Калидонияның қасіреті: қайта қалпына келтірілген кеме мүсіні мен теңізшілердің естелігі

Кіріспе

{ Жақсы.

Салдары

Басқа экипаж мүшелерінің денелері ақырында жағаға ағысып, Морвенстоу шіркеуінің зиратына жерленді. 162 жыл бойы кеме капитаны мен экипажының ескерткіші ретінде ақ түсті, оюланған қарағайдан жасалған кеме мүсіні шіркеу ауласында сақталды. Осы уақыт ішінде ол ара-тұра шағын жөндеулерден өтті және көптеген ақ бояу қабаттарына боялды. 2004 жылы уақыттың өтуі және Атлант мұхитының жиі қатал ауа райы оған зиян келтіргені анықталды, сондықтан оны ұзақ кептіру процесіне алып, содан кейін бояуды ғылыми талдау және толық қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді. Бұл жұмысты қаржыландыру үшін Морвенстоу шіркеуінің кеңесі «Каледонияны сақтау қоры» атты қайырымдылық акциясын ұйымдастырды. Қайта жаңартылған мүсінді шіркеу ішіне орнату және кеме апатына ұшыраған теңізшілердің қабірі ретінде ауа райына төзімді көшірме жасау туралы шешім қабылданды. Жаңадан орнатылған мүсін мен қабір тасының салтанатты ашылуы 2008 жылдың 7 қыркүйегінде, жексенбі күні, трагедияның 166 жылдығына орай Морвенстоу шіркеуінде өтті. Оған дейін, кеме апат болған жерге қарап тұрған биік жартаста қысқаша еске алу шарасы өткізілді, онда құбыршы шіркеуге дейін даламен жол бастады. Көптеген қатысушылардың арасында Эдвард Ле Дэйннің (бірден-бір аман қалған) тоғыз ұрпағы, теңізші Александр Кенттің (қаза болғандардың бірі) екі ұрпағы, бірнеше Хокер ұрпақтары, энтузиасттар мен ғалымдар, сондай-ақ көптеген жергілікті тұрғындар мен демалыс жасаушылар болды. Қызықтысы, 1957 жылы Девон графтығындағы Баббакомб пен Пепперкомб арасында теңізшілердің бірінен келген хабарламасы бар бөтелке жағаға шықты. 1843 жылдың 15 тамызында жазылған хатта былай делінген: «Құрметті бауырласым, Құдай маған Михаил күніне дейін сенің жаныңда болуға көмектессін. Ландиде Джени піл сүйегін іздеуге дайындал. Сау бол, Уильям, Одесса». Бөтелке мен хат Англияның Девон графтығындағы Портледж қонақ үйінде сақталады. «Дженни» – 1797 жылдың 20 ақпанында Ландиде (кейін «Дженнис Ков» деп аталған жерде) құлаған үш мачталы шхуна. Бірнеше жылдан кейін піл сүйегі табылды, бірақ алтынды сақтаған деп есептелген қаптар табылған жоқ.

The bodies of the other crewmen eventually washed up on the beach and were buried in Morwenstow Churchyard. For some 162 years the white, carved pitch pine figurehead of the brig was preserved in the churchyard as the headstone of the ship's captain and crew. During that time it was subjected to occasional minor repairs and countless layers of white paint. In 2004 it was found that the passage of time and the often harsh Atlantic weather had taken their toll, so it was removed for a prolonged drying out process, followed by scientific paint analysis and a major restoration. To fund this work, an appeal called The Caledonia Conservation Fund was launched by Morwenstow Parochial Church Council. The decision was made to mount the restored figurehead within the Church, and to create a more weather resilient replica as the grave marker for the shipwrecked sailors. A service of dedication for the newly installed figurehead and grave marker was held at Morwenstow Parish Church on Sunday, 7 September 2008—the 166th anniversary of the tragedy. It was preceded by a brief act of commemoration held at the top cliff overlooking the shipwreck site, with a piper leading the way across the fields to the Church. The large congregation included nine descendants of Edward Le Dain (the lone survivor), two descendants of seaman Alexander Kent (one of the victims), several Hawker descendants, enthusiasts and scholars, and many local people and holidaymakers. Remarkably, in 1957 a message in a bottle from one of the seamen was washed ashore between Babbacombe and Peppercombe in Devon. The letter, dated 15 August 1843 read:

"Dear Brother, Please e God i be with y against Michaelmas. Prepare y search Lundy for y Jenny ivories. Adiue William, Odessa". The bottle and letter are on display at the Portledge Hotel at Fairy Cross, in Devon, England. The Jenny was a three masted schooner wrecked on Lundy (at a place thereafter called Jenny's Cove) on 20 February 1797. The ivory was recovered some years later but bags supposed to contain gold were never found.

Әдебиетте

Роберт Стивен Хокердің 1842 жылғы «Каледонияның мүсіншесі капитанның қабірі басында» атты өлеңі кеме апатты есте сақтайды.