Кіріспе

Неміс тілінде сөйлейтін аймақтарда осыған баламалы функция болған.

Голланд тілінде сөйлейтін аймақтарда шют – әкімшілік, құқық қорғау және қудалау функцияларын жүзеге асыруға тағайындалған жергілікті лауазымды адам еді. Бұл лауазым Наполеон дәуіріндегі әкімшілік реформалар кезінде жойылды.

Функциялар

Кеңселердің нақты сипаты әр жерде әр түрлі болды және уақыт өте келе өзгерді. Жалпы, шхут доменнің (heerlijkheid) иегері (heer) тағайындаған және доменнің жергілікті күнделікті әкімшілігінде, әсіресе сот төрелігін жүргізуде, иектің атынан әрекет еткен. Шхуттың үш негізгі қызметі бар: әкімшілік, құқық қорғау және қылмыстық қудалау. Біріншіден, шхут қаладағы көптеген жергілікті әкімшілік мәселелерге жауапты болды. Шхут шпепендердің жиналыстарына төрағалық етті. Бірге, шхут пен шпепендер біз бүгінгі "қалалық кеңес" деп атаған нәрсені құрады. Ол жарлықтардың жариялануын қамтамасыз етті. Кейде ол қала немесе heerlijkheid-ті іскерлік мәселелерде немесе басқа қалалармен келіссөздер жүргізуде өкілдік етті. Бұл функциялар бойынша шхут қазіргі заманғы қала әкіміне ұқсайды. "Schout en schepenen" деген тіркес Наполеоннан бұрынғы көптеген заң құжаттарында, соның ішінде некелерді азаматтық тіркеуде кездеседі. Контекстке және олардың қандай қызметте әрекет еткеніне байланысты бұл тіркес "қала әкімі мен кеңесшілер" (яғни қала кеңесі) немесе "шериф пен судьялар" дегенді білдіруі мүмкін. Екіншіден, шхут қоғамдық тәртіп пен полиция қызметіне жауапты болды. Ол қылмысты тергеп, қылмыскерді ұстап, сотқа (schepenen) жеткізіп, соттау міндетін атқарды. Ол немесе оның адамы шарапханаларды тексеріп, әскерге шақыру бұйрықтарын орындады, салықтар төленгеніне көз жеткізді және заңды іске асырды. Қылмыстық үкім шығарылғаннан кейін, шхут жазаны орындау үшін жауапты болды. Бұл қызметтерінде ол қазіргі полиция бастығына ұқсайды. Үшіншіден, шхут күдікті қылмыскерлерді қудалаған және сот ретінде отырған судьялардың (schepenen) отырыстарына төрағалық еткен. Шхут судья емес, сот ісін басқарды. Бұл жағдайда ол қазіргі прокурорға ұқсайды.

Жаңа Амстердам

Офис голландтармен бірге Американың Жаңа Нидерланд колониясына әкелінді. 1652 жылы Жаңа Амстердамға өз жергілікті үкіметін құруға құқық берілгеннен кейін, алғашқы шхут (кейде фискальдық шхут деп аталды) Корнелис ван Тьенховен болды, алайда офицерлер кем дегенде 1626 жылдан бастап Ян Лампо тағайындалғаннан бері осы лауазымға тағайындалып келді. Шхуттың Атқару кеңесінде орын болды, бірақ дауыс беру құқығы болмады, және ол прокурор ретінде жұмыс істегенде сот төрелігінен шеттеді, сол кезде Кеңестің қалған мүшелері Әділет соты ретінде жұмыс істейтін.

Қарым-қатынас есімдері

Schout – бұл голланд тілінде әдетте қолданылатын сөз, бірақ Голланд тілінде сөйлейтін елдерде осы немесе ұқсас лауазымдар үшін тағы да бірнеше терминдер қолданылған. Қолданылған терминдерге шхут, бальжув, дрост, дроссаард, амман және мейер жатады. Голланд тілінде осы лауазымға ең көп тараған баламалы атау – бальжув. Балжув әдетте ағылшын тілінде "балиф" деп аударылады. Schout сөзі, контекстіне байланысты, ағылшын тіліне түрліше аударылуы мүмкін, әдетте шериф, сот орындаушысы немесе рев деп аударылады, бірақ олардың ортағасырлық мағынасында ғана. Сондықтан голланд сөзі кейде ағылшын тілінде қолданылады (дегенмен, schout ағылшын тілінде сөз ретінде жоқ). Голланд тілінде schout сөзінің көпше түрі – schouten. Голланд тіліндегі schout сөзі орта голланд тіліндегі scouthete сөзінен, ал ол өз кезегінде ежелгі төменгі франкон тіліндегі skolthēti сөзінен шыққан. Бұл сөз ежелгі ағылшын тіліндегі scyldhǣta, sculthēta ("рев, (ортағасырлық) сот орындаушысы"), неміс тіліндегі Schultheiß, (швейцар тіліндегі) Schulze ("магистрат") сөздерімен туыс, және олардың бәрі де протогерман тіліндегі *skuldi haitijō ("борыш реттеуші") сөзінен бастау алады. Латын тілінде бұл лауазым scultetus деп аталған. Голланд тіліндегі контр-адмирал әскери шені Schout Bij Nacht (сөзбе-сөз, "түндегі шхут") деп аталады.

Танымал тұлға

Адольф Вильгельм Вербонд Хинне немесе Туан Шоут Ван Хинне 1893 жылғы қазан айында Батавияның Танах-Абанг аймағында Си Питунгты (Жеті дос) ұстағанымен танымал. Шкоут жасаған шабуылда қашқын зираттағы атыс кезінде атылып өлтірілді.