Кіріспе

7000–5000 б.з.д. қытай археологиялық мәдениеті

Пейлиганг мәдениеті – И Луо өзенінің алабында (қазіргі Хэнань провинциясы, Қытай) болған неолиттік мәдениет. Ол шамамен 7000–5000 жылдар аралығында өмір сүрген. Пейлиганг мәдениетімен байланысты 100-ден астам орын анықталды, олардың көбі өзеннің оңтүстігіндегі және жағалау бойындағы 100 шаршы километрдей шағын аумақта орналасқан.

Пейлиганг мәдениеті

Бұл мәдениеттің аты 1977 жылы Хэньань провинциясының солтүстік-орталық аймағында, Чжэнчжоу қаласының Синьцзэнь ауданындағы Пейлиган ауылында табылған орынмен байланыстырылған. Археологтар Пелиган мәдениетінің теңдікке негіделген, саяси құрылымы нашар дамыған болғанын айтады. Бұл мәдениетте қарақұмыр егіп, шошқа және, мүмкін, құс шаруашылығымен айналысқан. Халық елен мен қабанды аулап, жақын жердегі өзеннен қымыз талшықтарынан торықтар жасап, сазан балық аулаған. Бұл мәдениет сонымен қатар ежелгі Қытайда керамика жасаудың ең көне мәдениеттерінің бірі болып табылады. Көптеген неолиттік мәдениеттер сияқты, бұл мәдениетте де тұрғын үйлер мен зираттар бөлек орналасқан. Археологиялық жәдірелердің ішінде тас жебе ұштары, найза ұштары және балта бастары; астық жинауға арналған кескіштер, тескіштер мен орақтар сияқты тас құралдар; сондай-ақ, тамақ пісіру және астық сақтау үшін қолданылған әртүрлі керамикалық бұйымдар бар.

Жяху

Цзяхудағы жер Пейлиганг мәдениетімен байланысты ең ерте табылған орын. Пейлиганг елді мекендерінің негізгі тобы мен негізгі топтан оңтүстікке бірнеше күндік жолмен шалғай орналасқан Цзяху мәдениеті арасында көптеген ортақ белгілер бар. Археологтар Цзяху мен негізгі топтың арақатынасы туралы пікірде бөлініп отыр. Көпшілігі Цзяхудың Пейлиганг мәдениетінің бір бөлігі болғанымен келіседі, осыған байланысты көптеген ұқсастықтарды атап көрсетеді. Бірақ, кейбір археологтар айырмашылықтар мен қашықтыққа назар салып, Цзяхудың Пейлигангпен көптеген мәдени ерекшеліктерді бөліскен, бірақ жеке мәдениет болған көрші елді мекен деп санайды. Мысалы, күріш өсіру Цзяхуға тән ерекшелік болса, солтүстіктегі Пейлигангтің негізгі тобының ауылдарында мұндай практика болған жоқ. Сонымен қатар, Цзяху негізгі топтың елді мекендері пайда болғанға дейін бірнеше жүз жыл бұрын пайда болған.