Кіріспе
Әлемдегі ең ірі бесінші шарап өндіруші Аргентина әлемдегі ең ірі бесінші шарап өндіруші ел болып табылады. Аргентиналық шарап, Аргентиналық ас мәдениетінің кейбір аспектілері сияқты, Испанияда тамырланған. Американы испандықтар отарлаған кезде 1557 жылы жүзім сабақтары Сантьяго-дель-Эстероға әкелінді, ал жүзім мен шарап өндірісі алдымен көршілес аймақтарға, содан кейін елдің басқа бөліктеріне тарады. Тарихи тұрғыдан алғанда, Аргентиналық шарапшылар дәстүрлі түрде сапаға қарағанда көлемге көбірек қызығушылық танытты, ел өндірілген шараптың 90% -ын тұтынды (2006 жылғы деректерге сәйкес, жан басына шаққанда). 1990 жылдардың басына дейін Аргентина Еуропадан тыс кез келген елден көп шарап өндірді, бірақ оның көп бөлігі экспортқа жарамсыз деп есептелді. Дегенмен, экспортты арттыру сапаны жақсартуға ықпал етті. Аргентиналық шараптар 1990 жылдары экспорттала бастады және қазіргі уақытта танымалдылығы артып келеді, бұл елді Оңтүстік Америкадағы ең ірі шарап экспорттаушы елге айналдырды. 2002 жылы Аргентина песосының құнсыздануы өндіріс шығындарының төмендеуіне және туризмнің айтарлықтай өсуіне себеп болды, бұл Аргентинадағы энотуризмнің жаңа тұжырымдамасына жол ашты. Елдің ең маңызды шарап өсіретін аймақтары Мендоса, Сан-Хуан және Ла-Риоха провинцияларында орналасқан. Салта, Катамарка, Рио-Негро және соңғы кезде Буэнос-Айрестің оңтүстігінде де шарап өсіретін аймақтар бар. Мендоса провинциясы Аргентинаның шараптарының 60% -тан астамын өндіреді және жалпы экспорттың одан да жоғары үлесін құрайды. Басты шарап өндіруші аймақтардың биіктігі жоғары және ылғалдылығы төмен болғандықтан, Аргентинадағы жүзімдіктер басқа елдердің жүзімдіктеріне әсер ететін жәндіктер, саңырауқұлақтар, көбелектер және басқа жүзім ауруларының проблемаларымен сирек кездеседі. Бұл пестицидтерді аз мөлшерде немесе мүлдем қолданбай өсіруге мүмкіндік береді, тіпті органикалық шараптарды да оңай өндіруге болады. Аргентинада көптеген иммигранттар тобының әсерінен жүзімнің көптеген сорттары өсіріледі. Француздар Аргентинаның ең танымал шараптарының көпшілігін жасауға қолданылатын Малбекті әкелді. Итальяндықтар бонарда деп аталатын жүзімді әкелді, бірақ Аргентиналық бонарда Савойяның Douce noir, сондай-ақ Калифорнияда Charbono деп аталады. Оның Пьемонт аймағындағы Бонарда Пьемонт шараптарынан шығарылатын жемісті шараптармен ешқандай ортақ емес. Торронтес – тағы бір типтік Аргентиналық жүзім, ол көбінесе Ла-Риоха, Сан-Хуан және Салта провинцияларында кездеседі. Бұл ароматты ақ шараптар шығаратын Malvasia тобының мүшесі. Жақында Испанияда да өсіріледі. Каберне Совиньон, Сира, Шардоне және басқа да халықаралық сорттар кеңінен отырғызылады, бірақ кейбір сорттар белгілі бір аймақтарда ерекше өсіріледі. 2010 жылдың қараша айында Аргентина үкіметі шарапты Аргентинаның ұлттық сусыны деп жариялады. Ампелографтар осы кесінділердің бірі Чилидің Паис және Калифорнияның Миссия жүзімдерінің ата-бабасы жүзімді әкелген болуы мүмкін деп болжайды. Бұл жүзім келесі 300 жыл бойы Аргентинаның шарап өнеркәсібінің негізін құрайтын Criolla Chica сортының бастауы болды. Бірінші коммерциялық жүзімдік 1557 жылы иезуит миссионерлері Сантьяго-дель-Эстерода құрды, содан кейін 1560 жылдардың басында Мендосада және 1569 мен 1589 жылдар аралығында Сан-Хуанда жүзімдік отырғызу кеңейтілді. Осы кезеңде миссионерлер мен қоныс аударушылар Анды тауларының балқып жатқан мұздықтарынан су әкеліп, жүзімдіктер мен ауыл шаруашылығын қамтамасыз ететін күрделі суару арналары мен бөгеттерін салуды бастады. 19 ғасырда Еуропадан көшіп келгендердің алғашқы толқыны пайда болды. Олардың көпшілігі өз елдеріндегі жүзімдіктерді жойған филоксера індетінен қашып, жаңа елге шарап жасаудағы тәжірибелерін алып келді. Шетелдік инвестициялар көбінесе тоқтап тұрды. Карлос Менемнің президенттігі кезінде елде экономикалық тұрақтылық орнады. Конвертибильді кезеңде Аргентина песосының қолайлы айырбас бағамы шетелдік инвестициялардың ағынын қамтамасыз етті. Алайда, осы кезеңде ішкі тұтынудың да күрт төмендеуі байқалды. Аргентиналық шарапшы Николас Катена Сапата Аргентинаның Малбек және Мендоса аймағының мәртебесін көтеруге жоғары биіктіктің әсерін зерттеу арқылы үлкен үлес қосты. 1994 жылы ол тұңғыш рет Тупунгатоның Гуаталлари кіші аймағында 5000 фут (1524 м) биіктікте Малбек жүзімдіктерін отырғызды. Адрианна жүзімдігі, жоғары биіктіктегі Мендосаға көптеген танымал шетелдік…
