Кіріспе

Дакси мәдениеті (б.з.д. 5000–3300 жж.) – Қытайдың Янцзы өзенінің орталық аймағындағы Үш сарқырама аймағында дамыған неолиттік мәдениет. Бұл мәдениет батыс Хубэйден бастап шығыс Сычуаньға және Жемшін өзенінің дельтасына дейін тараған. Дакси орны, Чунцин қаласының Вушань ауданындағы Кутанг шатқалында 1920 жылдары Нельс С. Нельсонмен табылды.

Материалдық мәдениет

Дакси ескерткіштері ду (цилиндр тәрізді құмыралар), ақ табақтар және қызыл керамикалық бұйымдардың болуымен ерекшеленеді. Дакси халқы кең көлемде күріш өсірген. Дакси ескерткіштері Қытайда бекіністер мен қоршалған елді мекендердің іздерін көрсететін ең алғашқылардың бірі болды. Дакси мәдениеті Янцзы өзенінің дельтасы аймағымен мәдени байланыстардың белгілерін көрсетті. Осы мәдениетке тән ақ табақтар Янцзы өзенінің дельтасы аймағындағы бірнеше ескерткіштеде, соның ішінде Маджиабан мәдениетінің негізгі ескерткішінде табылды. Керісінше, Дакси ескерткіштеріндегі жаде бұйымдары Янцзы өзенінің дельтасы аймағынан ықпал болғанын көрсетеді. Дакси мәдениетінен кейін Куцзялин мәдениеті келді.

Дакси халқы

Даксидегі қалдықтарда Y хромосомалық гаплогруппа O3d M7 (немесе O M7) жоғары жиілікте кездесетіні анықталды, бұл Қытайдың басқа да тарихи алдындағы қоныстарында табылған жоқ. Хуан және авторлар (2022) көптеген хмонг тілінде сөйлейтін этностардың (Гуанси мяо, Хунань мяо, Хунань Па Хнг және Таиланд хмонг) арасында ең көп таралған Y хромосомалық гаплогруппасы O2a2a2a1a2a1a2 N5 (O M7-нің тармағы) екенін анықтады, оның Гуанси мяо арасындағы жиілігі 47,1% құрайды. Бұл Дакси тұрғындары кейін оңтүстік-батысқа көшіп кеткен хмонг-мьен тілдерінде сөйлейтін халықтардың арғы тегі болуы мүмкін.