Кіріспе

Даниялық үйшік торғайы

2005 жылғы Домино күнінің үйшік торғайы, көбінесе домино торғайы (dominomus) деп танылатын, 2005 жылғы 14 қарашада Нидерландының Лиуварден қаласындағы Фризия көрме орталығында Duke Faunabeheer компаниясының аңшысы атып өлтірген үйшік торғайы (Passer domesticus) болды. 2005 жылғы Домино күніне төрт күн қалғанда, құс ғимаратқа ұшып кіріп, бірнеше домино тастарына қонды, нәтижесінде олардың 23 мыңы (4,3 миллионнан) құлап кетті. Домино топтары арасындағы қорғаныш кеңістіктерінің арқасында зақым шектеулі болды. "Фаунабихер" компаниясы орталықтан бөгет болған құсты шығарып алу үшін шақырылған. Торғайды желілер мен таяқтармен ұстауға тырысқаннан кейін компания оны атуға шешім қабылдады.

Дау

Dierenbescherming, ірі жануарларды қорғау ұйымы, Faunabeheer және Endemol компаниясына қарсы сотқа жүгінді. Прокурор атыс жасаған адамға қорғалатын түрге жататын жануарды заңсыз өлтіргені үшін 200 евро (2005 жылы бұл шамамен қазіргі жылдардағы есептелген сомаға тең) айыппұл салды. Голландияның бірнеше газеттері мен телеарналары Фризия көрме орталығында болған оқиға туралы хабарлағаннан кейін, жануарларды қорғау ұйымдары, GeenStijl сияқты танымал блогтар және Ruud de Wild сияқты радио ди-джейлер бұл тақырыпқа уақыт пен назар аударды. Олар телешоуды сақтау үшін жануарды өлтіруді арсыздық деп атап, оны өлтірген адамды жануарлар өміріне құрметсіздік жасады деп айыптады. Де Уайлд, ол 3000 евро (2005 жылы 3000 евро қазіргі жылдардағы шамамен <есептелген сомаға> тең) сыйлық беруге дайын екенін айтты. Алайда, Фризия көрме орталығының айналасындағы қауіпсіздік шаралары көгершін оқиғасынан кейін және Faunabeheer, SBS Broadcasting және Endemol компанияларына қарсы өлім туралы угрозалардан кейін күшейтілгендіктен, ешкім мұны істей алмады. Құс өлгеннен кейін бір ай өткен соң, Голландияның мемлекеттік прокуроры құсты оның кураторы Кис Моеликердің өтініші бойынша Роттердамдағы Natuurhistorisch мұражайына тапсырды. Мұражай өлі құсты салып, оны 2006 жылдың қарашасынан 2007 жылдың мамырына дейін үй құсы туралы көрмеге қойды. Кейіннен құс өлі жануарлар туралы экспозицияға көшірілді. 2019 жылы оқиғадан шамамен он жарым жыл өткен соң да құсты өлтірген аңшыға өміріне қауіп төндіретін хабарлар келіп түсіп жатыр.