Argentina is the fifth largest producer of wine in the world. Argentine wine, as with some aspects of Argentine cuisine, has its roots in Spain. During the Spanish colonization of the Americas, vine cuttings were brought to Santiago del Estero in 1557, and the cultivation of the grape and wine production stretched first to neighboring regions, and then to other parts of the country. Historically, Argentine winemakers were traditionally more interested in quantity than quality with the country consuming 90% of the wine it produces ( per capita according to 2006 figures). Until the early 1990s, Argentina produced more wine than any other country outside Europe, though the majority of it was considered unexportable. However, the desire to increase exports fueled significant advances in quality. Argentine wines started being exported during the 1990s, and are currently growing in popularity, making it now the largest wine exporter in South America. The devaluation of the Argentine peso in 2002 further fueled the industry as production costs decreased and tourism significantly increased, giving way to a whole new concept of enotourism in Argentina. The most important wine regions of the country are located in the provinces of Mendoza, San Juan and La Rioja. Salta, Catamarca, Río Negro and more recently southern Buenos Aires are also wine producing regions. The Mendoza province produces more than 60% of the Argentine wine and is the source of an even higher percentage of the total exports. Due to the high altitude and low humidity of the main wine producing regions, Argentine vineyards rarely face the problems of insects, fungi, molds and other grape diseases that affect vineyards in other countries. This allows cultivating with little or no pesticides, enabling even organic wines to be easily produced. There are many different varieties of grapes cultivated in Argentina, reflecting the country's many immigrant groups. The French brought Malbec, which makes most of Argentina's best known wines. The Italians brought vines that they called Bonarda, although Argentine Bonarda appears to be the Douce noir of Savoie, also known as Charbono in California. It has nothing in common with the light fruity wines made from Bonarda Piemontese in Piedmont. Torrontés is another typically Argentine grape and is mostly found in the provinces of La Rioja, San Juan, and Salta. It is a member of the Malvasia group that makes aromatic white wines. It has recently been grown in Spain. Cabernet Sauvignon, Syrah, Chardonnay and other international varieties are becoming more widely planted, but some varieties are cultivated characteristically in certain areas. In November 2010, the Argentine government declared wine as Argentina's national liquor. Ampelographers suspect that one of these cuttings brought the ancestor grape of Chile's Pais and California's Mission grape. This grape was the forerunner of the Criolla Chica variety that would be the backbone of the Argentine wine industry for the next 300 years. The first recorded commercial vineyard was established at Santiago del Estero in 1557 by Jesuit missionaries which was followed by expansion of vineyard plantings in Mendoza in the early 1560s and San Juan between 1569 and 1589. During