Жозеф Смит папирустері және «Авраам кітабы» туралы даулар

Жозеф Смит папирустары: Ежегіткен Египеттік папирустар фрагменттері, Авраам кітабының көзі. 300-100 жж.б.с., тарих, мәдениет.

21 мин оқу

100%

Дереккөз: Joseph Smith Papyri — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Жозеф Смит кішісінің меншігіндегі мысыр папирустары. Джозеф Смит папирустары (JSP) – б.з. дейінгі 300-100 жылдар аралығында ежелгі Фивадан табылған, Мысыр жерлеу папирустарының фрагменттері. Бұл папирустар төрт мумиямен бірге, соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысының негізін қалаушы Джозеф Смитқа тиесілі болған. Смит 1835 жылы Огайо штатының Киртленд қаласында саяхатшы көрмеден мумиялар мен папирус құжаттарын сатып алған. Смит бұл папирустарда ежелгі патриархтар Ыбырайым мен Жүсіптің жазбалары бар екенін айтқан. 1842 жылы Смит Ыбырайым кітабының бірінші бөлігін жариялаған, ол папирустардан шабыттанған аударма екенін мәлімдеген. Мормон және мормон емес ғалымдардың арасындағы консенсус бойынша, сақталған папирус фрагменттеріндегі жазулар Смиттың аудармасына сәйкес келмейді. Смит Жозеф кітабының аудармасын жарияламаған, бірақ Жозеф кітабы деп белгіленген, аудармасыз макуланың Мысырдың Өлілер кітабының көшірмесі екені анықталды. Бұл кітапта Киелі кітаптағы патриарх Жүсіпке қатысты ешқандай сілтеме жоқ. Смит қайтыс болғаннан кейін папирустар бірнеше қоғамдық орындардан өтті; олар Чикаго мұражайына жеткені және содан кейін Ұлы Чикаго өртінен қирағаны болжанады. Дегенмен, барлық фрагменттер өртенбеді, ал кейбіреулері 1947 жылы Метрополитен өнер мұражайына қосылды. Мұражай бұл папирустардың Иса Мәсіхтің соңғы күндерінің қасиеттілері шіркеуі (ЛДС шіркеуі) үшін маңызды екенін білгендіктен, 1966 жылы шіркеу басшыларына олардың жинағы туралы хабарласты. ЛДС шіркеуі 1967 жылы фрагменттерді сатып алды. Папирустардың қайта табылуы жаңа қызығушылық пен зерттеулерге жол ашты. Папирустардың соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысы үшін маңыздылығына байланысты, олар жан-жақты зерттелді және талқыланды.

Мазмұны

Джозеф Смит пен оның серіктестері сатып алған төрт мумия, екі орама және басқа да папирустар болды. Көзі куәгерлердің мәліметтері мумиялардың жынысы туралы келіспейді, оларды анықтау қиын болды. Оливер Каудери былай деп жазды:

Каудеридің сөзіне қарағанда, бұл екі шиыршықта «Ыбырайым мен Жүсіптің жазбалары» болған. 1835 жылы Джозеф Смиттың хатшысы В. В. Фелпс әйеліне жазған хатында:

Жиынтық кейін сатылып, бөлініп, оның бір бөлігі Ұлы Чикаго өртінен жоғалғандықтан, нақты мазмұны белгісіз. Дегенмен, қазірге сақталған материалға сүйенсек, төмендегі кестеде көрсетілгендей, кем дегенде 5 жекелеген жерлеу құжаты болған деп қорытындылауға болады:

+ Джозеф Смитқа сатылған египеттік құжаттар Египеттік құжат Мәтіндік сипаттама Джозеф Смит сипаттамасы Джозеф Смит папирустарының нөмірі Жасалған мерзімі «Хордың Тыныс алу кітабы» Тебалық діни қызметкер Горусқа (сондай-ақ Горос, Хор) арналған жерлеу орамасы. Бұл «Тыныс алу кітабының» ең ерте көшірмелерінің бірі. Кейде «Абырайым кітабы» деп те аталады. I, IV, X, XI және Факсимиль №3 б.з.д. 238–153 аралығында жыртылған фрагменттер түрінде «Та Шерит Миннің Өлгендер кітабы» Та Шерит Мин (сондай-ақ Тшемин, Семинис) үшін жасалған жерлеу орамасы. «Жүсіп кітабы» II, IV, V, VI, VII, VIII шамамен б.з.д. 300–100 «Нефер ир Небудың Өлгендер кітабы» Сот залы Нефер ир Небу (сондай-ақ Нефернирт, Нуфиануб) үшін жасалған жерлеу папирусының фрагменті, онда марқұм Озирис алдында тұрып, жүрегінің қауырсынмен салынып, одан әрі өмір сүруге лайық екені немесе жаны Амитпен желінетіні күтілуде. Джозеф Смиттан белгілі сипаттама жоқ. III a,b шамамен б.з.д. 300–100 «Аменхотептің Өлгендер кітабы» Аменхотепке (сондай-ақ Амен Офис) арналған жерлеу орамасының фрагменті. Бөлшектері Фараон Онитастың қызы Катумин ханшайымының қысқаша тарихы ретінде аударылды. Папирус қазір жоқ. Иероглифтер дәптерге көшірілді (Қертленд Египет қағаздарына қараңыз). Белгісіз Шешонк Гипоцефалы Шешонк (сондай-ақ Шашак, Сесонхис) есімді марқұмның басының астына қойылған жерлеу мәтіні. «Абырайым кітабынан» алынған Факсимиль №2. Папирус қазір жоқ. Белгісіз.

