Кіріспе

Бликлинг Холл – Англияның Норфолк графтығындағы Айлшамның солтүстігінде орналасқан Бликлинг ауылының жанындағы Бюре өзенінің иірімдерінде 5000 акрлық саябақта орналасқан Якоб дәуірінің сәнді үйі. Алдындағы Тюдор ғимаратының қираған жерінде 1616 жылы сэр Генри Хобарт үшін салынды, жобасын Роберт Лайминдж жасады. Бликлинг Холл кітапханасында Англиядағы ең маңызды тарихи қолжазбалар мен кітаптардың бірі сақталған, онда шамамен 13 000 – 14 000 томдық кітаптар бар. Негізгі коллекцияны сэр Ричард Эллис қалыптастырды. 1940 жылы мүлік Ұлттық қорға берілді.

Ерте тарих

15 ғасырда Бликлинг Норфолк графтығындағы Кэстердің сэр Джон Фастолфқа (1380–1459) тиесілі болды, ол Жүз жылдық соғыста зор байлық жинады, ал оның гербі әлі күнге дейін сол жерде көрсетіліп тұр. Кейіннен мүлік Болейндер отбасының иелігіне өтті, және 1499 мен 1505 жылдар аралығында Томас Болейн, кейін Уилтшир графы, және оның әйелі Елизаветаның үйі болды. Балаларының нақты туған күні белгісіз болғанымен, тарихшылар, соның ішінде Эрик Айвс, аман қалған үш баланың барлығы Бликлингте туған деп сендіреді: Мэри шамамен 1499 жылы, Джордж шамамен 1504 жылы, ал Анна шамамен 1501 жылы. Бликлинг-Эстейтте Аннаның мүсіні мен портреті табылады, онда "Anna Bolena hic nata 1507" (Анна Болейн мұнда 1507 жылы туған) деген жазу бар. Хатфилд үйінің сәулетшісі Роберт Лайминге қазіргі құрылыстың жобасын жасаған деп есептеледі. Лорд-бас судья Норфолк графтығының Оутвелл/Апвелл қаласындағы Бопре Холлдан сэр Роберт Беллдің қызы Доротиге үйленді, ол 1572–1576 жылдар аралығында Коммуналар палатасының спикері болды. 1621 жылы Фрэнсис Эгертон 2-ші баронет сэр Джон Хобартқа үйленді және олар жиырма жыл бойы Бликлинг Холлда бірге өмір сүрді. Әкесі бастаған үйді аяқтаған Джон болды. Олар үлкен қарыздарға батып қалды. Фрэнсис қарызды 6000 фунт стерлингке дейін азайта алды, бірақ ол кредиторларын алдын ала ескертуге мәжбүр болды. Джон ауырып қалды, ал Фрэнсис оған күтім жасады. Олардың бірнеше баласы болды, бірақ тек Филипа ғана тірі қалды. 1647 жылы Джон қайтыс болды, ал Филипа өзінің туысы және әкесінің мұрагері, 3-ші баронет сэр Джон Хобартқа үйленді.

Кейінгі тарих

1698 жылы бұл иелік 1746 жылы Букингемшир графы атанған 5-ші барон сэр Джон Хобартқа өтті. Ол «ха-ха» жасауға, аумағында Дорилік ғибадатханасын салуға, сондай-ақ көршілес жерді сатып алып паркті кеңейтуге жауапты болды. Оның ұлы, екінші граф, 1765 және 1785 жылдар аралығында залды қайта жаңарту жұмыстарын жүргізді. Кейін иелік оның кіші қызы Кэролайнға, Лорд Саффилдке үйленгеніне өтті, бірақ олар баласыз қайтыс болды. Сондықтан ол Кэролайнның жүрек туысы Уильям Керрге, Лотианның 8-ші маркизіне, батыс фасадын қайта жаңартумен бірге тиесілі болды. Содан кейін иелік Керр отбасында қалды. «Ауылдық үйлер» жобасы аясында RAF әскери қызметшілері Ниссен үйлерінде орналастырылды, ал офицерлер үйдің өзінде тұрды. Жақын орналасқан көлді RAF қызметкерлері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қайықпен жүзуді жаттығу үшін пайдаланды. Ұлттық сенім қоры (National Trust) RAF Оултон мұражайын Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен RAF ұшқыштары мен жердегі экипаж құрамына құрмет ретінде құрды, мұражайға қосымша төлемсіз кіруге болады. Соғыс аяқталғаннан кейін үй мемлекеттен босатылды. Ұлттық сенім қоры 1960 жылға дейін оны жалға берді, содан кейін үйді тарихын көрсететін стильде қалпына келтіру жұмыстарын бастады. Үй және аумақ 1962 жылы көпшілікке ашылды және «Бликлинг иелігі» деген атпен ашық күйінде сақталып келеді. 2019 жылы сайтқа 225 624 келуші келді. 2015 жылы Ұлттық сенім қоры Филипп Керрдің қайтыс болғандығының 75 жылдығын оның өмірі мен заманына арналған мерекелік шаралармен атап өтті. 2021 жылдың ақпан айында Trichogramma evanescens паразиттік масасының түрі залда орналастырылып, ондағы әртүрлі өнер туындыларына, соның ішінде Екатерина Ұлының кебедесіне, киім көбелегін бақылаудағы қиындықтарға байланысты зиян келтіруіне жол бермеу үшін қолданылып жатқаны хабарланды. Бұған қоса, көбелектердің жұптасуын шатастыру үшін химиялық заттар да қолданылады.