this time the missionaries and settlers in the area began construction of complex irrigation channels and dams that would bring water down from the melting glaciers of the Andes to sustain vineyards and agriculture. The 19th century also saw the first wave of immigrants from Europe. Many of these immigrants were escaping the scourge of the phylloxera epidemic that ravaged vineyards in their homeland and they brought with them their expertise and winemaking knowledge to their new home. Foreign investment was mostly stagnant. Under the presidency of Carlos Menem, the country saw some economic stability. The favorable exchange rate on the Argentine peso during the convertibility period saw an influx of foreign investment. However this period also saw a dramatic drop in domestic consumption. Argentine vintner Nicolas Catena Zapata has been widely credited for elevating the status of Argentine Malbec and the Mendoza region through serious experimentation into the effects of high altitude. In 1994, he was the first to plant a Malbec vineyard at almost 5000 feet (1524 m) elevation in the Gualtallary sub district of Tupungato, the Adrianna Vineyard,
High altitude Mendoza has attracted many notable foreign winemakers such as Paul Hobbs, Michel Rolland, Roberto Cipresso and Alberto Antonini
The La Rioja region was one of the first areas to be planted by Spanish missionaries and has the longest continued history of wine production in Argentina. Though a relatively small region, with only planted as of 2003, the region is known for aromatic Moscatel de Alexandrias and Torrontés made from a local sub variety known as Torrontés Riojano. in Salta are at elevations of and In contrast, most European vineyards are rarely planted above Wine expert Tom Stevenson notes that the habit of some Argentine producers to tout the altitude of their vineyards in advertisements and on wine labels as if they were grand cru classifications. The soils and climate of the regions are very similar to Mendoza but the unique mesoclimate and high elevation of the vineyards typically produces grapes with higher levels of total acidity which contribute to the wines balance and depth. Of the three regions, Catamarca is the most widely planted with more than under vine as of 2003. In recent years the Salta region, and particularly its sub region of Cafayate, have been gaining the most worldwide attention the quality of its full bodied whites made from Torrontés Riojano as well as its fruity reds made from Cabernet Sauvignon and Tannat. Further south, the Province of Chubut is a mostly uncharted wine frontier. Traditionally considered too cold for plantings, there are micro climates (e. g. the irrigated Chubut Valley area near the Atlantic coast, the Trevelin Valley where Pacific winds moderate the climate, and some steppe regions) which are promising for winemaking. Production started in the late 2000s, with a new Wine Route established in 2017. The main plantings have been, so far, Pinot Noir, Chardonnay, Sauvignon Blanc, Gewürztraminer, Merlot, Riesling and Pinot Gris.
Жүзім сорттары мен шараптар
Аргентина шарап заңдарына сәйкес, егер шараптың таңбасында жүзімнің атауы көрсетілсе, онда шараптың 100% осы жүзім сортынан жасалуы керек. Аргентиналық шарап өнеркәсібінің бастапқы тірегі – жоғары өнімді, қызғылт терілі жүзімдер: Сереса, Криолла Чика және Криолла Гранде. Бүгінде Аргентинадағы барлық жүзімдіктің шамамен 30% осы сорттардан тұрады. Өте жақсы өсетін бұл сорттар 4 кг дейін салмағы бар көптеген шоқтарды бере алады және оңай тотығатын, көбінесе айқын тәттілігі бар қызғылт немесе терең түсті ақ шараптарды өндіреді. Бүгінде осы сорттар көбінесе 1 литрлік картон қораптарда сатылатын немесе бүкіл әлемге экспортталатын жүзім концентраты үшін қолданылады, ал Жапония – маңызды нарық. 