Шығыс Удің соңғы императоры Сунь Хао

Кіріспе

Шығыс У-дың соңғы императоры (243–284)

Сунь Хао (243 – қаңтар немесе ақпан 284), әдептілік есімі Юаньцзун, бастапқыда Сунь Пэнцзю, әдептілік есімі Хаоцзун, Қытайдың Үш патшалық кезеңінде Шығыс У мемлекетінің төртінші және соңғы императоры. Ол – Сунь Хедің ұлы, сол кездегі император Сунь Куанның мұрагері. 264 жылдың қыркүйегінде әкесінің ағасы Сунь Сю (Император Цзин) қайтыс болғаннан кейін, У-дың одақтас мемлекеті Шу Ханның жақында жойылғанын ескере отырып, халықтың үлкен императорды қалауына байланысты таққа отырды. Алайда, оның қатыгездігі, ысырапшылдығы және ішкі мәселелерді шеше алмауы Ву мемлекетінің құлауына әкелді, ол 280 жылы Цзинь әулеті тарапынан басып алынып, Үш патшалық кезеңі аяқталды. Сунь Хао басқа да атақтармен белгілі: Ученг маркизі (烏程侯), император болғанға дейін алған лауазымы; Гуиминг маркизі (歸命侯; сөзбе-сөз "тағдырына мойын бұрған маркиз"), оған Цзинь әулеті басылғаннан кейін берілген атақ; Кейінгі У лорды (吳後主) және Удың соңғы императоры (吳末帝), тарихшылар оны атау үшін қолданған есімдер.

Ерте өмір

Сун Хао 243 жылы Сунь Хедің үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Сунь Хе 242 жылдың ақпан немесе наурыз айларында, Сунь Куанның үлкен ұлы және тұңғыш тажын алған Сунь Денг 241 жылдың мамыр немесе маусым айларында қайтыс болғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, мұрагерлік әмірші болып тағайындалды. Сун Хаоның анасы, Консорт Хе, Сунь Хедің кәнизағы болған. 250 жылы Сунь Куан ұлдары Сунь Хе мен Сунь Ба арасындағы үнемі даулардан шаршағаннан кейін Сунь Баны өзіне қол жұмсауға мәжбүр етті және Сунь Хені Гужанға (故鄣; қазіргі Хучжоу, Чжэцзян) сүргінге жіберді, оның отбасымен бірге және қарапайым халыққа дейін төмендетілді деп есептеді. Сун Хао болашақ мұрагер мәртебесінен императордың немересі болса да, қарапайым адамның ұлы болуға дейін түсті. 252 жылы Сунь Хедің мәртебесі Сунь Куанның сол жылы қайтыс болғаннан кейін, Сунь Хені Наньянның ханзадасы және Чаншадағы хандыққа ие етіп жоғарылатылды. Шындығында, Сунь Хедің кіші інісі Сунь Лян Сунь Куан қайтыс болғаннан кейін таққа отырғаннан кейін де, Сунь Хенің әйелі ханшайым Чжанның ағасы, регент Чжуге Ке Сунь Хені қалпына келтіруге және оның орнына Сунь Хені император етуге қызығушылық танытқан деген қауесет тарады. 253 жылы Чжуге Ке өлтіріліп, оның орнына Сунь Чжун тағайындалғаннан кейін, Сунь Хе қауіпке ұшырады, өйткені Сунь Чжун Сунь Хені биліктен құлатуға ықпал еткен және Сунь Хенің қайта оралуына жол бермеуді қалаған. Сунь Чжун бұл қауесеттерді Сунь Хені қарапайым азаматқа айналдыру және Синдуға (新都; қазіргі Чонъань округі, Чжэцзян) жер аудару үшін сылтау ретінде пайдаланды, содан кейін Сунь Хені өз-өзіне қол жұмсауға мәжбүрлеу үшін хабаршыларды жіберді. Ханшайым Чжан да өз-өзіне қол жұмсады. Өзі де өлсе, Сунь Хе ұлдарын күтуге ешкім қалмайтынын айтып, Консорт Хе өзіне-өзі қол жұмсаудан бас тартты. Осылайша ол Сунь Хао мен оның басқа жұбайлардан туған үш ағайындысын өсірді – Сунь Дэ (孫德), Сунь Цянь (孫謙) және Сунь Цзюнь (孫俊, регент Сунь Чжуннан өзге адам). 258 жылы Сунь Лянды Сунь Чжунның туысы және мұрагері Сунь Чэнь биліктен құлатқаннан кейін Сунь Сю, Сунь Куанның тағы бір ұлы император болды. 10 желтоқсан 258 жылы Сунь Сю Сунь Хао мен оның ағалары Сунь Дэ және Сунь Цяньды маркиздер етіп тағайындады. Сунь Хаоның атағы Вучэнг маркизі болды және ол маркиздігіне жіберілді. Кейін ол Вученг округінің судьясы Ван Юмен достық қарым-қатынас орнатты, ол оны ақылды және оқымысты деп бағалады. Сонымен қатар, Вученг маркизі болған кезінде ол өзінің болашақ император ханымы Тенгті кәнизағы ретінде алды. 264 жылдың жазында Сунь Сю ауырып, сөйлей алмады, бірақ әлі де жаза алатын болды, сондықтан ол канцлер Пуян Сингті сарайға шақырып, жарлық жазды, онда ол өзінің ұлы, мұрагер ханзада Сунь Ванды Пуян Синге тапсырды. Сунь Сю 264 жылдың 3 қыркүйегінде қайтыс болды. Алайда Пуян Син Сунь Сюдің тілегін орындамады. Керісінше, ол генерал Чжан Бумен кеңескеннен кейін, халық 263 жылы олардың одақтас мемлекеті Шу Ханның құлдырауынан кейін, жетілген императорға құштар деп сенді. (Сунь Ванның қанша жаста болғаны белгісіз, бірақ Сунь Сю өзі 29 жасында қайтыс болды, сондықтан Сунь Ванның жасөспірім болуы мүмкін емес еді.) Осы кезде генерал болған Ван Юдің ұсынысы бойынша Пуян Син мен Чжан Бу оның орнына Сунь Хаоны таққа отырғызды.