Бастапқы тарихы

Мумиялар мен папирустардың барлығы б.з.д. 300-100 жылдар аралығындағы, ежелгі египеттік Фива қаласында (қазіргі Луксор маңында) жасалған. Денелер мен папирустар ежелгі Фиваның батысында, Фива некрополінде, ықтималда ақсүйектер аңғарында жерленген.

Жозеф Смитке сатылмаған жеті мумия

Джозеф Смитпен кездеспес бұрын Чендлер сатқан жеті мумияның тек төртеуі ғана қазіргі таңда белгілі. Екі мумияны Чендлер Филадельфияда доктор Сэмюэл Джордж Мортонға (қолдауын сұрамаған жеті дәрігердің бірі) сатты, ол оларды Филадельфияның Табиғи ғылымдар академиясына сатып алды. Доктор Мортон оларды Академия мүшелерінің алдында зерттеді. Доктор Мортон сол кезде танымал болған, жалған ғылым саналатын френологиямен қызығушылық танытты, ол бас сүйегінің сыртқы түріне қарап адамның психикалық қасиеттерін болжауға тырысты. Ол денеден бас сүйектерін алып, әрқайсысын оқтармен толтырып, содан кейін бас сүйектерін таразылап, көлемін анықтады. Бүгінде осы екі бас сүйек Пенсильвания университетінің бас сүйектер жинағында сақтаулы. Бут оларды президент Эндрю Джексонның Теннессидегі үйіне жібермек болған, бірақ бұл заттардың сирек екенін естіген соң, оларды Вашингтонның қызықты заттар мұражайының иесі Джон Варденге тапсырды. Варден 1841 жылы өз коллекциясын Ұлттық табиғи тарих мұражайына сатты, және мумиялар сол жерде болуы мүмкін. Бұл нақты дәлел болмаса да, Чендлер коллекциясынан алынған мумиялардың осы екенін көрсететін маңызды айғақ.

Джозеф Смитке сатылады

Сатуды мақсат ете отырып, Чендлер 1835 жылдың маусым айының соңында немесе шілде айының басында төрт мумия, екі парқ және қосымша папирус фрагменттерін Киртлендке, Огайоға (сол кезде ИЖШ шіркеуінің штаб-пәтері) алып келді. Қалаға мумияларын көрсету үшін кірген кезде Чендлер қала бойынша мумиялардың кім болуы мүмкін екендігі туралы болжамдар жазылған хабарлама немесе жарнама тарататын: «Бұл ежелгілігімен танымал жандар, Яқуб, Мұса немесе Дәуіт заманында өмір сүрген болуы мүмкін». Ол Риггс қонақ үйінде тұрып, келген күні кешке Джозеф Смитпен кездесті. Смит сол кешке міндеттілікпен айналысқандықтан, келесі күні таңертең Чендлермен кездесуге келісті. Джозеф Смит папирусты үйіне алып кетуге рұқсат алды, ал ертесіне таңертең оларды Оливер Каудери көшірген кейбір әріптердің қысқаша аудармасымен қайтарды (Көшірілген египет әріптерінің жазбаларын қараңыз). 1835 жылдың 6 шілдесінде Чендлер Джозеф Смит жасаған аударманы куәландыратын сертификат ұсынды: Сол кездегі египеттану ғылымының деңгейін ескере отырып (Шампольонның египет грамматикасы 1836 жылға дейін Еуропада жарияланбады, ал сөздік – 1841 жылға дейін), Чендлердің мұндай мәлімдеме жасауы қиын еді. Бригам Янг университетінің профессоры Х. Донл Питерсонның сөзіне сүйенсек, «Америкалық ғалымдар кейбір символдардың мағынасын олар келісімге келген жағдайда ғана болжауға тырысты». Осы сертификатты алғаннан кейін көп ұзамай Джозеф Смит, Джозеф Коу және Симеон Эндрюс төрт мумияны және кем дегенде бес папирус құжатын 2400 долларға сатып алды, бұл 2019 жылғы АҚШ долларымен шамамен 70 000 долларға тең. Джозеф Смит тек папирустарды сатып алғысы келді, бірақ Чендлер мумияларсыз папирустарды сатуға келіспеді. Бұл шіркеу үшін маңызды шығын болды, себебі сол кезде шіркеу қымбат ғибадатхана салып, көптеген қаржылық жағдайы нашар иммигранттарға көмектесіп жатқан еді. Джозеф Ко 1844 жылы Джозеф Смитқа жазған хатында осы қиын кезеңде қаражатты қалай жинағандары туралы жазды:

Кертлендтегі жинақ

1835 жылдың соңғы жартысын Джозеф Смит және оның жазушылары Каудери, Фелпс, Фредерик Г. Уильямс және Уоррен Пэриш кітаптарды зерттеуге және Ыбырайым кітабының бірінші бөлігін аударуға жұмсады. Шілде айының соңынан кем дегенде қазан айына дейін Фредерик Г. Уильямс мумияларды иеленген, ал бір қарсы газет мәлімдегендей, олармен гастрольдеуді бастаған. Кливленд Уиг газеті былай деп жазды: "Уильямс ел аралап, көптеген адамдарды осының шындық екеніне көндіруге тырысады". Цинциннати газетінің бірі бұл турдың сәтсіз аяқталғанын хабарлады: "Мумиялардың бірі олардың елшісі тарапынан көрмеге шығарылды, бірақ нәтиже болмағандықтан, оларды Киртлендке қайтарып әкеліп, тастап кетті. Бұл жерге үлкен үмітпен келген көптеген адамдардың көңілі қалды дегенге сенуге негіз бар". 1836 жылдың қаңтар айында Джозеф Смит басқа жобалар мен оқиғаларға, мысалы, Киртленд ғибадатханасын салуға, еврей тілін үйренуге және өсіп келе жатқан шіркеуді басқаруға көшкендіктен, папирустарды аудару жұмысы тоқтатылды. 1836 жылдың 17 ақпанында Джозеф Коуға мумиялар мен папирустарды көрсетіп, ақша табуға тапсырылды. Ол Джон Джонсонның қонақ үйінде оларды көрсету үшін бөлме жалдады. Киртленд ғибадатханасының жоғарғы қабатындағы батыс бөлме аударма жұмыстары үшін бөлінді және 1836 жылдың тамызында папирустар сол жерге көшірілді. 1837 жылдың 2 қарашасында Финеас Ричардс пен Рубен Хедлок "Мысыр катакомбаларынан алынған және қазір ғибадатханада сақталатын жазбаларды аудару және басып шығару үшін қаражат іздеу" мақсатымен тағайындалды. Хедлок 1842 жылы Ыбырайым кітабының факсимильдеріне айналған баспа табақтары үшін ағаштан ою жасады.

