын қисықтардан басқа, туннель түзу. Ол 15 жылдай аралықта салынған екі бір жолды туннельден тұрады. Бірінші туннель ашылғанда ұзындығы болса, екіншісі – ұзындығында, бұл оны 1906 жылдан 1982 жылға дейін, Дайшимидзу туннелі ашылғанға дейін, ХХ ғасырдың көп бөлігінде әлемдегі ең ұзын темір жол туннелі етті. Теңіз деңгейінен шамамен метр биіктікте орналасқан Симплон туннелі 110 жыл бойы, 2016 жылы Готтард базалық туннелі ашылғанға дейін, Альп тауларындағы ең төменгі тікелей өткел болды. Туннельдің ең үлкен тау жынысы қалыңдығы шамамен 7 метрді құрайды, бұл да сол кездегі әлемдік рекорд. Туннель ішінде температураға дейін өлшенген. Симплон туннелінің бірінші бөлігінің құрылысы 1898 жылы басталды. Италия королі Виктор Эммануэль III және Швейцария Конфедерациясының президенті (сол жылы Швейцария Федералды Кеңесінің төрағасы) Людвиг Форрер 1906 жылдың 19 мамырында Бригте туннельді ашты. Туннельді құрылысшылары Герман Хаустлер және Хьюго фон Кагер болды. Екінші бөліктің құрылысы 1912 жылы басталды және 1921 жылы ашылды.
The Simplon Tunnel (Simplontunnel, Traforo del Sempione or Galleria del Sempione) is a railway tunnel on the Simplon railway that connects Brig, Switzerland and Domodossola, Italy, through the Alps, providing a shortcut under the Simplon Pass route. It is straight except for short curves at either end. It consists of two single track tunnels built nearly 15 years apart. The first to be opened is long; the second is long, making it the longest railway tunnel in the world for most of the twentieth century, from 1906 until 1982, when the Daishimizu Tunnel opened. Culminating at a height of only above sea level, the Simplon Tunnel was also the lowest direct Alpine crossing for 110 years, until the opening of the Gotthard Base Tunnel in 2016. The tunnel has a maximum rock overlay of approximately , also a world record at the time. Temperatures up to have been measured inside the tunnel. Work on the first tube of the Simplon Tunnel commenced in 1898. The Italian king Victor Emmanuel III of Italy and the president of the Swiss Confederation (presiding the Federal Council of Switzerland for that year) Ludwig Forrer opened the tunnel at Brig on 19 May 1906. The builders of the tunnel were Hermann Häustler and Hugo von Kager. Work on the second tube of the tunnel started in 1912 and it was opened in 1921.
Тарих
Швейцарияда алғашқы темір жол ашылғаннан кейін көп ұзамай, әр аймақ Альп таулары арқылы Италияға жеке солтүстік-оңтүстік бағытты қолдауды бастады. Шығыс Швейцария Сплюген немесе Лукманиер асулары арқылы өтетін жолды жақтады, Орталық Швейцария мен Цюрих Готтард асуын, ал Батыс Швейцария Симплон бағытын ұсынды. 1871 жылы Альп таулары арқылы Италия мен Францияны байланыстыратын Фрежус теміржол туннелімен бірінші желі аяқталды. Compagnie de la Ligne d'Italie 1856 жылы Вале кантоны және Симплон арқылы Романдия мен Италия арасында байланыс құру үшін құрылды. 1874 жылдың 1 маусымында ол жобаны ілгерілету үшін құрылған Simplon компаниясы (фр. Compagnie du Simplon, S) басқаруына өтті. Бұл компания 1881 жылы Батыс Швейцария темір жолдары (фр. Chemins de Fer de la Suisse Occidentale, SO) компаниясымен бірігіп, Батыс Швейцария – Симплон компаниясын (фр. Compagnie de la Suisse Occidentale et du Simplon, SOS) құрды. SOS француз қаржыгерлері 1886 жылы туннель салуға қаржыны қамтамасыз ете алды. Компания 31 ұсынысты қарастырып, Глис пен Гондо арасында, толығымен Швейцария аумағында салынатын туннельді көздеген бір жобаны таңдады. Гондодан туннель Диведро аңғары арқылы Домодоссолаға дейін жалғасатын болды. Алайда, 1889 жылдың шілдесінде өткен швейцария-итальян конференциясында екі мемлекеттің аумағынан өтетін, негізгі туннель салу туралы келісімге келді. Туннельді салуға кредит алу үшін SOS компаниясы Jura–Bern–Luzern темір жолымен бірігіп, Jura–Simplon темір жолын (фр. Compagnie du Jura–Simplon, SOS) құрды. Швейцария үкіметінің қатысуы 1895 жылдың 25 қарашасында Италиямен Jura–Simplon темір жолы арқылы Симплон арқылы Бригтен Домодоссолаға дейінгі темір жолдың құрылысы және пайдалануы туралы келісімге қол қоюға әкелді. Туннельдің бағыты әскери мән-жайларға сәйкес анықталды, сондықтан екі елдің арасындағы мемлекеттік шекара туннельдің ортасында орналасты, соғыс жағдайында екі елдің біреуіне туннельді тоқтатуға мүмкіндік берді. 1903 жылдың 1 мамырында Jura Simplon темір жолы мемлекеттік меншікке алынып, Швейцария Федералдық темір жолдарының (SBB) желісіне енгізілді, ол туннельдің құрылысын аяқтады.
