Кіріспе

Peltogyne, көбінесе қызғылт жүрек, қызғылт ағаш, амарант және басқа да жергілікті атаулармен белгілі (көбінесе ағаш түсіне сілтеме жасайды) – Fabaceae тұқымдасына жататын 23 гүлді өсімдіктер туысы; Орталық және Оңтүстік Американың тропикалық жаңбырлы ормандарында табиғи түрде өседі – Мексиканың Герреро штатынан бастап Орталық Америка арқылы, және оңтүстік-шығыс Бразилияға дейін. Олар орташа және ірі ағаштар, биіктігі жоғары, діңінің диаметрі 70 см-ге жетеді. Жапырақтары кезектесіп орналасқан, симметриялы түрде ұзын және кең үлкен жапырақшаларға бөлінген. Гүлдері кішкентай, бес ақ жапырақтан тұрады және масақ гүлшоғырымен гүлдейді. Жемісі – бір тұқымды қайнатпа. Ағашы құнды, бірақ оны өңдеу қиын.

Тарату

Бұл туыстың түрлері оңтүстік-шығыс Бразилиядан басталып, Солтүстік Оңтүстік Америка, Панама, Коста-Рика және Тринидад арқылы таралады, көптеген түрлері Амазонка бассейнінде шоғырланған. P. mexicana – географиялық жағынан ерекше түр, ол Мексиканың Герреро штатына тән.

Ағаш

Ағаштар әдемі жүрек ағашы үшін бағаланады, ол кесілген кезде ақшыл қоңырдан терең қызғылт түске ауысады. Күлдізгі (УФ) сәулеге ұшырағанда ағаш қоңыр түске қараяды, бірақ бастапқы қызғылт түстің көлеңкесі сақталады. Бұл әсерді УФ-ингибитор қосылған жабынмен азайтуға болады. Кепкен ағаш өте қатты, берік және тығыз болып келеді, оның меншікті салмағы 0,86. Сәйкесінше, Purpleheart ағашымен жұмыс істеу қиын. Ол өте төзімді және суға жақсы кедергі жасайды.

Пайдалануы және қауіптілігі

Қызғылт жүрек әсіресе музыкалық аспаптарда, гитара тақталарында (сирек болса да), ағаш өңдеу, жиһаз жасау, еден төсеу және тұрмыстық жиһаздарда қолданылатын жоғары сапалы инкрустация жұмыстары үшін бағалы. Қызғылт жүрек ағаш шеберханасында бірнеше қиындықтар тудырады. Оның анық көрінбейтін қиылысқан талшықтары қолмен жоңдау, кескішпен және ою құралдарымен жұмыс істеуді қиындатады. Дегенмен, ағаш бұрушылар өткір құралдармен таза бұрылатынын және жақсы тегістелетінін атап өтеді. Қызғылт жүректі кесу және тегістеу кезінде пайда болатын шаң теріде, көздерде және тыныс алу жолдарында тітіркеніс пен жүрек ауруын тудыруы мүмкін, бұл ағаштағы далбергион (неофлавоноид) қосылыстарының болуынан туындауы мүмкін. Осы себепті, көптеген адамдар үшін қызғылт жүрек әшекей жасауға қолайлы емес. Қызғылт жүрек сондай-ақ қымбат ағаш болып табылады, сондықтан көбінесе шағын жобаларда қолданылады.