Папирустарды жинау

1838 жылдың көктемінен бұрын (дегенде, 1837 жылдың соңында болған болуы мүмкін), папирустардың кем дегенде бір бөлігі кесіліп, қағазға жабыстырылды, ал кейбіреулері әйнекке орнатылып, жақтауға ілінді. Бұл, әдетте, папирустарды сақтау мақсатымен жасалған, себебі ежелгі түршіктерді үнемі ашып, қолға тигізу олардың тозуына себеп болар еді. Папирус I және II фрагменттері зақымданды, ал олардың бөліктері түсе бастады. Осы бөліктердің кем дегенде қырық жетісі папирус IV, V, X, VIII және IX фрагменттерінің мүлдем байланыссыз бөліктеріне жабыстырылды. Папирустар жабыстырылған қағаздардың кейбіреулерінде Киртленд ғибадатханасының жоспарлары және Огайо штатының солтүстік бөлігінің карталары болды. Папирустарды қағаздан ажырату оларды жақсы сақтауға мүмкіндік берсе де, бұл маңызды тарихи құжаттардың жойылуына әкелер еді. Шіркеу тарихшысы Робин Дженсен осы қиын жағдай туралы былай деді:

Киртлендтегі толқулар

1837 жыл Киртлендте дүрбелеңге толы кезең болды, шіркеудің шамамен 10–15% мүшелері шығып кетті. Киртленд қауіпсіздік қоғамы күйреп, көптеген адамдар жоғалтқан ақшаларына байланысты ашуларын Джозеф Смитқа бағыттады. Бұл 1838 жылдың 12 қаңтарында Смиттың түнгі уақытта қашуына әкелді, ол мумиялар мен папирустарды қалдырып кетті. Люси Мак Смит өмірінің кейінгі жылдары осы қиын кезді еске алды:

Мумиялар мен папирустардың кейінгі бірнеше айлар мен жылдарда қайда болғаны және қашан осы жерге келгені белгісіз. Мумиялар мен папирустардың бір кезде қазіргі диссидент Уоррен Пэриштің және, мүмкін, Джозеф Коудың қолында болғандығы көрінеді. 1838 жылдың 4 қаңтарында Джозеф Смит кіші қол қойған, "Жозеф Смит кіші және Жозеф Смит аға арасындағы келісім туралы бап" деген заңдық құжатта былай делінген: "Мен мұмияларға және қорапқа қатысты жазбалардың екі үшінен бөлігін тапсырамын. Осымен мен Джеймс Маркелдің менің пайдама берген қорап пен жазбаларды Дж. Смит кішінің меншігі ретінде және оған деген құқығымды тастаймын". 1960 жылдары ЛДС шіркеуінің тарихшыларына жеткізілген Маркелл отбасының әңгімесінде: "Егер дұрыс есімде болсам, Джозеф Коумен байланысты біреу жазбаларды (папирустарды) алды, ал менің Маркеллерім осы жігітті алдап алуға жеткілікті ептілік танытты. Ол судья Маркелге ақша берер еді, ал Джеймс аға деректерді қайтаруға көмектесуге тағайындалды. Бұл отбасымызда әзілге айналды". Мумиялар мен папирустар біраз уақытқа Уильям Хантингтон отбасының құпиясында сақталды, тіпті Зина Хантингтонның төсегінің астына да жасырылды. Хантингтон Миссуридегі шіркеудің қалған мүшелеріне қосылу үшін кеткенде, мумиялар мен папирустар басқа отбасына жіберілді. Эдвин Д. Вулли және оның інісі Самуил "мумияларды және Ыбырайымның жазбасын, т.б. әкелу үшін арба жалдады" Фар-Уэст, Миссуриге.

Миссуридегі жинақ

1838 және 1839 жылдары ЛДС шіркеуі қиын жағдайға тап болды, оның ішінде Миссуриден қуылды, Жозеф Смит түрмеге қамалды және штаб-пәтерін Наувооға (Иллинойс штаты) көшірді. Осылайша, келесі екі жылда мумиялар мен папирустардың қайда екені туралы мәліметтер аз. Уильям Шварцеллл өзінің күнделігінде мумияларды көргенін жазды, кейін ол бұл жазбаны мормонға қарсы памфлет ретінде жариялады. 1838 жылдың 24 мамырындағы жазбасында ол Ричмонд Лэндингте "Жозеф Смиттың мумиялар сандығын" көргенін айтады. 1838 жылдың 26 шілдесіндегі жазбасында ол Жозеф Смиттың үйі үшін ағаш жинап жатқан адамдарды көргенін және "ол Мысыр мумияларының иероглифтерін аударуды жоспарлап отыр" деп жазады. Ансон Колл ондаған жылдардан кейін Оливер Каудеридің Джон Корриллдің дүкенінде, Фа Уэст қаласында Ыбырайым кітабын бірнеше сағат бойы оқығанын еске алды (Каудери шіркеу мүшесі емес еді, сондықтан ол бұл топқа қатысқан жоқ деп есептеуге болады).