Shortly after the opening of the first railway in Switzerland, each region began to favour a separate north–south link through the Alps towards Italy. Eastern Switzerland supported a line through the Splügen Pass or the Lukmanier Pass, Central Switzerland and Zürich favoured the Gotthard Pass and Western Switzerland supported the Simplon route. In 1871, the first line was completed through the Alps, connecting Italy and France with the Fréjus Rail Tunnel. The Compagnie de la Ligne d'Italie was founded in 1856 to build a connection between Romandy and Italy through the Canton of Valais and the Simplon. On 1 June 1874, it was taken over by the Simplon Company (French: Compagnie du Simplon, S), which was created to promote the project. This merged in 1881 with the company Western Swiss Railways (French: Chemins de Fer de la Suisse Occidentale, SO) to create the Western Switzerland–Simplon Company (French: Compagnie de la Suisse Occidentale et du Simplon, SOS). The French financiers of the SOS were able to secure finance for the tunnel in 1886. The company considered 31 proposals and selected one that involved the construction of a tunnel from Glis to Gondo, which would have been fully in Switzerland. From Gondo it would have continued on a ramp through the Divedro valley down to Domodossola. At a Swiss Italian conference held in July 1889, it was agreed, however, to build a nearly base tunnel through the territory of both states. In order to secure credit for the tunnel, the SOS joined with the Jura–Bern–Luzern Railway to create the Jura–Simplon Railway (French: Compagnie du Jura–Simplon, SOS). The participation of the Swiss government led to the signing of a treaty with Italy on 25 November 1895 concerning the construction and operation of a railway through the Simplon from Brig to Domodossola by the Jura–Simplon Railway. The route of the tunnel was determined by military considerations so that the state border between the two countries was in the middle of the tunnel, allowing either country to block the tunnel in the event of war. On 1 May 1903, the Jura Simplon Railway was nationalized and integrated into the network of the Swiss Federal Railways (SBB), which completed the construction of the tunnel.
Құрылыс
Туннельді Карл Брандау мен Альфред Бранттың Гамбургтегі Brandt & Brandau инженерлік компаниясы салды. Күніне орташа есеппен 3000 адам жұмыс істеді. Олардың көп бөлігі итальяндықтар еді, олар өте нашар жұмыс жағдайларына тап болды: 67 жұмысшы апаттан қаза тапты; көптегені кейін аурудан қайтыс болды. Жұмыс кезінде ереуілдер болды, олар күзетшілердің және швейцариялық армияның араласуына әкелді. Туннельдің үстінде 700 метрге дейін тау жынысы болды, температура 700 градусқа дейін жетеді деп күтілді, сондықтан жаңа құрылыс әдісі әзірленді. Басты бір жолғы туннельге қоса, параллель туннель салынды, оның ортасы басты туннель ортасынан 70 метрдей қашықтықта орналасқан, арқылы құбырлар басты туннельдегі құрылысшыларға таза ауа жеткізілді. Параллель туннель қажет болған жағдайда екінші жүріс туннеліне дейін жаңартылуы мүмкін деп жоспарланған. Бірінші Симплон туннелі (20,6 км ұзындығы) екі туннель порталында ғана қысқа иілімдермен дерлік түзу боймен салынды. 1905 жылдың 24 ақпанында туннельдің екі жартысы бірікті. Олар көлденең бағытта 2 см, тік бағытта 3 см ғана ауытқыды. Судың кіруі және ереуілдер сияқты мәселелерге байланысты құрылыс 5,5 жыл емес, 7,5 жылға созылды.