Sun Hao was born in 243 as Sun He's eldest son. Sun He was named crown prince in February or March 242, a few months after the death of Sun Quan's eldest son and first crown prince, Sun Deng, in May or June 241. Sun Hao's mother, Consort He, was a concubine of Sun He. In 250, after Sun Quan grew tired of the constant disputes between his sons Sun He and Sun Ba, he forced Sun Ba to commit suicide and exiled Sun He to Guzhang (故鄣; in present day Huzhou, Zhejiang), presumably along with his family and reduced to commoner status. Sun Hao went from the status of eventual presumed heir to being the son of a commoner, albeit a grandson of the emperor. In 252, Sun He's status was elevated from commoner status as Sun Quan just before his death that year instated Sun He as the Prince of Nanyang and a princedom at Changsha. Indeed, there were rumours, even after Sun He's younger brother Sun Liang took the throne after Sun Quan's death that the regent Zhuge Ke, an uncle of Sun He's wife Princess Zhang, was interested in restoring Sun He and making Sun He emperor instead. After Zhuge Ke's assassination and replacement by Sun Jun in 253, Sun He fell into danger as Sun Jun had been instrumental in having Sun He deposed in the first place and wanted to eliminate any chance of a Sun He comeback. Sun Jun used the rumours as an excuse to have Sun He demoted back to commoner status and exiled to Xindu (新都; in present day Chun'an County, Zhejiang), and then sent messengers to force Sun He to commit suicide. Princess Zhang also committed suicide. When offered the chance to also commit suicide, Consort He refused stating that if she died as well no one would be left to care for Sun He's sons, thus she raised Sun Hao and his three brothers born to other consorts — Sun De (孫德), Sun Qian (孫謙), and Sun Jun (孫俊, not the same person as the regent). After Sun Liang was deposed by Sun Jun's cousin and successor Sun Chen in 258, Sun Xiu, another son of Sun Quan, became emperor. On 10 December 258, Sun Xiu created Sun Hao and his brothers, Sun De and Sun Qian, marquises. Sun Hao's title was the Marquis of Wucheng and he was sent to his marquisate. At some point, he befriended a magistrate of Wucheng County, Wan Yu, who appraised him as intelligent and studious. Also, during his time as Marquis of Wucheng, he took his future empress Lady Teng as a concubine. In summer 264, Sun Xiu fell ill and was unable to speak but still could write so he wrote an edict summoning the chancellor Puyang Xing to the palace, where he pointed and entrusted his son, crown prince Sun Wan, to Puyang Xing. Sun Xiu died soon thereafter, on 3 September 264. However, Puyang Xing did not follow Sun Xiu's wishes. Rather, after consulting with general Zhang Bu, they believed that the people were, in light of the recent fall of their ally state Shu Han in 263, yearning for a mature emperor. (It is not known how old Sun Wan was at this point, but Sun Xiu himself died at age 29, so it was unlikely that Sun Wan was even a teenager.) At the recommendation of Wan Yu, who was by this point a general, Puyang Xing and Zhang Bu enthroned Sun Hao instead.

