Кіріспе
10-18 ғасырлардағы Пуатудағы Лузиньян қамалы (Люзиньян, Виен департаменті, Франция), қазір оның ізіне де кезікпеушілік, Лузиньян әулетінің атамекені болды. Бұл әулет Пуатев маркалық феодалдары ретінде танылып, Бірінші крест жорығында көзге түсіп, Иерусалим Корольдігінің, Кипр Корольдігінің және Киликия Армян Корольдігінің патшалық отбасысына айналды. 10 ғасырда салынған қамал төрт ғасырдан кейін өркендеп, кезеңінен кейін құлдырап, ақырында 18 ғасырда бұзылыпты.
The Château de Lusignan (in Lusignan, Vienne département, France), of which hardly any traces remain, was the ancestral seat of the House of Lusignan, Poitevin Marcher Lords, who distinguished themselves in the First Crusade and became the royal family of the Kingdom of Jerusalem, the Kingdom of Cyprus and the Armenian Kingdom of Cilicia. Built in the 10th century, it reached its peak four centuries later, decayed and was finally dismantled in the 18th century.
Қалдық, қала орталығы, түрме
Францияда салынған ең ірі қамалдардың біріне айналған қамалдың құрылысы 10 ғасырдың екінші жартысында Люзиньяндағы Хью II (967 ж. қайтыс болған) тұсында басталды. Бұл қамал 12 ғасырда бұзылып, 13 ғасырда қайта салынды, ал 14 ғасырдың соңында тағы да жаңартылды. Лузиньян Пуату аймағында, екі жағынан тік жарлармен шектескен, табиғи бекініс болатын тарғыл жартаста орналасқан. Ол 12 ғасырда осыншалықты әсерлі болғандықтан, оның негізін қалаушыға су әруағы Мелузиннің көмектесіп, өзінің өнерімен қамалды және шіркеуін күйеуі Реймондке сыйлық ретінде салғаны туралы аңыз пайда болды. Лузиньян өркендеген шағында, 15 ғасырдың басында болғандай, Берри герцогы Жанның «Très Riches Heures» атты кітабында бейнеленген. Ол герцогтың 1416 жылға дейін сүйіп жүрген резиденциясы болды. Наурыз айының миниатюрасында (суретті қараңыз) қамал сол жақтағы барбикан мұнарасы, оң жақта киім-кешек сақтау бөлмесінің сыртқы құбырлы сағат мұнарасы және оң жақтағы Tour Poitevine мұнарасымен көрініс тапқан. Оның үстінде Мелузиннің қорғаушы рухы – алтын қанатты айдаһар ұшып тұр. Берри герцогының қайтысынан кейін Лузиньян Франция дофині Жанға (1417 жылдың мамырында қайтыс болған) қысқа мерзімге тиесілі болды, содан кейін оның інісі Карлге, болашақ Карл VII-ге өтті. Қамал қақпасының төменгі жағында алдымен ауыл, содан кейін Лузиньян қаласы өсіп, беткей бойымен созылды. Кейіннен қабырғалармен қоршалғанда, ол қосымша қоршауға (айналасындағы бекініс) айналды. Лузиньян Францияның жүрегінде, Пуатуда стратегиялық маңызды орын болып қала берді. 1574 жылы Францияның дін соғыстары кезінде қамалдың қорғаныс жоспары жасалды, ол Париждегі Ұлттық кітапханада сақталады. Келесі ғасырда Лузиньянды Людовик XIV-нің әскери архитектор Вабан заманауи талаптарға сай нығайтты. Осылайша, ол түрме ретінде пайдалануға ыңғайлы ғимаратқа айналды. Кейіннен ол жерде мектеп ашылды.
Жою
Шато ұзақ уақыт бойы алдын ала кесілген тас өндірісі үшін жергілікті карьер ретінде пайдаланылды, бірақ 18 ғасырда Поль Эспирт Мари де Ла Бурдонна, Блоссак графы, Лузиньян қаласы үшін демалыс бағын жасау мақсатымен оны қиратты.
Бүгін
Қалғандарының көп бөлігі – негіздің бөліктері, олардың кейбіреулері тік төбеге кіріктірілген, қоршаудың бір бөлігі, Tour Poitevine мұнарасының негізі, цистерналар мен жертөлелер және бұрын шіркеуге дейін жеткен болуы мүмкін жер асты жолының қалдықтары.