Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вроцлавтағы тарихи ғимарат, Сопоттағы Ғасырлық зал (Hala Stulecia ; Jahrhunderthalle) – бұрынғысы Халық залы (Hala Ludowa) деп аталған, Польшаның Вроцлав қаласындағы тарихи ғимарат. Ол 1911–1913 жылдары архитектор Макс Бергтің жобасы бойынша салынған. Макс Берг Ғасырлық залын «көрмелер, концерттер, театр және опералық қойылымдар, сондай-ақ спорттық іс-шараларды» өткізуге арналған көп функциялы құрылыс ретінде жобалаған. Бүгінгі күні де зал спорттық жарыстар, бизнес-саммиттер мен концерттер үшін пайдаланылуда. Армаланған бетон архитектурасының ерте нысаны ретінде, ғимарат 2005 жылдың 20 сәуірінде Төрт күмбез павильоны, Пергола және Игликамен бірге Польшаның ресми ұлттық тарихи ескерткіштерінің бірі (Pomnik historii) деп жарияланды.
Historic building in Wrocław, Poland
the Centennial Hall in Sopot
The Centennial Hall (Hala Stulecia ; Jahrhunderthalle ), formerly named Hala Ludowa ("People's Hall"), is a historic building in Wrocław, Poland. It was constructed according to the plans of architect Max Berg in 1911–1913. Max Berg designed Centennial Hall to serve as a multifunctional structure to host "exhibitions, concerts, theatrical and opera performances, and sporting events". The hall continues to be used for sporting events, business summits, and concerts. As an early landmark of reinforced concrete architecture, the building became one of Poland's official national Historic Monuments (Pomnik historii), as designated 20 April 2005, together with the Four Domes Pavilion, the Pergola, and the Iglica.
Тарих
Бұл Силезияның астанасы Бреслауда болды, онда 1813 жылы 10 наурызда Пруссия королі Фредерик Вильгельм III Пруссия халқын өзінің жариялауымен – An Mein Volk ("Менің халқыма") – Наполеонның оккупациясына қарсы көтерілуге шақырды. Осы жарлықта Фридрих патша Темір крест сыйлығын да құрды, ол кейіннен неміс әскери құрметінің ең әйгілі белгісі болды. Сол жылдың қазан айында Наполеон Лейпциг шайқасында жеңілді. Залдың ашылуы Германия империясындағы шайқастың 100 жылдығын атап өту мерекесінің бір бөлігі болды, сондықтан ол Jahrhunderthalle деп аталды. Бреслаудың қалалық билігі мемлекеттік қаржыландыруды күткенімен нәтижесіз болды және ақырында үлкен шығындарды өз қаражатынан төлеуге мәжбүр болды. Залдың айналасындағы ландшафт пен ғимараттарды Ханс Пёльциг жобалады және 1913 жылы 20 мамырда ханзада Вильгельмнің қатысуымен ашылды. Оның ішінде үлкен су қоймасы мен оның ішіндегі фонтандар, ал олардың үстінде жартылай эллипс пішіндес бетон пергола орналасқан. Солтүстік жағында жапон бағы құрылды. Силезиялық автор Герхарт Хауптман осы оқиғаға арнап Festspiel in deutschen Reimen пьесасын дайындады, бірақ Макс Рейнхардттың қойылымы антимилитаристік көзқарастары үшін ұлттық консервативті топтар тарапынан тоқтатылды. Еске алу шараларынан кейін ғимарат бұрын ат жарысы өткізілген көрме алаңында орналасқан көп мақсатты демалыс орталығы ретінде пайдаланылды. 1931 жылы ол Der Stahlhelm, Bund der Frontsoldaten митингісіне орын берді, онда оның мүшелері соғыстар арасындағы Германия-Польша шекарасына наразылық білдіріп, Польша мен Литваға қатысты территориялық талаптарды талқылады. Екінші дүниежүзілік соғыста Бреслауды қоршау кезінде ғимараттың көп бөлігі қираудан сақталды. Соғыстан кейін, 1945 жылғы Потсдам келісіміне сәйкес қала Польшаның құрамына қайта енгеннен кейін, советтік билік залды Хала Лудова ("Халық залы") деп атады. 1948 жылы оның алдына Иглица деп аталатын биік, ине тәрізді металл мүсіні орнатылды. Зал 1997 және 2010 жылдары кең ауқымды жөндеуден өтті. Соңғы кезде неміс тіліндегі "Hala Stulecia" атауының поляк тіліндегі аудармасы ресми түрде қабылданды. Centennial Hall 1963 жылғы EuroBasket және 2009 жылғы EuroBasket турнирінің іріктеу кезеңіне қабылдады. Сондай-ақ, 1997 жылғы күрес әлем чемпионаты, 2000 жылғы дзюдодан Еуропа чемпионаты, 2009 жылғы әйелдер волейболынан Еуропа чемпионаты, 2013 жылғы ауыр атлетикадан әлем чемпионаты, 2014 жылғы FIVB ерлер волейболынан әлем чемпионаты және 2016 жылғы ерлер гандболынан Еуропа чемпионаты өтті. 2009-2011 жылдарғы жөндеуден кейін аренада қазір 10 000 адам сыя алады. 2014 жылдың қазан айында ғимарат американдық қордың бір ай бұрын құрған Keeping It Modern грант бағдарламасы аясында Гетти қорынан 200 000 доллар жөндеу грантын алды.
