Ральф Воан-Уильямс: Симфония №6 және соғыс кезеңінің әсері
Symphony No. 6 (Vaughan Williams)
Ральф Воан-Уильямс симфониясы: 6-шы симфония (1944-47) соғыс кезеңінде жазылған, қайта жөнделген. Хиросима мен Нагасакидегі атом бомбасының әсерінен туған күйреуді бейнелейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ральф Воган Уильямстың төрт бөлімді симфониясы
Symphony in four movements by Ralph Vaughan Williams
Ральф Воган Уильямс өзінің Ми минорындағы симфониясын жазды, ол 6-шы симфония ретінде жарияланды. Симфония 1944–47 жылдары, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін жазылып, 1950 жылы қайта қарастырылды. Майкл Муллинарға арналған. Алайда, Воган Уильямс бұл симфонияға қатты алаңдап, бірнеше рет қолжазбаны жыртып тастаумен қорқытқан. Сонымен қатар, алғашқы орындалысына арналған бағдарламалық жазбасы өте ерсілі-қарсылық көзқарасқа ие болды. Бәлкім, композитор симфонияның бағдарламалық болуын жоспарламаған шығар, бірақ соғыстан кейінгі тыңдаушылар үшін оның алаңдататын және көбінесе зорлық-зомбылыққа толы сипатын Хиросима мен Нагасакидегі атом бомбаларының жарылысымен байланыстыру сөзсіз болды. Осы сұрақтарға жауап ретінде ол: «Адамның жай ғана музыка жазғысы келетіні ешкімнің ойына келмейді» деген сөздері жиі айтылады. Соңғы бөлімге қатысты композитор Шекспирдің «Темпест» пьесасының 4-ші әрекетінен алынған цитата музыканың мәніне жақын екенін айтты: «Біз арманның құрамынан жасалған нәрсеміз, ал өміріміз ұйқымен аяқталады». 1941 жылы Париждегі «Кафе де Париде» болған бомбалау кезінде музыкалық топ мүшелерінің қазасы оны джаз элементтерін, оның ішінде Скерцо бөлімінде саксофон солисін қосуға итермеледі. Бұл ықпалды симфонияны әлемдік турға алып шыққан дирижер Малкольм Саржент атап өтті. Симфония ерекше қарама-қайшы гармониялық тілімен, техникалық жағынан емес, бірақ одан он жыл бұрын жазылған 4-ші симфониясын еске салатын тәсілімен және ағаш аспаптарының арасында тенор саксофонды қосуымен ерекшеленеді. Көп жағынан бұл симфония Воган Уильямстың оркестрлеумен тәжірибелерінің басталуын білдіреді, бұл оның кешкі шығармаларына тән. Симфония төрт байланысты бөлімнен тұрады (яғни бір бөлім тікелей келесі бөлімге ауысады, араларында үзіліс болмайды) және симфонияның әртүрлі нұсқаларында қайта оралатын бірнеше идеяларды қамтиды, мысалы, жарты тон аралығындағы бірдей аккордтарды қолдану немесе қысқа-қысқа-ұзақ ритмикалық үлгі.
Ralph Vaughan Williams composed his Symphony in E minor, published as Symphony No. 6, in 1944–47, during and immediately after World War II and revised in 1950. Dedicated to Michael Mullinar, However, Vaughan Williams, very nervous about this symphony, threatened several times to tear up the draft. At the same time, his programme note for the first performance took a defiantly flippant tone. Perhaps the composer never intended the symphony to be programmatic, but it was inevitable that his post war audience should associate its disturbing and often violent character with the detonation of the atomic bombs over Hiroshima and Nagasaki. In response to these questions, he is widely quoted as having said, "It never seems to occur to people that a man might just want to write a piece of music". In connection with the last movement, the composer did eventually suggest that a quotation from Act IV of Shakespeare's The Tempest comes close to the music's meaning: "We are such stuff / As dreams are made on; and our little life / Is rounded with a sleep." The deaths of the band members in the Café de Paris bombing in 1941 moved him to incorporate elements of jazz, including a saxophone solo in the Scherzo movement. This influence was noted by the conductor Malcolm Sargent who took the symphony on its initial tour around the world. The Symphony is noteworthy for its unusually discordant harmonic language, reminiscent in approach if not in technique of his Symphony No. 4 from over a decade earlier, and for its inclusion of a tenor saxophone among the woodwinds. In several respects this symphony marks the beginning of Vaughan Williams's experiments with orchestration that so characterise his late music. The symphony is in four linked movements (i. e. one movement leads straight into the next, with no pause between them), and includes a number of ideas that return in various guises throughout the symphony, for example the use of simultaneous chords a half step apart, or the short short long rhythmic figure.