Наувудағы жинақ

1840 жылы мумиялар мен папирустар Наувуға (Иллинойс штаты) жеткізілді. 1840 жылдың 20 маусымында Джозеф Смит "қасиеттілердің рухани әл-ауқатымен айналысуға және Мысыр жазбаларын аударуға" көбірек бейілдесу үшін уақытша міндеттерінен босатуды сұрады. 1842 жылдың наурыз және мамыр айларында Смит "Авраам кітабының" аудармасын "Times and Seasons" журналында жариялады, жақын арада одан да көп бөлігінің жарияланатынын уәделеді. Жинақ алғаш рет Джозеф Смиттың ағаш үйінің екінші қабатында сақталды. Наувуда тұратын Элизабет Клементс Кимболл деген жас қыз оларды көргенін былай деп еске алады: "Мумиялар үйдің шатырында сақталды, олардың бүлінуіне жол бермеу үшін, ал сол кезде үйлерде қазіргідей баспалдақтар болмаған, шатырға жету үшін қабырға бойы тік тұрған бағанамен көтерілуге тура келді". 1840 жылдың сәуір айында "Quincy Whig" газетінің тілшісі Наувоға сапары және мумиялар мен папирустарды көргені туралы мақала жазды: 1843 жылдың 19 ақпанында олар Джозеф Смиттың анасы Люси Мак Смиттың үйіне көшірілді. Люси мумияларды көрсетуге бастама көтерді, бұл оның қарттығында оған көмектесудің бір жолы болды, кіру үшін 25 цент ақы алды. Көрініп тұрғанындай, кем дегенде бір мумияның денесі бүліне бастаған. Наувоға келген Шарлотта Хевен деген жас қыз анасына былай деп жазды: "[Мэдам Смит] қара матаға оралған бір нәрсені алып, "Бұл Мұсаны құтқарған перғауын қызының аяғы" деді". "St. Louis Evening Gazette" газеті былай деп хабарлады: "Түгел болған мумиялардан басқа, басқаларының да бөліктері болды, соның ішінде Нил өзенінің қамыстарында крокодилдерден құтылған перғауын қызының мүшесі де бар. Мумиялардың өздері, бізге дәл сол сеніммен айтылды, Мысырдың ұлы монархтары, перғауын, патшалары мен патшайымдары болған! Екеуі жақсы сақталған, ал қалған екеуі қираған. Біреуінің бас сүйегі сынып, екіншісінің кеудесінен бір бөлік жыртылған". 1843 жылдың қыркүйегінде жинақ Науводағы Мансион-хаусқа көшірілді.

By 1840, the mummies and papyri had arrived in Nauvoo, Illinois. On June 20, 1840, Joseph Smith asked to be relieved of temporal duties to "engage more particularly in the spiritual welfare of the saints and also, to the translation of the Egyptian Records." Between March and May 1842, Smith published his translation of the Book of Abraham in the Times and Seasons, promising that more would be released. The collection was first located on the second floor of Joseph Smith's log cabin. Elizabeth Clements Kimball, a young girl living in Nauvoo, described seeing them: "The mummies were kept in the attic where they wouldn't be destroyed and in those days there weren't any stairways in the houses such as we have now, and in order to get to the attic one had to climb a ladder which was straight up along the wall." In April 1840, a reporter from the Quincy Whig wrote an article describing his visit to Nauvoo, and seeing the mummies and papyri:

By February 19, 1843, they had moved to the cabin of Lucy Mack Smith, the mother of Joseph Smith. Lucy began to take the lead on displaying the mummies, a way to support her in her old age, charging 25 cents for admission. It appears that the body of at least one of the mummies had begun to deteriorate. Charlotte Haven, a young girl who visited Nauvoo, wrote to her mother, "[Madame Smith] took up what seemed to be a club wrapped in a dark cloth, and said "This is the leg of pharaoh's daughter, the one who saved Moses." The St. Louis Evening Gazette reported, "In addition to the mummies that were intact, there were some fragments of others, including a limb of that Pharaoh's daughter who rescued Moses when he had been exposed to the crocodiles in the bulrushes of the Nile. The mummies themselves, we were told with the same assurance, were great monarchs, pharaohs, kings, and queens of Egypt! Two were in perfect condition, but the other two were badly mutilated. The skull of one was fractured and a piece of the chest had been torn from the other." By September 1843, the collection was moved to the Mansion House in Nauvoo.

