Кіріспе
Нигериялық генерал және ақын (1940–1986)
Мамман Джия Ватса (3 желтоқсан 1940 – 5 наурыз 1986) – Нигериялық генерал және ақын, Федералды астана Абужаның министрі және Жоғарғы әскери кеңестің мүшесі болған. 1986 жылғы 5 наурызда генерал Ибрагим Бабангиданың (оның балалық шағынан бергі досы) әскери режимі оны мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен әскери сот шешімімен атқылады, бұл оның сәтсіз аталған төңкеріске қатысымен байланысты болды. Оған әріптерімен белгіленген әйнек ыдыстар сыйлық ретінде берілуі тиіс еді, бірақ ол оларды алуға үлкермей қайтыс болды, сондықтан олар Нильс Рудерге (различные типтердегі көзделгілерді ойлап тапқан) тапсырылды.
Ерте өмір
Ваца Ибрагим Бабангидамен балалық шақта дос болған, екеуі де бір жастағы, бірдей білім алған адамдар еді. Бабангида сияқты, Ваца 1957 жылдан 1962 жылға дейін Бида мемлекеттік колледжінде оқыды және 1962 жылдың 10 желтоқсанында Нигерия әскери оқу ортасына (NMTC) тіркеліп, Нигерия армиясындағы қызметін бастады.
Әскери мансап
NMTC әлі офицерлік кандидаттарды дайындау мекемесі болмағандықтан (кейін 1964 жылы жаңартылып, Нигерия қорғаныс академиясы деп аталды), Нигерия үкіметі дайындық курсын аяқтаған NMTC курсанттарын офицерлік білім алу және қызметке орналасу үшін шетелдік әскери академияларға жіберді. Дехрадундағы Үндістан әскери академиясын бітіргеннен кейін Ватса Нигерия армиясының екінші лейтенанты болып тағайындалды. Олар генерал Агии Иронси үкіметінің басқаруына қатысты болды, ол 1966 жылдың 15 қаңтарындағы төңкерісті басып тастады. Төңкеріске қатысқандардың арасында 2-лейтенант Санни Абача, лейтенант Мухаммаду Бухари, лейтенант Ибрагим Бабангида, лейтенант Ибрагим Бако және лейтенант Бука Сука Димка да болды. Ватса Нигерия азамат соғысы кезінде 21-батальонға қолбасшылық етті және белгілі бір шайқастардың тактикалық аспектілері туралы ғылыми мақалалар жазды. 1970 жылы Ватса Нигерия қорғаныс академиясында оқытушы болып жұмыс істеді, содан кейін Армия штабында Бас штаб офицері болып тағайындалды. Кейін ол 1975 жылдың шілдесіне дейін 30-шы жаяу әскер бригадасына (Огоджа) және 1976 жылдың ақпан айына дейін 13-ші жаяу әскер бригадасына (Калабар) басшылық етті. Ол ересектерге арналған сегіз және балаларға арналған 11 поэзия жинағын жариялады, оның ішінде «Back Again at Wargate» (1982), «Reach for the Skies» (1984) және «Verses for Nigerian State Capitals» (1973) кітаптары бар. Оның кітаптары қарапайым адамдардың өмірі мен қарапайым жаратылыстар туралы, соның ішінде пиджин жинағы «Tori for Geti Bow Leg» (1981), хауса тіліндегі мәдени сурет кітабы «Bikin Suna» және «Stinger the Scorpion» (1979) атты әдемі сурет кітабы бар.
He published eight poetry collections for adults and 11 for children with titles such as Back Again at Wargate (1982), Reach for the Skies (1984) and Verses for Nigerian State Capitals (1973). His books are about ordinary people's lives and simple creatures, including the pidgin collection Tori for Geti Bow Leg (1981), his cultural picture book in Hausa, Bikin Suna, and a charming picture storybook entitled Stinger the Scorpion (1979).