Аллегро
Симфония толық оркестрдің бір мезгілде F минорында және E минорында ойнауымен өте күшті басталады. Дыбыстардың хаостық ағыны тыңдаушыға бағдар табуды немесе сақтауды салыстырмалы түрде қиын жасайды. Композитор ырғақ пен гармонияда көптеген бұзылыс тудыратын тәсілдерді қолданғандықтан, көбінесе метр немесе тональность туралы анық түсінік болмайды. Құрылымдық тұрғыдан алғанда, бұл бөлім соната формасының санатына шартты түрде жатады, өйткені ол мұқият ұйымдастырылған контрастты тақырыптар мен тональдық орталықтарды қамтиды, бірақ мұны алғашқы тыңдауда байқау мүмкін емес. Шындығында, ең айқын контраст – қозғалыстың соңына жақын негізгі тақырыптардың бірінің анық және толыққанды E мажорда қайта пайда болуы. Бірінші бөлім төменгі аспаптардағы біртекті E дыбысымен аяқталады, содан кейін екінші бөлім басталады.
The symphony begins very loudly with the full orchestra playing simultaneously in F minor and E minor. The chaotic rush of notes makes the listener's job of getting or keeping bearings relatively difficult. Because the composer uses so many disruptive techniques in both rhythm and harmony, there is often no clear sense of metre or key. Structurally, the movement falls loosely into the category of sonata form with its carefully organised contrasting themes and key centres, though this may not be apparent on first hearing. Indeed, the most striking point of contrast may be the reappearance near the end of the movement of one of the main themes in a clear and rich E major. The first movement ends with a sustained unison E in the low instruments, at which point the second movement begins.
Орташа
Екінші бөлім B-бемоль минорында тритондық аралықпен басталады. Басты тақырыптар соншалықты хроматикалық, олардың анық контуры бірте-бірте жоғалады. Бұл бөлімнің ерекшелігі – екінші тактіден басталып, бөлімнің көп бөлігінде қайталап келетін "rat a tat" ырғақты мотив. Бір сәтте бұл мотив жоғалып, кейін оның қайта оралуы қорқыныш сезімін күшейтеді. Осы мотивтің күшімен (симфониядағы ең жоғары дыбыс деңгейіне жететін) зор күшпен соққан кульминациядан кейін, бөлім ағылшын гобойының (cor anglais) ұзақ солистік орындауымен аяқталады, оған сол үш ноталық остинато сүйемелдейді. Соңғы нота жарты тонмен төмен түсіп, келесі бөлімге жалғасады.
The second movement starts a tritone away, in B flat minor. The main themes are so chromatic that they eventually have little sense of profile. A central feature of this movement is a "rat a tat" rhythmic motive that recurs through most of the movement, beginning in the second measure. At one point that figure goes away for a while, and the effect of its eventual return is an almost palpable sense of dread. After an enormous battering climax fuelled by that figure (including the single loudest point in the entire symphony), the movement winds down with a lengthy solo played by the cor anglais, still accompanied by the same three note ostinato. The sustained last note links via a half step drop to the next movement.
Шерзо: Қуанышқа толы
Бұл қозғалыс, құрылымы бойынша күшті фугалық сипатқа ие, әдеттегі скерцо/трио құрылымын ұстанады, бірақ жалпы көңіл күй көңілді емес; жоғары көтеріңкілік керісінше, қабақты және сарказмды. Ритмикалық стиль бірінші бөлімдегіден гөрі азырақ үзілісті болғанымен (тыңдаушыға осы жерде өлшемді ұстау оңай), гармония (көптеп тритонды немесе төмендетілген квинталарды қамтиды) және оркестрлеу екеуі де бірінші бөлімнің тығыздығына қайта оралады. Трио бөлімінде симфониядағы тенор саксофонның толыққанды жеке орындау мүмкіндігі бар; скерцо материал қайталанғанда композитор фуга тақырыбын инверсиялайды және соңында осы форманы бастапқы нұсқасымен біріктіреді. Соңғы кульминациясында (толық оркестрмен орындалған трио тақырыбы) музыка дерлік құлайды, финалға жалғасатын тұрақты нотаны бас кларнетте қалдырады.
This movement, heavily fugal in texture, follows a typical scherzo/trio structure, but the overall feel is hardly one of amusement; the high spirits are decidedly raucous and sardonic. Although the rhythmic style is less disjointed than in the first movement (the listener has little trouble following the meter here), the harmony (heavily dominated by tritones, or lowered fifths) and orchestration both revert to the first movement's density. The trio section features the tenor saxophone's only true solo role in the symphony; when the scherzo material recurs the composer inverts the fugue subject and eventually combines that form with the original version. With the final climax (the trio theme stated by full orchestra) the music almost collapses, leaving the bass clarinet holding the sustained note that links to the Finale.