Жозеф Смит қайтыс болғаннан кейін

1844 жылғы 27 маусымда Джозеф Смит қайтыс болғаннан кейін шіркеу бірнеше топқа бөлінді. Шіркеу мүлігінің иелігіне қатысты жағдай шатас болды, себебі шіркеу "ұйымдастырылған" емес, "құрылған" болатын, ал Джозеф Смит шіркеудің барлық мүлігіне сенімділікпен қамқорлық жасады. Осы кезде Джозеф Смиттың інісі Уильям Смит мумиялар мен папирустарды өз бақылауына алған сияқты. 1846 жылдың 2 және 19 желтоқсанындағы екі хатында Уильям шіркеу басшылығы үшін күресіп жатқан топтардың бірінің жетекшісі Джеймс Странгтан мумиялар мен папирустарды Странгтың тобының штаб-пәтерін орнатқан Висконсин штатындағы Вори қаласына тасымалдауға көмектесуді сұрады. Алайда, тасымалдау жоспары іске аспады. 1846 жылы Бригам Янг өзінің шіркеу тобын Навуодан көшіріп әкетіп, Алмон В. Баббитті ондағы істерді басқаруға қалдырды. Бэббит Янгқа 1848 жылдың 31 қаңтарында: «Уильям ағасы Смит анадан мумияларды алып, оларды қайтарудан бас тартады» деп хабарлады. Кейіннен Джозеф Смит III «Уильям аға лекция оқуға шығып, мумияларды және папирус деп аталатын жазбаларды экспонат ретінде алып, лекцияларын қызықтырақ және табыстырақ ету үшін пайдаланды» деп еске алды. Бір белгісіз уақытта мумиялар мен папирустар Смиттың жесірі Эмма Смитпен бірге тұрған Смиттың анасы Люси Мак Смиттың қолында болды. Мак Смит оларды көрсету арқылы табыс табуды жалғастырды. 1856 жылдың 25 мамырында, Люси Мак Смит қайтыс болғаннан кейін бірнеше апта өткен соң, Эмма Абель Комбске «бірге жазбалары бар төрт египеттік мумияны» сатты. 1856 жылдың тамызына қарай Комбс өзі Сент-Луис мұражайына «екі мумияны және бірнеше папирусты» сатқан. 1863 жылы Сент-Луис мұражайы жабылғаннан кейін, полковник Джон Х. Вуд бұл артефакттарды сатып алып, оларды Чикагодағы өз мұражайына жеткізді. Өрттен кейін кітапқа қатысты барлық папирус көздері жоғалған деп есептелді. Бірақ көпшілік білмейтін, Абель Комбс әлі де бірнеше папирус сынықтары мен екі мумияға ие болды (соңғылары жоғалып кетті). Комбс 1892 жылдың 5 шілдесінде қайтыс болғаннан кейін папирустар оның медбикесі Шарлотта Бенек Уиверге берілді, ол оларды өз кезегінде қызы Элис Комбс Уивер Хаузерге тапсырды. Нью-Йорк Метрополитен өнер мұражайының 1918 жылғы меморандумында Хаузердің «1912 жыл шамасында Юта штатының епископы Спаулдингтың Джозеф Смиттың "Ұлы бағалы нәрселер" негізінде құрған қасиетті египеттік мәтіндерін аударғанының жалғандығын растауға жасаған әрекетіне байланысты» тексеру үшін «сегіз немесе он папирус фрагментін» әкелгені жазылған. 1945 жылдың соңында мұражайдың бір кураторы меморандумды көріп, Хаузердің жесірі Эдвард Хаузерді тауып, папирустарды сатып алу туралы ұсыныс жасады, ол 1946 жылы қабылданды.

After the death of Joseph Smith on June 27, 1844, the church split apart into multiple factions. Ownership of church property became a matter of confusion, as the church was "organized", rather than "incorporated", with Joseph Smith being the trustee in trust for all church property. William Smith, Joseph Smith's brother, seems to have taken control of the mummies and papyrus at this time. In two letters dated 2 and 19 December 1846, William asked James Strang, a leader of one of the factions vying for leadership of the church, for help transporting the mummies and papyri to Voree, Wisconsin, where Strang had set up his faction's headquarters. The transportation to Voree never occurred. Brigham Young took his faction of the church away from Nauvoo in 1846, leaving Almon W. Babbitt in charge of affairs there. Babbitt wrote to Young on January 31, 1848, "Uncle William has got the mummies from Mother Smith and refuses to give them up." Joseph Smith III later recollected that "Uncle William undertook a lecturing tour, and secured the mummies and case of records, as the papyrus was called, as an exhibit and aid to making his lectures more attractive and lucrative." At some unknown point, the mummies and papyri were in the possession of Smith's mother, Lucy Mack Smith, who had moved in with Smith's widow Emma Smith. Mack Smith continued to display them to derive income. On May 25, 1856, just a couple of weeks after the death of Lucy Mack Smith, Emma sold "four Egyptian mummies with the records with them" to Abel Combs. By August 1856, Combs himself had sold "two of [the] mummies, and some of the papyri" to the St. Louis Museum. Upon the closing of the St. Louis Museum in 1863, these artifacts were purchased by Col. John H. Wood and found their way to his museum in Chicago. After the fire, it was believed that all the papyri sources for the book had been lost. Unbeknownst to most, Abel Combs still owned several papyri fragments and two mummies (the latter have disappeared). The papyri were given to Combs' nurse Charlotte Benecke Weaver upon his death on July 5, 1892, who in turn gave them to her daughter, Alice Combs Weaver Heusser. A 1918 memorandum from the New York Metropolitan Museum of Art records that Heusser brought "eight or ten fragments of papyri" for inspection "in connection with the effort made by Bishop Spaulding of Utah about 1912 to obtain confirmation that Joseph Smith's supposed translations of sacred Egyptian texts on which he founded his 'Pearl of Great Price' were a fraud." Then, in late 1945, a curator at the museum noticed the memorandum and tracked down Heusser's widower, Edward Heusser, making an offer for purchase of the papyri, which was accepted in 1946.

Қайта табу

Көпшілік бұл коллекция Чикагодағы өртте толығымен жойылған деп есептеді. 1960 жылдардың ортасында Метрополитен өнер мұражайы өз коллекциясының бір бөлігін сатуға шешім қабылдады. 1966 жылдың мамыр айында Египет коллекциясының кураторы Генри Джордж Фишер Юта университетінің қонақ ғалымы Азиз Сурьял Атияға жүгініп, мұражай мен ЛДС шіркеуі арасында делдалдық қызмет атқаруын сұрады, шіркеу олардың он фрагментін сатып алуға қызығушылық танытар ма екенін білу үшін. Фишер мұражайға анонимді сыйлық түскендіктен ЛДС шіркеуі папирустарды сатып алуға мүмкіндік алғанын мәлімдеді. 1967 жылдың 27 қарашасында ЛДС шіркеуі баспасөз хабарламасы арқылы жоғалған папирустың табылуын жариялады. ЛДС шіркеуі папирустардың сепия түсті суреттерін 1968 жылдың ақпан айындағы Improvement Era журналында жариялады.