The construction of the tunnel was carried out by the Hamburg engineering company Brandt & Brandau, of Karl Brandau and lt=Alfred Brandt. On average, 3,000 people a day worked on the site. They were mostly Italians, who suffered under very poor working conditions: 67 workers were killed in accidents; many died later of diseases. During the work, there were strikes, which led to the intervention of vigilantes and the Swiss army. With up to of rock over the tunnel, temperatures of up to were expected and a new building method was developed. In addition to the single line main tunnel, a parallel tunnel was built, with the tunnel centres separated by , through which pipes supplied fresh air to the builders in the main tunnel. It was envisaged that the parallel tunnel could be upgraded to a second running tunnel when required. The first Simplon Tunnel ( in length) was built almost straight, with only short curves at the two tunnel portals. On 24 February 1905, the two halves of the tunnel came together. They were out of alignment by only horizontally and vertically. Construction time was 7 1/2 years, rather than 5 1/2 years, due to problems such as water inflows and strikes.
Электрмен жабдықтау және пайдалану
Туннель арқылы жұмыс 1906 жылғы 19 мамырда басталды. Ұзындығының көп болуының ішінде, ол бастапқыда бу емес, электр жетегімен жұмыс істеді. Электр энергиясын пайдалану туралы ресми шешім сол кездегі жаңа SBB компаниясының ашылуына жарты жыл бұрын қабылданды. Brown, Boveri & Cie (BBC) компаниясына электрлендіру жұмыстарын жүзеге асыру тапсырылды. Олар 1904 жылы Италияда енгізіліп жатқан үш фазалы жүйені пайдалануға шешім қабылдады, ол 15,8 Гц жиілігінде 3400 вольт үш фазалы қуатпен, екі жоғары сым арқылы және үшінші өткізгіш ретінде рельс пайдаланылды. BBC компаниясында электр локомотивтері болған жоқ, сондықтан бастапқыда 1901 және 1902 жылдары осы жүйемен электрлендірілген Коликодан Чиавенна мен Тираноға дейінгі желілердің иесі Ferrovia della Valtellina үшін салынған үш локомотив сатып алынды.
Operations commenced through the tunnel on 19 May 1906. Because of its length among other things, it has operated with electric traction rather than steam from the beginning. The official decision to use electricity was made only half a year before its opening by the then still new SBB. Brown, Boveri & Cie (BBC) were commissioned to carry out the electrification. They decided in 1904 to use the three phase system being introduced in Italy, with a three phase power supply of 3,400 volts at 15.8 Hz using two overhead wires with the track acting as the third conductor. BBC had no electric locomotives and initially acquired three locomotives built for the Ferrovia della Valtellina—the owner of the lines from Colico to Chiavenna and Tirano, which had been electrified with this system in 1901 and 1902
Құрылыс кезеңінің барлық уақытында шектеулі теміржол жұмыстары сақталды.
Restricted rail operations were maintained during the entire construction period.