20-ғасырдың соңында Аргентинаның шарап өнеркәсібі экспортқа бағытталған жоғары сапалы шарап өндірісіне көшкен кезде Малбек маңыздырақ атанды және бүгінде ең көп отырғызылған қызыл жүзім сорты болып табылады, одан кейін Бонарда, Каберне Совиньон, Сира және Темпранильо келеді. Италиялық иммигранттардың әсерінен Аргентинаға барберра, Дольчетто, Фрейза, Ламбруско, Неббиоло, Рабосо және Сангиовезе сияқты итальяндық сорттардың көптеген түрлері әкелінді. Малбектің тарихи отаны Францияның оңтүстік-батысы, ол әлі де Кахорда кеңінен өсіріледі және Бордода да кездеседі, бірақ Аргентинада осы жүзім ең көп танымалдылыққа ие. Аргентиналық Малбектің жүзім шоғырлары француз туыстарынан өзгеше: олардың шоғырлары кішірек және жидектері тығыз орналасқан. Малбек шарабы терең түсімен және қарқынды жемісті дәмімен, барқыттай құлпыратын текстурасымен ерекшеленеді. 2003 жылға қарай Малбектің егістігі 100 гектардан асты. Халықаралық Каберне Совиньон сортының танымалдылығы артып келеді және ол сорттық шарап ретінде жасалатындықтан бөлек, Малбек, Мерло, Сира және Пино Нуар шараптарын араластыру үшін де қолданылады. Сираның егістігі 1990 жылдан бастап 2003 жылға дейін тұрақты түрде өсті, ал Сан-Хуан аймағы осы жүзім үшін ерекше танымал. Темпранильо (жергілікті жерде Темпранилья деп аталады) көбінесе карбонды мацерация әдісімен жасалады (Божоле шарабына ұқсас), бірақ Уко аңғарындағы ескі жүзімдерден жасалған жоғары сапалы үлгілері де бар. Аргентинаның шарап өндірісінің шамамен 60% қызыл шараптарды құрайды. Көптеген аймақтардың жоғары температурасы жұмсақ, піскен таниндер мен жоғары спирт құрамына ықпал етеді. Педро Хименес жүзімі (Испанияның Педро Хименесінен өзгеше, бірақ жақын туысы) ең көп отырғызылған ақ жүзім сорты болып табылады және негізінен Мендоса және Сан-Хуан аймақтарында өсіріледі. Бұл жүзім жоғары спирт құрамы бар толық денелі шараптармен танымал және жүзім концентратын өндіру үшін де қолданылады. Келесі ірі егістік Торронтес Риохано сортына арналған, одан кейін Александрия мускаты, Шардонне, Торронтес Санхуанино (Сан-Хуан провинциясынан шыққан деп есептелетін Торронтес сортының қосалқы түрі) және Совиньон Блан келеді. Аргентинада кездесетін басқа ақ жүзім сорттарына Шенен Блан, Пино Гри, Рислинг, Совиньонас, Семильон, Угни Блан және Вионье жатады. Торронтес Аргентинаның ең ерекше ақ шараптарын өндіреді, олар гүлді мускат тәрізді хош иістермен және дәмді нотамен сипатталады. Жүзімді шарап жасау кезінде мұқият өңдеу қажет, ферментация кезінде температураны бақылау және ашытқының кейбір штаммдарына сезімталдық. Бұл жүзім ең көп солтүстік провинцияларда, әсіресе Кальчаки аңғарларында өсіріледі, бірақ Мендосаға да тарады. Халықаралық сұранысқа жауап ретінде Шардоннаның егістігі тұрақты түрде өсті. Калифорния университеті, Дэвис осы сорттың арнайы клонын (Мендоса клоны деп аталады) шығарды, ол миллерандажға бейім болса да, Аргентина мен Австралияда әлі де кеңінен қолданылады. Аргентиналық Шардонна биік жерде өсіп-өніп, Тупунгато аймағында 600 метрден жоғары биіктікте орналасқан жүзімдіктерде жақсы өседі.
Қазіргі заманғы шарап өнеркәсібі
ХХІ ғасырдың басында Аргентинада 1500-нен астам шарап зауыты болды. Екі ең ірі компания – Bodegas Esmeralda (әлемге кеңінен экспортталатын Alamos брендіне ие) және Peñaflor (Bodegas Trapiche брендіне ие, ол да кеңінен экспортталады). Осы екі компания Аргентинада өндірілетін шараптың шамамен 40% өндірісіне жауап береді. Аргентинаның шарап өнеркәсібі өндіріс көлемі бойынша дүние жүзінде бесінші, ал шарап тұтыну бойынша сегізінші орында тұр. Өнеркәсіптің жалғасқан үрдісі – сапаны арттыру және өнімділікті бақылау. 1990 жылдардың ортасынан ХХІ ғасырдың басына дейін Аргентина жүзімдіктерінің үштен бірін жойды, бірақ жылдық өндірісті тек 10%-ға ғана азайтты. Бұл гектарына 66 гектолитрден 88 гектолитрге дейін өнімділіктің артуын білдірді.