Кіріспе
Руандалық бизнесмен және геноцид жасаушы Фелисьен Кабуга (1 наурыз 1933 жылы туған) – руандалық геноцидке дейін маңызды рөл атқарған геноцид жасаушы және руандалық бизнесмен. Ол мультимиллионер, диктатор Ювенал Хабиаримананың хуту ұлтшыл MRND партиясымен және Руанда геноцидін ұйымдастыруға көмектескен хуту экстремистерінің бейресми тобы – Аказумен тығыз байланыста болған. Ол RTLM радиостанциясы және "Кангура" журналы сияқты тутси азшылығын өлтіруді уағдалаған хуту экстремистік БАҚ-тарын қаржылаған. 2020 жылы Кабуга 26 жыл қашқындықтан кейін 87 жасында Ұлы Париж аймағында француз полициясымен ұсталды. 1993 жылы MRND ұйымдастырған RTLM қайырымдылық жиналысында Фелисьен Кабуга RTLM-нің мақсатын хуту билігін қорғау деп айтқан. ICTR-дің «медиа ісі» кезінде бұрынғы RTLM жүргізушісі Жорж Руггиу Кабуганы станцияның «бас директоры» деп атады, оның міндеттеріне «RTLM-ге төрағалық ету» және «RTLM-ді өкілдік ету» кірген. 1993 жылдың қаңтарынан 1994 жылдың наурызына дейін Руандаға барлығы 500 000 шабуылдаушы пышақ әкелінді, бұл елдегі әр үш ересек хутуға бір пышақтан келеді. Кабуга осы пышақтардың негізгі импорттаушыларының бірі деп саналады.
Félicien Kabuga (born 1 March 1933) is a génocidaire and Rwandan businessman who played a major role in the run up to the Rwandan genocide. A multimillionaire, he was closely connected to dictator Juvénal Habyarimana's Hutu nationalist MRND party and the Akazu, an informal group of Hutu extremists who helped lead the Rwandan genocide. financier of Hutu extremist media outlets, such as the RTLM radio station and Kangura magazine, which advocated for the killing of the Tutsi minority. In 2020, Kabuga was arrested by the French police in Greater Paris at the age of 87 after 26 years as a fugitive. In 1993, at an RTLM fundraising meeting organised by the MRND, Félicien Kabuga allegedly publicly defined the purpose of RTLM as the defence of Hutu Power. During the ICTR's so called "media trial", former RTLM presenter Georges Ruggiu named Kabuga as the "Chairman Director general" of the station, with duties such as "presiding over RTLM" and "representing RTLM." From January 1993 to March 1994, a total of 500,000 machetes were imported into Rwanda, statistically one for every three adult Hutus in the country. Kabuga has been named as one of the main importers of these machetes.
Қамауға алу және сот ісін жүргізу
2020 жылдың 16 мамырында полиция 87 жастағы Кабуганы Париждің жанындағы Асниер-сюр-Сен қаласында ұстады. Ол 26 жылдан бері іздеуде болған. Француз билігі оны Руанданың тутси халқына қарсы жасалған адамзатқа қарсы қылмыстар үшін соттауды қалайды. Ол француз полициясы, Интерпол және Руанда, Бельгия және АҚШ құқық қорғау органдарының бірлескен тергеуі нәтижесінде ұсталды. 27 мамырда Кабуга айыптауларды жоққа шығарды, бірақ оған босатуға рұқсат берілмеді. 2020 жылдың 3 маусымы мен 30 қыркүйегінде француз сот жүйесі Кабуганы IRMCT-ға беруге келісім берді. 2020 жылдың 26 қазанында ол Франциядан Гаагадағы IRMCT бөлімшесіне жеткізілді. Ол өзін кінәлі емес деп мәлімдеді. 2023 жылдың наурыз айында Кабуганың соты оның деменциядан зардап шегетіні және сотқа қатысуға қабілетсіз екені туралы адвокаттарының талаптарын бағалау үшін тоқтатылды. Сот Кабуганың психикалық денсаулығына қатысты тәуелсіз медициналық қорытынды алғанын және алдағы апталарда қосымша тыңдаулар өтетінін хабарлады. Кейін бірнеше психиатрлар Кабуганың қан тамырлары деменциясымен және Альцгеймер ауруымен ауыратынын, соның салдарынан сотқа қатысуға жарамсыз екенін куәландырды. 2023 жылдың 7 маусымында Гаагадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының соты Кабуганы сотқа қатысуға жарамсыз деп таныды. Сот судьяларының пікірінше, Кабуга "өз ісіне мағыналы үлес қоса алмайды". Бұл оның медициналық жазбалары мен оған күтім көрсеткен қызметкерлердің есептеріне негізделген. Сот судьяларға сот процесіне ең жақын болуға тырысатын, бірақ айыптау мүмкіндігі жоқ балама процедураны қарастыруды ұсынды.
Жеке өмір
Кабуга Жозефина Муказитониге үйленген және 11 баласы бар. Оның екі қызы Ювенал Хабиаримананың екі ұлына тұрмысқа шыққан.