Ляо әулетінің императоры Елюй Сянь (948-982) туралы ақпарат. Үкіметті жетілдірді, сыбайлас жемқорлықты азайтты, Соңғы Сунмен соғыс жүргізді. Тарихы мен өлімі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ляо әулеті императоры Цзиньцзунь Ляо императоры (948 жылдың 1 қыркүйегі – 982 жылдың 13 қазаны), жеке аты Елю Сянь, әдепті аты Сианьнин, Қытайдың хитан басшылығымен құрылған Ляо әулетінің бесінші императоры. Ол мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттырып, жемқорлықты азайтты. Ол Солтүстік Сун әулетімен соғысқа шыққандығымен белгілі. Ол аң ауы кезінде қайтыс болды, ал оның әйелі кейіннен 11 жасар ұлы, болашақ император Шенцзуньның регенті қызметін атқарды.
Liao dynasty emperor
Emperor Jingzong of Liao (1 September 948 – 13 October 982), personal name Yelü Xian, courtesy name Xianning, was the fifth emperor of the Khitan led Liao dynasty of China. He improved government efficiency and reduced corruption. He was known with going to war with the Northern Song dynasty. He died during a hunting trip and his wife later served as regent over his still 11 year old son, the later Emperor Shengzong.
Өмір
969 жылы Муцзонгтың қызметшілері өлтіргеннен кейін, Елю Сянь императорлық таққа отырды. Ол Хитан және Хан билеушілерінің қолдауын алды. Кейіннен император Цзиньцзун аталған Елю Сянь, Ляо әулетінің дамуына зор үлес қосты. Ол үкіметінде этникалық хан қызметкерлерін жұмысқа алды, олардың біреуін Оңтүстік істер министрі және Цинь герцогы лауазымдарына тағайындады. Бұл үкіметтің тиімді жұмыс істеуіне және хитан қоғамының феодалдық қоғамға айналу процесін жеделдетті. Император Цзиньцзун үкіметтегі жемқорлыққа қатысты қылмыстарға қатаң шара қолданды, пара алған немесе өкілдігін дұрыс атқара алмағандарды қызметтен босатып жіберді. Цзиньцзун император сынды пікірлерді құшақ жайып қабылдады. Бір шенеунік мергендік пен Муцзонгтың өлімі арасындағы байланыс туралы айтқаннан кейін, ол жиі аң аулауды тоқтатты. Кейіннен император Цзиньцзун оңтүстік көршілеріне қарсы соғысқа дайындық бастады. Оның Сун әулетімен қақтығысы, Сунның Солтүстік Хан әулетіне шабуыл жасаған кезде болды. Бірақ Ляо әскерлері Сун армиясымен талқандалды, ал Сун кейін Солтүстік Ханды жойды. Сун армиясы жеңісінен кейін Ляо әулетінің оңтүстік астанасы – Пекинге шабуыл жасады. Алайда, Ляо армиясы Сун армиясын толық жеңіп, Сун императоры Тайцзун шайқас алаңынан қашып кетті. Одан кейін бірнеше шайқастар болды, нәтижесінде Ляо мен Сун әулеттері арасында тепе-теңдік орнады. Бір кезде император Цзиньцзунның денсаулығы нашарлап, көптеген ауруларға шалдықты, кейде сот отырысында тұра алмайтын болды. Бұл оның әйелі Сяо Яньянның мемлекеттік істерді басқаруына мүмкіндік берді. 982 жылдың 13 қазанында император Цзиньцзун лагерде аң аулау кезінде аурудан қайтыс болды. Оның өсиетіне сәйкес, оның орнын ұлы, император Шенцзун (982–1031) басты. Бірақ Шенцзун 11 жаста болғандықтан, Сяо Яньян регенттік қызметін атқарды.
Yelü Xian succeeded Emperor Muzong in 969 after the latter was murdered by his servants during a hunting trip. He had support from both the Khitan and Han ruling elites. Yelü Xian, who would come to be known as Emperor Jingzong made several important contributions to the Liao dynasty. He employed ethnic Han officials in his government, appointing one as the Minister of Southern Affairs and as the Duke of Qin. This allowed the government to run more efficiently and sped up the transformation of Khitan society into a feudal society. He cracked down on corruption in the government, firing those who were bribed or was incompetent. Emperor Jingzong also accepted criticisms willingly. He stopped hunting frequently after an official made a connection between hunting and Emperor Muzong's death. Later, Emperor Jingzong began to prepare war against his southern neighbours. His conflict with the Northern Song dynasty happened when the Song invaded the Northern Han dynasty. However, the Liao reinforcements were destroyed by a Song army, and the Song later destroyed Northern Han. The Song army followed up the victory with an attack on Beijing, the Liao dynasty's southern capital. However, the Liao army completely routed the Song army, with Emperor Taizong of Song fleeing the battlefield. Several battles followed, with a stalemate between the Liao and Song dynasties. At one point, Emperor Jingzong's body became weak and he had many diseases, sometimes unable to stand up during court proceedings. This led his wife, Xiao Yanyan to manage the great national story. On 13 October, 982, Emperor Jingzong died due to sickness during a hunting trip in his camp. According to his testament, he was succeeded by his son Emperor Shengzong (982–1031), but since Shengzong was only 11 years old, Xiao Yanyan served as regent.
Танымал мәдениетте
2020 жылғы қытай телесериалы "Шяо Чуо аңызында" Цзинь Чао сомдаған рөл.
Portrayed by Jing Chao in the 2020 Chinese TV series The Legend of Xiao Chuo.