Асылымен байланысты даулар

Атияның осы жағдайдағы рөлі күмәнді. Ол өзін папирустың ең маңызды ашушысы деп сипаттап, оқиғаны «Жақсарту дәуірінде» былайша баяндады:

Мен барлық заттар маған әкелінетін қараңғы бөлмелердің бірінде болғанымда, бір нәрсе көзіме түсті. Мен көмекшілерімнің біреуінен құжаттар сақталатын қоймаға, темір торының артына алып баруын сұрадым, сонда мен оларды жақсырақ қарап шығарсам болар еді. Сол жерде осы құжаттармен бірге бір файл таптым. Мен бірден оның сурет бөлігін таныдым. Осы суретті көрген кезде, оның «Құнды нәрселердің інжуі» кітабында болғанын білдім. Мен бұл жаңалықты табуды үлкен мәртебе деп санаймын. Ұлы жаңалықтар көбінесе кездейсоқ болады, ал бұл жаңалық мен тапқан басқа жаңалықтар сияқты кездейсоқ болды, және мүмкін, олардан да қызықтырақ. «Метрополитен мұражайы» сияқты беделді ұйымды «Мормон шіркеуі» сияқты беделді ұйымға ұсынуға көндірудің өзі үлкен мәртебе. Мен өзім істегеніме ризамын. «Метрополитен мұражайы» Әзіз Атия келгенге дейін папирустардың не екенін білген. Мұражайдың 1947 жылғы сатып алу тізімінде: «Мормон басшысы Джозеф Смитқа тиесілі болған «Өлілер кітабының» папирус фрагменттері» деп жазылған. Мұражай кураторы Генри Фишер Атияға жазған хатында:

«Сіздің осы құжаттарды табу туралы айтқан нұсқаңыз қатты жаңсақ түсінік тудырғанын білсем де, сіз маған олардың бар екенін хабарлағаныңызды оқып, таң қалдым. Мен сіздің айтқандарыңызға тікелей қарсылық білдірмеуге тырыстым, бірақ менің өзімді де, менің бөлімімнің бұрынғы және қазіргі мүшелерін де білмейтін фактілер туралы білмей қалғандай жағдайға түсірудің қажеттілігін түсінбеймін. Ғалымдар табылған папирустардың түпнұсқаның бөліктері екеніне келіседі, себебі олардың фрагменттері «Киртленд, Огайо аймағының ғибадатханасының суреттері мен карталары» бейнеленген қағазға жабыстырылған және олармен бірге Эмма Смит берген, олардың Джозеф Смиттың қолында болғанын куәландыратын антхат қоса берілген».

Чиркесі тарихшысының фрагменті табылды

Метрополитен мұражайында табылған он фрагментпен қатар тағы бір фрагмент табылды. 1968 жылғы ақпан айындағы "Импроувмент Эра" журналында папирустардың дерлік толық көлемдегі сепия түсті репродукциялары жарияланған болатын. Журналдың редакторының көмекшісі Джей М. Тодд осы мақалада 1908 жылдан бері Шіркеу тарихшысының архивінде сақталып келген, Мысыр әліпбиі мен грамматикасының қолжазбасымен бірге сақталған фрагменттің табылуы туралы айтты. Тодд Шіркеу тарихшысы кеңсесінің іс қағаздарындағы 1855 жылғы 17 қазан күніндегі жазбаға сілтеме жасады, онда жаңа салынған Тарихшы кеңсесіне көшіріліп жатқан бірнеше заттар сипатталған, олардың ішінде "Абырайым кітабының үш тақтасы" және "қағаздары, бос парақтары, күнделігі, стереотиптері және тақталары бар қызыл қорап" болды. Тодд 1846 жылғы 11 шілдеде, сенбі күні жасалған жеке күнделіктегі жазбаны да талқылады, онда "Брайхам Янг пен бауырлар" мен "Поттаватоми тайпасының басшысы Банкежаппа" арасындағы кездесу туралы айтылған. Кездесу кезінде басшы Брайхам Янгқа "Абырайым кітабынан екі парақ иероглифтер" және 1843 жылғы, оларға Джозеф Смит берген хатты тапсырған. Тодд тарихшының фрагментінің шығу тегін "өте қызықты" деп атады және Шіркеу тарихшыларының көмекшілері Уильям Лунд пен Эрл Олсен фрагмент туралы ешқандай ақпаратты есіне түсірмейтінін, олардың қызмет мерзімі 1911 жылға дейін созылғандығын, және ол Мысыр әліпбиі мен грамматикасымен бірге сақталғанын айтты. Шіркеу тарихшысының фрагменті Хью Ниблимен IX деп белгіленді және "Импроувмент Эра" журналының 40 H бетінде "IX. Шіркеу тарихшысының фрагменті" деген сурет тақырыбымен жарияланды, содан кейін мәтін келді:

Ыбырайым кітабы немесе діни қызметкер Хордың тыныс алу рұқсаты

JSP I, X, XI және #3 факсимильді қайта құрастыру арқылы діни қызметкер Хорға (сонымен қатар Орус деп те аталады) тиесілі Тыныс алу рұқсаты, Тыныс алу кітабы немесе Сэнсен мәтіні бар шиыршықты ішінара қалпына келтіруге болады. JSP X және XI папирустарының бөліктері зақымдалған және JSP IV-тің бос орындарына дұрыс емес жабыстырылған, бірақ олар JSP IV-ке жатпайды. Қолжазба "кеш Птолемей немесе ерте Рим кезеңіне, шамамен Иса Масих заманына" жатқызылды. Ян Куэгебюр б.з.б. екінші ғасырдың бірінші жартысында жазылғанын ұсынады. Бұл шиыршық Мормон және Мормон емес ғалымдардың көпшілігі бойынша Ыбырайым кітабының бастауы болған деп саналады. Бұл Ыбырайым кітабындағы осы шиыршықтан алынған #1 (JSP I) және #3 факсимильдерінің болуымен және Жозеф Смит оны "Ыбырайым кітабынан" деп атауымен байланысты. Сонымен қатар, осы шиыршықтағы таңбалар Ыбырайым кітабының аударма қолжазбаларына тізбектеп көшірілген. ЛДС шіркеуі папирустарға қатысты ресми ұстанымда "Мормон және Мормон емес египтологтар фрагменттердегі таңбалар Ыбырайым кітабындағы аудармаға сәйкес келмейтініне келіседі" дейді. Осыған байланысты, кейбір Мормон жақтастары Ыбырайым кітабының қолжазбасы осы шиыршықтың соңына қосылған және қазір сақталмайды деп болжайды. Бұл пікірді 1840 және 1850 жылдары Наувуға келген және папирустар бөлініп, жақтауға алынғаннан кейін оларды көрген саяхатшылардың есептерімен дәлелдеуге болады. Қазіргі фрагменттердің ұзындығын ескере отырып және жоғалған Тыныс алу кітабының бөліміне қажетті орынды бағалап, шиыршықтың ұзындығы 150-ден 156 см аралығында екені анықталды. Шиыршықтың ұзындығы және Ыбырайым кітабы оның соңына қосылған болуы мүмкін деген мәселе көптеген дау-дамайлар мен зерттеулердің себебі болды. Қоршауға алу жазбаларына мәтіндер қосылуы жиі кездеседі, бірақ қоршауға алу емес мәтін бірегей болар еді. Шиыршықтың ұзындығын орамалардың қайталап зақымдануын қарастыру арқылы да бағалауға болады, бірақ бұл да талқылауға түсті. ЛДС шіркеуінің редакторлары Жозеф Смит қағаздары жобасын қаржыландырды, қысқа шиыршық теориясын қолдады, ал ұзын шиыршыққа қатысты болжамдарды ғылыми ескертулерге қалдырды (қ. Хор шиыршығының ұзындығына қатысты даулар).

JSP I, X, XI, and Facsimile #3 can be reassembled to partially reconstruct the scroll containing the Breathing Permit, Book of Breathing or Sensen Text belonging to the priest Hôr (also known as Horus). Portions of the papyri from JSP X and XI were damaged, and re pasted incorrectly into lacunae in JSP IV, but do not belong to JSP IV. The handwriting was identified as being "of the late Ptolemaic or early Roman Period, about the time of Christ". Jan Quaegebeur has suggested a date in the first half of the second century BC. This scroll is widely believed by both Mormon and non Mormon scholars to be the scroll from which the Book of Abraham came. This is based on the inclusion of Facsimile #1 (JSP I) and #3 from this scroll in the Book of Abraham, and titled by Joseph Smith as "from the Book of Abraham". Further evidence is that characters from this scroll were sequentially copied into the Book of Abraham translation manuscripts. The official position taken by the LDS church on the papyri is that "Mormon and non Mormon Egyptologists agree that the characters on the fragments do not match the translation given in the book of Abraham." Given this, some Mormon apologists have postulated that the Book of Abraham manuscript was appended to the end of this scroll, and is no longer extant. The evidence for this claim is 1840s and 1850s accounts from visitors to Nauvoo who viewed the papyri after they had been separated and framed. By taking the length of current fragments, and estimating how much space would have been taken by the missing section of the Book of Breathing, the size of the scroll has been estimated to be between 150 and 156 cm. The length of the scroll and the possibility that the Book of Abraham could have been appended to the end of it have been the source of great controversy and much research. It is not uncommon for texts to be appended to funerary rolls, however a non funerary text would be unique. The length of the scroll can also be estimated by looking at recurring damage caused by scroll windings, but even this has been debated. The editors of the LDS Church funded Joseph Smith Papers project favored the shorter scroll theory, by relegating the longer scroll estimates to speculative footnotes (see: Controversy surrounding the length of the Hôr scroll).

Джозеф Смит I папирусын басқа ұқсас виньеткалармен салыстыру

1998 жылға қарай, "Тыныс кітабының" жиырма тоғыз мысалы белгілі болды, олардың бірі – Джозеф Смит папирусының фрагменті. Осы жиырма тоғыздың он сегізіне иллюстрациялар (виньеткалар) қоса берілген. Ешбір көшірме толыққанды бірдей болмаса да, олардың барлығында ортақ ерекшеліктер бар. "Авраам кітабының" көшірмелерін осы басқа құжаттармен салыстыру көрсетіп тұр, "Авраам кітабының" №1 көшірмесі (JSP I-ден алынған) бірегей болғанымен, бұл айырмашылықтар оның Изида жасаған "Тыныс кітабынан" алынған египеттік қайта тірілу сахнасының бейнесі екенін жоққа шығаруға жеткіліксіз.

