Кіріспе

Ланкашир, Англиядағы I дәрежелі тарихи үй-мұражай

Хогтон мұнарасы – Ланкашир, Англияның Хогтон ауылының шығысында орналасқан бекінілген сарай. Ол аймақтың ең биік нүктесіндегі төбеде тұр. Мұнара өзінің атын кем дегенде 12 ғасырдан бері оның тарихи иелері болған де Хогтон отбасынан алған. Қазіргі ғимарат шамамен 1560-65 жылдарға дейін салынған. Азамат соғысы кезінде зақымданғаннан кейін уақытша тоқтап қалған, бірақ 1862 және 1901 жылдар аралығында қайта жаңартылып, кеңейтілген. Ғимарат I дәрежелі тізімде, сондай-ақ 1692 жылы салынған Ұлы астық қоры да тізімде. Аумақта II дәрежелі тізімде санатталған тағы екі құрылым бар. Мұражай мен бақ белгіленген уақытта жұртшылыққа ашық, оны «Хогтон мұнарасын сақтау» қайырымдылық қоры басқарады.

Тарих

Бұл мүлік Пендл тауларының оңтүстік-батыс шетіндегі төбеде орналасқан. Мүлік кем дегенде 12 ғасырдан бері де Хогтон әулетіне тиесілі. Қазіргі ғимарат шамамен 1560–65 жылдар аралығында салынған, ол Томас де Хогтон (1518–1580) үшін бұрынғы үйдің орнына тұрғызылған. 1581 жылы қайтыс болған Александр Хогтон арқылы Уильям Шекспирмен байланыс болған деген болжам бар, бірақ бұл даулы. Король Джеймс I 1617 жылдың 15–18 тамызында Хогтонға көптеген сүйемелдеушілермен бірге келді, сондай-ақ көптеген көрнекті жергілікті әулеттер де оған қосылды. Бұл сапарды Виктория дәуірінің суретшісі Джордж Каттермол кейінірек суреттеген. 16 тамызда ол сэр Ричард Хогтонға тиесілі алюминий кеніне барып, аң аулап жүргенде елікке оқ атқан, бірақ сәтті болмаған. Корольдің сапары кезінде Ланкаширде пуритандар мен ақсүйектер арасында, олардың көпшілігі рим католиктері болған, жексенбі және басқа да қасиетті күндері қандай іс-әрекеттерге рұқсат етілуі керек деген жергілікті дау болып тұрды. Майерскоуге жеткізілген петицияға жауап ретінде король «құбырмен ойнау және адал демалысқа» рұқсат беру туралы айтты. Кейін Джеймс епископ Мортоннан жауап жобасын жасауды сұрады, ол жергілікті конвенцияны, Спорт декларациясының алғы күші болған құжатты құрды. Бұл кейіннен Спорт декларациясы ретінде жарияланды, ол спорт пен демалыс түрлеріне қатысты шектеулерді анықтады және жалпы жеңілдетті. 1617 жылдың 17 және 18 тамызындағы тойлардың мәзірі, аспаздар мен ас үй қызметкерлерінің есімдерімен бірге сақталған. Осыдан қате пікір туды, яғни «сирлойн стейк» атауы Джеймстің сиыр етінің кесіміне қатты әсер еткендіктен, оған «Сэр Лойн» атағын бергендіктен шыққан деген болжам пайда болды. Бұл түсіндіруге сенімді дәлелдер жоқ және ғалымдар оны аңыз деп санайды. Жақын маңдағы ауылдағы бір паб осы оқиғаның құрметіне аталған. 1643 жылы Азамат соғысы кезінде парламенттік әскерлер үйге зақым келтірді. 1643 жылдың ақпан айында сэр Джон Ситон Престонды басып алғаннан кейін Хогтон мұнарасын Хантройдтың капитаны Николас Старки басқаратын парламенттік әскерлер қоршап алды. Сол кезде үйде бар болғаны 30–40 мушкетерден тұратын гарнизон болды, олар 14 ақпанда капитуляциялады. Парламенттік әскерлер үйге кіргенде, екі ауланың арасындағы ескі Пеле мұнарасындағы оқ-дәрі қоймасы жарылып, 100-ден астам парламенттік әскер қаза тапты. Бұл орталық мұнара ешқашан қайта салынбады. 1662 жылдан бастап жүз жылдан астам уақыт бойы Хогтон мұнарасында банкет залында диссентерлердің құлшылық етулері өтті, өйткені сэр Гилберттің ұлы сэр Ричард (1616–1678) пресвитериандыққа ауысқаннан кейін, 1664 жылы ол Блэкберн ауданында тәуелсіздер мен пресвитериандықтардың орталығына айналды. Джон мен Чарльз Уэсли Хогтонде уағыз айтқан деген әңгімелер бар. 1692–1702 жылдары сэр Чарльз де Хогтон жөндеу және қайта құру жұмыстарын жүргізді. III Уильям үйге жиі келетін, сэр Чарльздың жеке досы болған. 1768 жылы әулет басқа мүлікке көшіп кетті, ал Хогтон жалға берілді; 19 ғасырдың ортасына қарай ол құлай бастады. Сэр Генри де Хогтон, 9-шы баронет, 1862 жылы мүлікті мұраға алды және үйді қалпына келтіруге шешім қабылдады. Чарльз Диккенс 1867 жылы келді және үй қирап жатқан болса да, ол 1868 жылы «Джордж Сильверменнің түсіндірмесі» атты қысқа әңгімесін жазуға шабыттанды, онда Хогтон маңызды орын алды. Сэр Генри алғашқы архитекторларды жалдағандығы туралы мәліметтер сақталмаған, бірақ 1876 жылы Ланкастер архитекторлары Пейли мен Остин жұмысқа қатысып, қонақ үйді қоса алғанда бөлмелерде жұмыс істеді. Сэр Генри сол жылы қайтыс болды, ал үйді қалпына келтіру жұмыстарын оның ағасы, 10-шы баронет Чарльз жалғастырды, бірақ үй 1880 жылға дейін оның тұруына дайын болмады. Сол кезде Пейли мен Остин қақпа мұнарасын және іргелес қабырғаларды қалпына келтірді (1877), кіреберіс ложасын жобалады (1878), шығыс қанаттағы кеңселерде жұмыс істеді, жаңа асхана, жаңа жер асты қызметтік дәлізін салды және басқа да өзгерістер жасады (1879–80). Жергілікті суретші Джеймс «Клоко» Шоу (1836–1915) салған қалпына келтірілген қақпаның суреті осы кезде салынды және қазір Бьюри өнер мұражайында сақталуда. Қоралар мен шаруашылық ғимараттарындағы қосымша жұмыстарды Блэкбернде тұратын сәулетші Джеймс Бертвистл жүргізді. Сэр Чарльз 1893 жылы қайтыс болды, ал 1896 жылдан 1901 жылға дейін Лондон архитекторлары Роберт Дадли Оливер балалар бөлмесін, темекі шегу бөлмесін, бильярд залын және үлкен қонақ бөлмесін (кейін баль залы ретінде пайдаланылды) қосты.