Кіру жолдарын кеңейту
Лёчберг-Симплон осін қуатты транзиттік оське айналдыру мақсатында, соңғы жылдары мен ондаған жылдарда қолжетімді желілерге (солтүстіктегі Берн мен Лозаннадан және оңтүстіктегі Новара мен Миландан) түрлі кеңейтулер енгізілді. Ең ірі жобалар Базель-Берннен Лёчберг арқылы солтүстікке қарайғы кіруді қамтыды. 1976-2007 жылдар аралығында үш маңызды өзгеріс жасалды. Біріншіден, Шпиц пен Бриг арасындағы қалған бір рельстік жол екі рельстік жолға дейін жеткізілді. Кейіннен, шұңқырлы тасымалдау үшін тоннель профиліне түзетулер енгізілді; кейбір учаскелерде тек бір рельстік жолды кеңейту ғана мүмкін болды. Соңында, 2007 жылы Лёчберг базалық тоннелі ішінара ашылды, бірақ жаңа тоннельде әлі де 21 шақырымдық (13 миль) бір рельстік жол бөлігі бар; бұл 2016 жылы аяқталған ұзын Готтард базалық тоннелінің құрылысы үшін шығындарды үнемдеу мақсатында жасалды. Италия тарапында, сондай-ақ Симплонның оңтүстік жағында шұңқырлы тасымалдау үшін де биіктік көтерілді. Мұнда да қаржылық себептерге байланысты, кейде тек бір рельстік жол ғана тазаланды. Домодоссоладан оңтүстікке қарай, Орта көлі арқылы Новараға баратын бір рельстік жол электрлендіріліп, жаңартылды. Париж мен Лозаннадан Симплонға классикалық жол – бүгінгі транзиттік қозғалыс үшін бұрынғыдай маңызды емес – 1985 және 2004 жылдар аралығында жүзеге асырылған жалпыұлттық теміржол жаңарту жобасы Rail 2000 аясында жаңартылды. Тағы да түзетулер ұсынылуда. 2004 жылдың қарашасында Рона аңғарындағы Сальшеш пен Лейк арасындағы жаңа желі аяқталды, бұл маршруттағы соңғы бір рельстік жол тұйыққа жеткен жерін алмастырды. ZEB ("Болашақ теміржол жобалары") бағдарламасы шеңберінде Рона аңғарындағы ұзын тік учаскелердегі ең жоғары жылдамдық .
In order to expand the Lötschberg Simplon axis into a powerful transit axis, various extensions to the access lines (from Bern and Lausanne in the north and from Novara and Milan in the south) have been made in recent years and decades. The largest projects have dealt with the northern access from Basel Bern via Lötschberg. Between 1976 and 2007 there were three major transformations. First, the remaining single track line between Spiez and Brig was dualled. Later, adjustments were made to the tunnel profile for piggyback traffic; in places only widening one track was possible. Finally, the Lötschberg Base Tunnel partially opened in 2007, although the new tunnel still has a 21 kilometre (13 mile) single track section; this was done in order to save costs for the construction of the longer Gotthard Base Tunnel, which was completed in 2016. Clearances were also raised for the piggyback traffic on the Italian side as well on the Simplon southern approach. Here, too, for financial reasons, at times only one line was cleared for the rolling highway. South of Domodossola, the single line to Novara via Lake Orta was electrified and modernized. The classic approach to the Simplon from Paris and Lausanne—less important for today's transit traffic—was upgraded in the context of a nationwide rail upgrading project, Rail 2000, between 1985 and 2004. Further adjustments are proposed. In November 2004, the new line between Salgesch and Leuk in the Rhone Valley was completed to replace the last single track bottleneck on the route. Under the ZEB ("Future rail development projects") package, the maximum speed on the long straight sections of the Rhone valley lines will be increased from .
2011 жылғы өрт
2011 жылдың 9 маусымында Симплон II туннелінің төбесінің бір бөлігі солтүстіске қарай бағытталған BLS жүк пойызының өртенуі салдарынан және туннель ішінде тоқтауынан ауыр зақымдануға ұшырады. Температура 800 °C-тан (1472 °F) асып, нормал жағдайға оралуына екі аптадан астам уақыт кетті. Келісім бойынша туннельдердегі барлық жөндеу жұмыстары SBB-нің жауапкершілігінде болды, олар туннельді 2011 жылдың желтоқсанында қайта ашуды жоспарлаған. Екінші туннель жұмыс істеуін жалғастырды. Жөндеу жұмыстары 2011 жылдың қараша айында аяқталды.
On 9 June 2011, a section of the Simplon II tunnel's roof was seriously damaged when a northbound BLS freight train caught fire and stopped into the tunnel. The temperature exceeded 800 °C (1472 °F) and took more than two weeks to cool back to normal. By agreement all repairs to the tunnels are the responsibility of the SBB, which expected to reopen the tunnel in December 2011. The other tunnel remained in service. Repair work was completed in November 2011.