Эпилог: Модерато
Бұл бөлім шамалы фугалық құрылымды ұстанады, бірақ тыңдаушыға бұл құрылым аса байқаусыз, себебі бүкіл бөлім pp деп белгіленген, яғни өте жұмсақ орындалады (және бір сәтте senza crescendo, дыбысты арттырмау туралы нұсқау), сондай-ақ, бездей әрі senza espressivo, яғни ешқандай эмоциясыз орындау талабы қойылады. Бұл бөлімді орындау өте қиын, сондықтан тыңдаушы композитордың ойын жоғалтпау үшін үлкен назар салуы керек. Воган Уильямс өзінің аталған бағдарламалық ескертпесінде музыканы сипаттағанда "серуендеу" және "тақырыптың ишаралары" туралы айтады. Осы бөлім көптеген адамдарды туындыны ядролық соғыстан кейінгі әлемнің көрінісі ретінде қарастыруға итермеледі. Жазушылар оны сипаттау үшін "өлген", "шөл", және "ұйінді" сияқты сөздерді қолданды. Қызығы, екінші және төртінші бөлімдердің де темпі бірдей, бірақ мұндағы сезім анық баяу. Симфония оның "мағынасы" туралы көптеген пікірталстарды туғызуда, ал Воган Уильямстың өзінен келген жалғыз ақпарат (оның әйелінің айтуынша) бізді агностик Нунц димиттис бағытына жетелейді. Әдеттегі орындалу шамамен 35 минутқа созылады. Ол үлкен оркестр үшін жазылған: 2 флейта, пикколо (3-флейтамен алмастырылады), 2 гобой, cor anglais, 2 B кларинеті, тенор саксофон (B бас кларинетімен алмастырылады), 2 фагот, контрафагот, 4 F мүйізі, 3 B трубасы, 3 тромбон, туба, литавра, борбаң, үшбұрыш, бас барабан, тарелкалар, ксилофон, арфа (қажет болған жағдайда екі рет қолданылады) және скрипкалар.
This movement follows a vaguely fugal structure, but that structure is not especially perceptible to the listener because the entire movement is marked pp, meaning played very softly (and at one point senza crescendo, an instruction not to increase the volume), with the further admonishment senza espressivo, meaning without any expression. This makes the movement extremely difficult to play, and the audience must use great concentration to keep from losing track of the composer's train of thought. Vaughan Williams himself, in his aforementioned programme note, speaks of “drifting” and “whiffs of theme” in characterising the music. This is the movement that sparked so many to see the work as a whole as being a vision of a post nuclear world. Writers have used such words as “dead”, “barren”, and “ruins” to describe it. Curiously enough, both the second and fourth movements have the same tempo marking but the feel is decidedly slower here. The symphony continues to provoke much speculation about its "meaning", and the only clue from Vaughan Williams himself (as quoted by his widow), points us in the direction of an agnostic Nunc dimittis. A typical performance takes about 35 minutes. It is scored for a large orchestra including: 2 flutes, piccolo (doubling 3rd flute), 2 oboes, cor anglais, 2 clarinets in B, tenor saxophone (doubling bass clarinet in B), 2 bassoons, contrabassoon, 4 horns in F, 3 trumpets in B, 3 trombones, tuba, timpani, side drum, triangle, bass drum, cymbals, xylophone, harp (optionally doubled), and strings.
Өнер тарихы
Алғашқы орындалуы 1948 жылғы 21 сәуірде Лондонның Корольдік Альберт залында сэр Адриан Боулт жетекшілік еткен BBC симфониялық оркестрі тарапынан берілді. Серж Куссевицкий 1948 жылғы 7 тамызда Тэнглвудта Бостон симфониялық оркестрімен бірге шығарманың американдық тұңғыш көрсетілімін жүргізді. Сол жылдың соңына дейін сол музыканттар осы туындыны Бостон, Питтсбург және Чикаго қалаларына (3 желтоқсан) алып барды.
The first performance was given by the BBC Symphony Orchestra conducted by Sir Adrian Boult at the Royal Albert Hall in London on 21 April 1948. Serge Koussevitzky led the score's American premiere on 7 August 1948, at Tanglewood, with the Boston Symphony Orchestra. Before that year was out, the same musicians had taken the work to Boston, Pittsburgh and Chicago (3 December).
Басқа қолданыстар
Симфонияның бірінші бөлімінің бір бөлігі (Allegro) ITV телеарнасының "A Family at War" драмасының тақырыптық әні ретінде пайдаланылды.
Part of the symphony's first movement (Allegro) was used as the theme tune for the ITV drama A Family at War.