Ерте билік

Бастапқыда У халқы жаңа императорға таң қалды, өйткені ол салықты азайтып, кедейлерге көмек берді және сарайда күтіп тұрған көптеген әйелдерді босатып, үйленуге рұқсат берді. Алайда, көп ұзамай бұл үміт сыныққа ұшырады, себебі Сунь Хао жазалауда қатыгездік танытып, ырымшыл болып, шарап пен әйелдерге құмарлық таныта бастады. Ол сондай-ақ Сунь Сяның жесірі, императорлық жесір Чжуны «Император Цзин» атағына төмендетті. Оның орнына анасы, Консорт Хеге императорлық жесір атағын берді, ал әкесі Сунь Хеге «Император Вэнь» атағын мәңгілік етіп берді. Пуян Син мен Чжан Бу қорқып, көңілі қалды; олардың көңілінің қалғандығы императорға жеткізілді, ол оларды 264 жылдың соңында тайпаларымен бірге тұтқындап, өлім жазасына кесті. 264 жылы ол әйелі Леди Тенгті де император етіп жариялады. 265 жылы Сунь Хао бұрынғы императорлық жесір Чжуны өзіне-өзі қол жұмсауға мәжбүр етті және Сунь Сюдың төрт ұлын жер аударып жіберді. Көп ұзамай ол екі үлкен ұлын – Сунь Ваньды (бұрынғы тәж мұрагері) және Сунь Гунны өлімге жіберді. Ол сондай-ақ, императорлық аура Ян провинциясынан Цзин провинциясына көшкені және Цзин провинциясының күштері Ян провинциясының күштерін жеңетіні туралы болжамға сене отырып, астананы Цзяньеден Вучанға көшіруге батылды. Ол сондай-ақ, өзінің ысырапшылдығына наразылық білдірген шенеуніктерді үнемі өлімге кесуді бастады. 266 жылы, Цзинь әулеті, өзінің алғашқы императоры Сима Янь Вэй тағын басып алғаннан кейін, Вудың бәсекелесі Цао Вэй мемлекетінің мұрагері ретінде жаңадан құрылды. Ол Вумен бейбітшілік орнатуға тырысты, бірақ Сунь Хао оның орнына Цзинь әулетіне шабуыл жасауды ойлады. Ол сол сәтте шабуыл жасаған жоқ, бірақ Цзиньмен бейбіт келісімге де келмеді. 266 жылы, қазіргі Чжэцзян провинциясындағы қарапайым халық Сунь Хаоның ауыр салықтарына шыдамады (оның сән-салтанатын қаржыландыру үшін) және Сунь Хаоның інісі Сунь Цяньды басшы етіп алып, көтеріліс жасады. Олар Цзяньеге жетті, бірақ ақырында Цзянье қорғанысына жауапты Дин Гу мен Чжуге Цзин оларды жеңіп алды. Сунь Цянь көтеріліске қатысқандығына ешқандай дәлел болмаса да, Сунь Хао Сунь Цяньды, оның анасын және кіші інісі Сунь Цзюньді де өлімге кесті. Сунь Хао бұл оның астананы Вучанға көшіруіне себеп болған болжамның орындалуы деп сенді, және сол жылы астананы қайтадан Цзяньеге көшірді. 268 жылы Сунь Хао Цзинь шекаралық аймақтарына үнемі шабуыл жасау саясатын бастады; ол өзінің генералы Чжу Цзиді Цзянсяға шабуыл жасауға, ал Ван Юді Сянъянға шабуыл жасауға жіберді, ал өзі Хэфэйге шабуыл жасауға дайындық жасады. Бұл шабуылды Цзинь күштері кері қайтарды, сондай-ақ кейінірек жасалған бірнеше шабуылдар да сәтсіз аяқталды. 269 жылы Лу Кай қайтыс болды, және енді әкімшілікте оған тең келетін ешкім қалмады. Лу Кай қайтыс болғаннан кейін Сунь Хао Лу Кайдың тайпасын Цзяньаньға жер аударды. Лу Сунның ұлы Лу Кан, У-дың батыс шекарасын қорғауға жауапты генерал, реформалар туралы үнемі өтініштер жіберіп тұрды, бірақ Сунь Хао оларды көбінесе елемеді, бірақ Лу Канға ешқандай жаза бермеді.