It was in the Silesian capital of Breslau where, on 10 March 1813, King Frederick William III of Prussia called upon the Prussian people his proclamation An Mein Volk ("To My People") to rise up against Napoleon's occupation. In this proclamation king Frederick created also the Iron Cross award, which later became the most famous German military honor and symbol. In October of that year, Napoleon was defeated at the Battle of Leipzig. The opening of the hall was part of the celebration commemorating the 100th anniversary of the battle in the German Empire, hence the name Jahrhunderthalle. Breslau's municipal authorities had vainly awaited state funding and ultimately had to defray the enormous costs out of their own pockets. The landscaping and buildings surrounding the hall were laid out by Hans Poelzig and were opened on 20 May 1913 in the presence of Crown Prince William of Hohenzollern. The grounds include a huge pond with fountains enclosed by a huge concrete pergola in the form of half an ellipse. Beyond this, to the north, a Japanese garden was created. The Silesian author Gerhart Hauptmann had specially prepared a play Festspiel in deutschen Reimen for the occasion, however, the mise en scène by Max Reinhardt was suspended by national conservative circles for its antimilitaristic tendencies. After the memorial events, the building served as a multi purpose recreational building, situated in the Exhibition Grounds, previously used for horse racing. In 1931, it was one of the host venues of a rally of Der Stahlhelm, Bund der Frontsoldaten, at which its members declared their disapproval of the interwar German Polish border and expressed irredentist claims towards Poland and Lithuania. It was largely spared from devastation during the Siege of Breslau in World War II. After the war, when the city had become again part of Poland according to the 1945 Potsdam Agreement, the hall was renamed Hala Ludowa ("People's Hall") by the Soviet installed communist authorities. In 1948, a high needle like metal sculpture called Iglica was set up in front of it. The hall was extensively renovated in 1997 and in 2010. Recently the Polish translation of the original German name, Hala Stulecia, became official. Centennial Hall hosted EuroBasket 1963 and a preliminary round group of the EuroBasket 2009 tournament. It also hosted the 1997 World Wrestling Championships, 2000 European Judo Championships, 2009 Women's European Volleyball Championship, 2013 World Weightlifting Championships, 2014 FIVB Volleyball Men's World Championship and 2016 European Men's Handball Championship. Following the renovation in 2009–11, the arena can now hold 10,000 people. In October 2014, the building received a $200,000 renovation grant from the Getty Foundation, as part of the Keeping It Modern grant program that was created a month earlier by the American foundation.
Сәулет
Centennial Hall үлгісіндегі күмбез темір бетоннан салынған, ішкі диаметрі мен биіктігі сол кездегі осындай ғимараттардың арасында ең үлкені болды. Симметриялы төрт жапырақты пішіндегі құрылымның ортасындағы үлкен дөңгелек кеңістік 7000 адамға арналған. Күмбездің биіктігі – болат пен шыныдан жасалған. 20 ғасырда Jahrhunderthalle темір бетонды құрылыстарды дамытудағы маңызды үлгі болды. Құрылыстың ортасында шамшырағы бар жоғары күмбез орналасқан. Іштен қарағанда күмбездің жоғарғы бөлігінде темір кресттің пішіні анық көрінеді, осы себепті Польшадағы коммунистік кезеңде құрылыстың орталық бөлігі жабылып қойылған.
The cupola modeled on the Centennial Hall was made of reinforced concrete, and with an inner diameter of and height of it was the largest building of its kind at the time of construction. The symmetrical quatrefoil shape with a large circular central space seats 7,000 persons. The dome itself is high, made of steel and glass. The Jahrhunderthalle became a key reference for the development of reinforced concrete structures in the 20th century. At the centre of the structure a superior dome with lantern is situated. Looking from the inside, there is a clearly visible pattern of the Iron Cross at the top of the dome; for this reason the centre of the structure was shrouded during the Communist era in Poland.
Қол жеткізу
Зал қала орталығынан шығысқа қарай орналасқан, бірақ трамваймен немесе автобуспен оңай жетуге болады. Залда кішкентай кіру ақысымен бейсенбіден жексенбіге дейін сағат 10:00-ден 18:00-ге дейін ашық Зiyратар орталығы бар. Ғимарат пен оның төңірегін туристер мен жергілікті тұрғындар жиі барып қайтады. Ол Вроцлав зообағы, Жапон бағы және мультимедиялық фонтаны бар Пергола сияқты басқа да танымал туристік орындарға жақын орналасқан.
The hall lies east of the city centre, but can easily be reached by tram or bus. The hall features a Visitor Centre open from Thursday to Sunday between 10 am and 6 pm for a small entrance fee. The building and surroundings is frequently visited by tourists and locals. It lies close to other popular tourist attractions, such as the Wrocław Zoo, the Japanese Garden, and the Pergola with its Multimedia Fountain.