Аударма

Папирустарды мормондық және мормон емес египтологтар бірнеше рет аударған. Аудармалардың арасындағы келіспеушіліктер шағын және құжаттың басты мазмұнын өзгертпейді. "Тыныс алуға рұқсат" кіріспеден басталады, онда қайтыс болған Хорге арналып, оның кім екені айтылады және Фиваның шығысында оған жақсы жерлеу тіленеді. Екінші бөлімде денеге күтім жасайтындарға Хорға "Тыныс алуға рұқсатты" қалай және қашан қою керектігі туралы нұсқау берілген. Соңғы бөлім – тыныс алу құжатының негізгі бөлігі. Онда он абзацтан тұратын, табысты өмірден кейінгі өмірге деген үміттер мен әртүрлі мәлімдемелер, сондай-ақ толық ақталу және одан әрі өмір сүру туралы куәліктер бар. Құжат жалғаса береді, бірақ қалған бөліктері сақталмаған деп есептеледі. Дәстүрлі "Тыныс алу кітабы" тағы төрт абзацпен (11–14 абзацтар) жалғасады. Бұл соңғы абзацтарда Хордың өлімнен кейінгі өмірге қалай кіретіні талқыланады, Хордың құдайлар мен демоннардың алдында түрлі күнә жасаған жоқ екенін жариялайтын қысқартылған "Жамандықтан бас тарту" айтылады, соңында Хордың тазалығы және жер бетінде мәңгі өмір сүруге дайындығы туралы жарияланады. Бұл шамамен екі бағанды құрайды.

Жабылу виньеткасы (факсимиль No 3)

Басты бейнелеу, сондай-ақ факсимиль №3 деп аталады, бұл Хорды Мысырдың өлім және қайта туу құдайы Озириске (отырған) және оның әйелі Изиске (тұрған) өмір сүруге лайық деп табылғаннан кейін ұсыну салтанаты. Хор мысырлық мерекелік киіммен, иісті майдан жасалған конуспен және басына лотос гүлімен безендірілген. Оған әділет құдайы Маат және өлгендердің жетекшісі Анубис сүйемелдейді. Сахнаның жоғарғы жағында аспанды бейнелейтін жұлдыздар қатары орналасқан. Өлген адамды Озириске ұсыну – бұл египеттік жерлеу әдебиетінде жиі кездесетін көрініс және оның бастауы ежелгі "Өлгендер кітабының" 125-тарауында кездеседі. Бұл бейнелеудегі египеттік құдайлар мен құдайшалардың бастарының үстіндегі иконография арқылы танылады. Озирис Атеф тәжін киген, ол Жоғарғы Египеттің (Теба орналасқан) Хеджет тәжін және екі жағында екі қаз құстың қауырсынымен біріктіреді. Изиданың басының үстінде екі сиыр мүйізінің арасында күн дискісі бар, ал қолында Анх деп аталатын өмір символы ұстаған. Маатты оның басының үстіндегі қауырсын көрсетеді. Египеттік жерлеу дәстүрінде Анубис құдайы өлгендерге жол көрсетіп, олардың тозақтан өтуіне көмектеседі. Анубис әдетте шакалдың басымен бейнеленеді, оның тік құлақтары, тар көздері және ұзын мұрыны болады. Тік құлақтары мен тар көздері болғанымен, ұзын мұрыны жоқ. Факсимиль 3-тің баспа табақтарын мұқият талдау көрсеткендей, мұрын болған, бірақ кесіліп тасталған болуы мүмкін.

Жозеф кітабы немесе Ташеритмин үшін өлгендер кітабы

Папирустар II, V–IX және IV-тің көп бөлігі "Өлілер кітабы Та-шерит Мин ханымға тиесілі" (сондай-ақ Tshemmin, Semminis) деп аталады. "Тыныс алуға рұқсаттама" сияқты, "Өлілер кітабы" да қайтыс болған адамға артық өмірде бағыт табуға көмектесті. "Тыныс алуға рұқсаттамадан" өзгеше, "Өлілер кітабы" бірдей үлгіде жазылмаған. Көзі тіріде қайтыс болуға дайындалған адамдар өздеріне көмектесу үшін кітабына қандай сиқыр сөздерді (кейде тараулар деп те аталады) қосуды өздері шешетін, сондықтан оның ұзақ қолданылу тарихында әртүрлі нұсқалары көптеп кездеседі. Қазіргі ғалымдар осы сиқыр сөздерді тізімдеп, оларға нөмір бергенімен, бұл нөмірлер жасанды және ежелгі египеттіктер үшін түсініксіз. Мәтін құрамы мен мәтіндік айырмашылықтары Райерсон папирусы сияқты басқа да ерте Птолемей дәуіріндегі папирустарға өте ұқсас. Мәтіннің кейбір бөліктері тек кейіпкерлер көшірілген арқасында бізге жеткен.

Нефер-ир-небу үшін өлгендер кітабы

Фрагменттер JSP IIIa b – «Өлілер кітабы» Амон Ре, Нефер ир Небу музыкантына тиесілі виньетка. Ибис басты құдай Тот Аммитпен бірге тұрып, сот үкімін жазады. Озирис алдында Хорустың төрт ұлы (сонымен қатар, JSP I-дегі 1-факсимилдегі канопиялық құмыраларды қараңыз) тұрып, сот кезінде қайтыс болған адамның ішкі органдарын қорғайды. Лилияның тұғырынан жартысы төмен, екі өсімдік пішіндес шарап құмырасының үстінде Мескенет және Шай деп аталатын екі адам басты туу кірпіштері орналасқан, олар Нефер ир Небудың тағдырын білдіретін тағдыр құдайлары. Ол, мүмкін, Та Шерит Мин папирусынан бұрынғы, қазір жоқ осыған ұқсас көріністі сипаттаған болуы мүмкін. Сондай-ақ, Каудери Нефер ир Небу виньеткасының Та Шерит Мин папирусынан шыққан деген оймен екеуін шатастырған болуы мүмкін. Аменхотептің Ниагара шарлауы мұражайында сақталған әйел мумиясы екені жөнінде болжам бар. Дегенмен, бұл ықтимал емес, себебі Джозеф Смит папирустарындағы Аменхотептің жынысы еркек.