Сәулет

Хогтон мұнарасы құмтастан салынған, және тас шиферлі шатырлармен жабылған. Оның екі аулалық жоспары бар, сыртқы аулаға батыс жағынан үлкен қақпа арқылы кіріледі. Ішкі аулада батыс қақпасы, солтүстік жағында үлкен зал мен асхана, шығысында мерекелік залдар, оңтүстік және батыс жағында тұрмыстық бөлмелер орналасқан; ол көбінесе екі қабаттан тұрады. Солтүстік-шығыс бұрышында кіреберіс (бұл жерде бұрын шіркеу болған). Үлкен залдың солтүстік және оңтүстік жақтарынан шығыңқы терезелер ілгері созылып тұр.

Бау-бақшалар мен алаңқайлар

Үйге A675 жолынан шығысқа қарай созылған түзу жолмен жетуге болады. Ол үйдің батысында орналасқан қақпаның екі тірегінен өтеді. ІІ санатқа көлігі үйі мен қоралар, сондай-ақ үйдің батысына қарай кіретін қақпалардың тіректері енгізілген. Бақтар Ұлттық тарихи парктер мен бақтар тізілімінде ІІ санатта тізімделген. 1978 жылы Хогтон мұнарасын сақтау қоры үйді сақтау және білім беру мен зерттеуді қолдау мақсатымен қайырымдылық ұйым ретінде құрылды. Ол "келушілерден кіру ақысын алып, іс-шаралар өткізіп, демалыс шаңырағын ұсынып, үй-жайларды тойларға, түсірілімдерге, корпоративтік кештерге және жеке шараларға жалға беру арқылы" табыс табады. Үй мен бау-бақшалар белгіленген уақытта жалпы жұртшылыққа ашық. Үйдің ішінде қуыршақ үйлерінің жинағы бар. Мұнда шайхана мен сыйлық дүкені орналасқан. Бұрынғы гарнизон ғимаратында қайта жаңартылған тұрғын үйлер бар. Үй бірнеше рет фильм түсіру алаңы ретінде пайдаланылған. "Last Tango in Halifax" сериалының екінші маусымының (2012) бір бөлігі осы жерде түсірілді, ал 2005 жылғы Дэвид Теннанттың ойнаған "Casanova" драмасының бір бөлігі осы үйде түсірілді. 2015 жылдан бері үй мен меншікті қазіргі 14-ші баронеттің қызы Елена Фараони басқаратын команда басқарып келеді.