Кітапхана

Бликлинг-Эстеттегі кітапхана Англиядағы ең маңызды тарихи қолжазбалар мен кітаптардың біріне ие. Кітапхананың шамамен 13 000–14 000 томдық жинағы 146 линейдік футты құрайды. Негізгі коллекцияны Бликлингтің Хобарт әулетінен шыққан сэр Ричард Эллис (1682–1742) қалыптастырды. Қасқа үймен байланысты ең маңызды қолжазба – «Бликлинг уағыздары», ол ағылшын тіліндегі халықтық уағыз жазуларының ең ерте мысалдарының бірі. Ричард Моррис бұл уағыздарды алғаш рет 19 ғасырда редакциялап, аударған, және оның жұмысы әлі де шешуші деп есептеледі. Ричард Дж. Келлинің жақында жасаған аудармасы мен басылымы жарық көргеннен кейін ғалымдар мен сыншылар тарапынан кеңінен сынға ұшырады. Бұрын Бликлинг сарайында болған тағы бір маңызды қолжазба – «Бликлинг немесе Лотиан Псалтыры», 8 ғасырға жататын, көне ағылшын түсіндірмелері бар әсем жазылған псалтыр. Қазір ол Пирпонт Морган кітапханасына тиесілі, онда MS M.776 ретінде сақталады. Бликлинг сарайындағы барлық коллекцияны каталогтау және онлайн-режимде жариялау жұмысын Джон Ганди 2010 жылы бастады, бірақ оның бірнеше жылға созылатынын күтеді. Жобаның барысында каталог жазбалары қолжетімді болады және Ұлттық сенім қорының (National Trust) веб-сайты немесе COPAC арқылы қолжетімді.

Бликлинг иелігі

Мүлік жалпы аумағын қамтиды және құрамына келесілер кіреді: ормандық жерлер, саябақтық жерлер және егістік жерлер. Оның көп бөлігі 2-ші және 3-ші санаттағы ауыл шаруашылығы жерлері болып табылады, және Ұлттық қор осы жерлерді үйді, бақтарды, саябақты және орманды күтіп ұстау үшін кіріс табу мақсатында белсенді түрде басқарады.

Бақ тарихы

1450 жылдары Болейндер отбасы сатып алғанға дейін Бликлингте үй мен бақ болған, бірақ олардың қалай болғанына қатысты ешқандай жазба қалмаған. 1616 жылы сэр Генри Хобарт мүлікті алғаннан кейін, бақтарды жаңартты, оған көлдер, жабайы аймақтар және партерлер енгізілді. Бликлингтің тегіс ландшафтында жасалма төбе – бақ тауы салынды, ол жаңа бақтың көрінісін қамтамасыз етуге арналған. 1698 жылы сэр Джон Хобарттың (кейін 1-ші Букингем графы) таққа отыруымен бақ кеңейтілді, жаңа жабайы аймақ қосылды және ғибадатхана салынды. 18 ғасырдың екінші жартысында Букингемнің 2-ші графы Джон Хобарт бақтардың сыртқы келбетін түбегейлі өзгертетін жұмыстарға кірісті. Барлық формальды элементтер алынып тасталды және табиғи түрде орналасқан ағаштардан ландшафтық бақ құру үшін үйірмелер отырғызылды. 1780 жылдарға қарай, қыста цитрус ағаштарын сақтау үшін оранжерея салынды. 1793 жылы 2-ші граф қайтыс болғаннан кейін, оның кіші қызы Каролина, леди Суффилд, бақ мәселелері бойынша кеңес алу үшін ландшафт дизайнері Хамфри Рептон мен оның ұлы Джон Эдей Рептонды шақырды. Джон Эдей Рептон көптеген бақ элементтерінің жобаларын жасады. 1840 жылы мүлік тоғыз жасар Уильям Шомберг Роберт Керрге, Лотианның 8-ші маркизіне тиді. Ол партердің формальдылығы мен түс схемаларын қайта енгізді. 38 жасында қайтыс болғаннан кейін бақтарға жауапкершілік леди Лотиан мен оның бас бағбаны мистер Лионға жүктелді. 1930 жылы Лотианның 11-ші маркизі Филип Генри Керр мүлікті мұрагерлік етті. Country Life журналындағы сыннан кейін Лотиан бақтарды қайта жаңарту үшін бағбан Нора Линдсейді жұмысқа алды. Партерде ол ұсақ гүлзарлардың орнын аралас және үйлесімді түстердегі шөптесін өсімдіктермен толтырылған төрт үлкен шаршы гүлзарға ауыстырды. Басқа өзгерістерге ғибадатханаға дейінгі жол бойындағы қылқан жапырақты ағаштарды алып тастау және олардың орнына азалияларды отырғызу кірді.

Қазіргі бақ

Blickling бағында ресми және бейресми бақтар, II дәрежелі ғимараттар мен құрылыстар, орман, ағаш үлгілері, Виктория дәуірінің бақ әшекейлері, топиар, асүй бақшасы (2010 жылы жұртқа ашылды) және 18-ғасырлық тегіс шұңғыл ерекшеленеді. Сарайға бағытталған негізгі жолдың екі жағындағы көгалдар 1745 жылы Уильям Фриманның Hamels-те алғаш жазған тегіс шұңғылдармен шектелген. 2015 жылы Blickling-тің пайдаланылмаған қоршалған бағының жаңару жобасы жарияланды. Жобаны аяқтауға бес жыл қажет.