At first, the people of Wu were impressed with the new emperor as he reduced taxes, gave relief to the poor, and released a large number of ladies in waiting from the palace to let them marry. However, soon that hopefulness was shattered as Sun Hao started to be cruel in his punishments, superstitious, and indulging himself in wine and women. He also demoted Sun Xiu's widow, Empress Dowager Zhu, to the title of "Empress Jing." He honoured his mother Consort He as the empress dowager instead, while posthumously honouring his father Sun He with the title "Emperor Wen". Puyang Xing and Zhang Bu were shocked and disappointed; their disappointment was reported to the emperor who had them arrested and executed along with their clans in late 264. In 264, he also instated his wife Lady Teng as the empress. In 265, Sun Hao forced the former Empress Dowager Zhu to commit suicide and exiled Sun Xiu's four sons. He soon executed the two eldest, Sun Wan (the former crown prince) and Sun Gong. He then also, believing in a prophecy that the imperial aura had moved from Yang Province to Jing Province and that Jing Province forces would defeat Yang Province forces, undertook a costly move of the capital from Jianye to Wuchang. He also started executing officials who showed disapproval of his wasteful ways regularly. The only major official who was able to speak freely without consequences was Lu Kai, a nephew of Lu Xun and one of the chancellors serving in tandem with Wan Yu, because of the great respect the people had for Lu Kai. In 266, the Jin dynasty, which newly established itself as the successor to Wu's rival state Cao Wei, after its first emperor, Sima Yan, usurped the Wei throne, sought to establish peace with Wu. Sun Hao instead considered attacking the Jin dynasty, but while he did not do so at that moment, he also did not make peace with the Jin dynasty. In 266, commoners in present day Zhejiang unable to withstand Sun Hao's heavy levies (to support his luxuries) rebelled and kidnapped Sun Hao's brother, Sun Qian, as figurehead. They reached Jianye but were eventually defeated by Ding Gu (丁固) and Zhuge Jing, who were responsible for Jianye's defences. Although there was no evidence that Sun Qian was actually involved in the rebellion, Sun Hao not only had Sun Qian but also mother and younger brother, Sun Jun, by the same mother, executed. Sun Hao believed this was a fulfillment of the prophecy that prompted his move of the capital to Wuchang; and later that year, he moved the capital back to Jianye. In 268, Sun Hao began a policy of periodically attacking Jin border regions; he had his general Zhu Ji (朱繼) attack Jiangxia and Wan Yu attack Xiangyang, while he himself postured to attack Hefei. This attack was repelled by Jin forces, as were several later attacks. In 269, Lu Kai died and soon there was no one left in the administration who dared to speak out anymore. After Lu Kai's death, Sun Hao exiled Lu Kai's clan to Jian'an. Lu Xun's son Lu Kang, a general who was in charge of defending Wu's western borders, did periodically submit petitions requesting reforms, but Sun Hao generally ignored them, although he did not punish Lu Kang.

Билік етуінің соңғы кезеңдері

271 жылдың басында, қыстың ортасында Сунь Хао Цзинь әулетіне қарсы ірі шабуылға шықты. Ол анасы Императрица-Жеке Хе, әйелі Императрица Тенг және гаремінен мыңдаған әйелдерді де алып келді, бұл ауыр еңбек талап етті – әскерлердің арабаларын сүйреуге күш салу қажет болды, сол себепті әскерлер арасында дезертирлік туралы әңгімелер тарады. Сунь Хао мұндай мүмкіндік туралы естіген соң ғана Цзяньеге қайтып оралуға шешім қабылдады. Ван Ю және аға генералдар Динг Фэн мен Лю Пинг (留平) Сунь Хао шегінуге бұрын Цзяньеге қайтуды ойластырған еді. Сунь Хао бұл туралы білгенде, оларды өзін тастап кетуі мүмкін генералдар деп санап, реніш білдірді. Сол жылы У әскерлері 264 жылдан бері (Сунь Сяо билігі кезінде) Цзинь әулетіне адал болған көтерілісшілерден Цзяо провинциясын қайтарып алды. Бұл Сунь Хаоға күш берді және ол Цзинь әулетіне қарсы әскери шараларды жоспарлауды жалғастырды, алайда, оның генералдарының бірі Тао Хуанды Цзяо провинциясының басшысы етіп тағайындады және Тао Хуан провинцияны тиімді басқарды, соның арқасында Сунь Хао билігінің кезеңінде провинцияда қайтадан көтеріліс болған жоқ. 272 жылы Сима Янның қолдауымен И провинциясының Цзинь губернаторы Ван Цзюнь У-ны бағындыру мақсатымен үлкен флот құруға кірісті. Флот құрылысынан қалған ағаш қырлары Янцзы өзенімен ағып келе жатқанда, У генералы У Ян осы оқиғаның мәнін түсініп, солтүстік-батыс шекараны нығайтуды сұрады, бірақ Сунь Хао бас тартты. Кейін 272 жылы Сунь Хао ірі көтеріліске себеп болатын әрекет жасады – ол Силингтің (қазіргі Хубэй провинциясының Ичан қаласы) бас қолбасшысы Бу Чанды астанаға, Цзяньеге шақырып алды. Бу Чан жазаға тартылуы мүмкін деген қорқынышпен көтеріліс көтеріп, Цзинь әулетіне қашып кетті. Лу Канг ақырында Бу Чанды жеңіп, Силингті У үшін қайтарып алды, бірақ У генералдарының императорына деген сенімсіздігі толыққанды ашылды және Цзинь генералдары өз императорларына бағындыру жоспарларын ұсынуға батыл түсті. Сол жылы Сунь Хао Ван Ю мен Лю Пингтің оны тастап, өздері Цзяньеге қайтуды жоспарлағандары үшін кек қайтаруға тырысып, екеуін улап өлтіруге әрекет жасады. Екеуі де өлмеді, бірақ Сунь Хаоның уланудың артында тұрғанын білген соң, олар ештеңе істей алмайтынын түсінді; Ван Ю өз-өзіне қол жұмсады, ал Лю Пинг қайғыдан көз жұмды. Лу Канг 274 жылы қайтыс болды. Өтінішінде ол Сунь Хаодан У-дың батыс шекарасындағы қорғанысты күшейтуді сұрады, бірақ Сунь Хао бұны орындамады. Сонымен қатар, ол Лу Кангтың әскерін алты бөлікке бөлді, бірақ әр бөлімін Лу Кангтың ұлдары басқарды. 275 жылы У-дың аға министрі Хе Шао (賀邵) инсульт алды және сал болып қалды. Сунь Хао оның әдейілеп сал болғанын күдіктенді, оны тұтқындап, қамшымен жазалады, ағашпен аралап, отқа өртеді. Ол азаптап көз жұмды және оның руы жер аударылды. Келесі бірнеше жыл бойы Сунь Хаоға жағымпаздануға ниеттенген адамдар оған керемет заттар (нақты немесе жасалма) сыйлады, олардың арқасында ол Цзинь әулетін жойып, Қытайды біріктіретініне сендірді. Сунь Хаоның ырымшылдығы одан да күшейді және ол барлық күшін Цзинь әулетін бағындыру жоспарларына жұмсады.

In early 271, in the middle of winter, Sun Hao personally launched a major attack against the Jin dynasty and he brought his mother Empress Dowager He, his wife Empress Teng, and thousands of women in his harem along which necessitated heavy labour – from soldiers to drag their wagons – causing the soldiers to murmur about possible defection. Only after Sun Hao heard this possibility did he make the decision to withdraw and return to Jianye. Wan Yu and the senior generals Ding Feng and Liu Ping (留平) had already considered returning to Jianye themselves before Sun Hao chose to withdraw and when Sun Hao heard about this he bore grudges against them as generals who might leave him. Later that year, Wu forces finally recovered Jiao Province from rebels paying allegiance to the Jin dynasty, who had held out ever since 264 (during Sun Xiu's reign). This gave Sun Hao encouragement and he continued to plan military actions against the Jin dynasty in earnest — although, to his credit, he put his general Tao Huang in charge of Jiao Province and Tao Huang managed the province effectively; the province would not rebel again for the duration of Sun Hao's reign. In 272, Wang Jun, the Jin governor of Yi Province, with Sima Yan's support began building a massive fleet with the plan to eventually use the fleet in conquering Wu. As the wood shavings from the building project floated down the Yangtze River, the Wu general Wu Yan realised what was happening and requested that the northwestern border be fortified, but Sun Hao refused. Later in 272, Sun Hao would carry out an action that would lead to a major rebellion — summoning Bu Chan, the general in charge of Xiling (in present day Yichang, Hubei), back to the capital back to Jianye. Fearful that he was about to be punished somehow, Bu Chan rebelled and defected to the Jin dynasty. While Lu Kang was eventually able to defeat Bu Chan and recover Xiling for Wu, the distrust the Wu generals had for their emperor had been thoroughly exposed and Jin generals became emboldened in proposing plans of conquest to their emperor. In the same year, Sun Hao, still holding grudges against Wan Yu and Liu Ping for their plan to abandon him and return to Jianye on their own, tried to poison the two of them. Neither died, but when they found out that Sun Hao was behind the poisoning they knew they could not do anything about it; Wan Yu committed suicide while Liu Ping died in distress. Lu Kang died in 274. In his final petition, he requested Sun Hao to strengthen the defences on Wu's western border, but Sun Hao did not do so. Further, he divided Lu Kang's forces into six different commands, although each was led by one of Lu Kang's sons. In 275, the senior Wu minister He Shao (賀邵) suffered a stroke and was paralysed. Sun Hao suspected that he was pretending and had him arrested and tortured by whipping and by subjecting him to saws and fires. He died under torture and his clan was exiled. For the next several years, people wishing to flatter Sun Hao often offered him miraculous items (real or manufactured) that purportedly suggest that he would eventually destroy the Jin dynasty and unite China. Sun Hao's superstitious nature became even more aroused and he spent all of his efforts on plans to conquer the Jin dynasty.

Шығыс У-ның құлдырауы

279 жылы Сима Ян Ван Джун мен Ду Юдың кеңесін қабылдағаннан кейін Цзинь әулеті Шығыс Вуды жаулап алу мақсатында ірі шабуылға шықты. Шабуыл алты бағыттан жүргізілді: Сима Янның інісі Сима Чжоу, Ван Хун (王渾), Ван Ронг, Ху Фен (胡奮), Ду және Ван Джун бастаған күштермен. Ван Хун мен Ван Джунның қолбасшылығындағы күштер ең ірі болды. Цзинь әскерлерінің әрқайсысы жылдам ілгерілеп, Ван Цзюньнің флоты Янцзы өзенімен шығысқа қарай жылжып, Ву флотынан өзенді тазартып, өздері бағытталған шекаралық қалаларды басып алды. Ву императорлық канцлері Чжан Ти Ван Хунь күштерін жеңуге соңғы тырысқаны жасады, бірақ жеңіліп, қаза тапты. Ван Хун, Ван Цзюнь және Сима Чжоу Цзяньеге бет алды. Сунь Хао 280 жылдың мамыр айында қарсылық көрсетуді тоқтатты. Сунь Хао мен оның руы Цзинь астанасы Луоянға сүйеумен жеткізілді. Тұтқынға алынған Сунь Хао өзін лаймен жауып, артына байлап, өзін-өзі кемсінтті. Сима Ян Сунь Хаоны босатып, келесі императорлық мәжілісте оны өз жанына отырғызды. Ол: «Мен осы орынды сен үшін бұрыннан дайындаған едім», – деді. Сунь Хао: «Мен де сарайыңда сен үшін орындық дайындаған едім», – деп жауап берді. Цзинь шенеунігі Цзя Чонг Сунь Хаоны қаралау үшін: «Сендердің адамдардың көзін ойып, бет терісін сыпырып алу сияқты қатыгез жазалар қолданғаныңды естідім. Бұл жаза қандай?» – деп сұрады. Сунь Хао: «Егер бағынышты адам императорын өлтіруді жоспарласа немесе сатқындық жасаса, мен оған осы жазаларды қолданар едім», – деп жауап берді. Вэй императоры Цао Маоның өліміне себепкер болған Цзя Чонг өзін қорланған сезініп, жауап бермеді. Сима Ян Сунь Хаоға кешірім беріп, оған «Гуймин маркизі» (сөзбе-сөз «тағдырына мойын бұрған маркиз») атағын берді. Сунь Хаоның ұлдары Цзинь үкіметінде кіші лауазымдарға тағайындалды. Сунь Хао 284 жылдың басында қайтыс болды.