Кіріспе
Советтік коммунистік белсенді Екатерина Арборе, Арборе Ралли немесе Ралли Арборе (орыс тілінде Екатерина Арборе немесе Арборэ Екатерина Арборе немесе Арборе, "Ралли" – Ралли; 1873 немесе 1875 – 2 желтоқсан 1937), Замфир Арборедың қызы (Империялық Ресейдегі социалистік күрескер), румыниялық, советтік және молдавандық коммунистік белсенді және шенеунік.
Ekaterina Arbore, Arbore Ralli or Ralli Arbore (rendered into Russian as Екатерина Арборе or Арборэ Yekaterina Arborye or Arbore, with "Ralli" as Ралли; 1873 or 1875 – 2 December 1937), daughter of Zamfir Arbore (a socialist militant in Imperial Russia), was a Romanian, Soviet, and Moldovan communist activist and official.
Ерте өмір
Женевада туған ол медицина мамандығына оқуға түсіп, университет жылдарында социализм мен Социал-демократиялық партияға адалдығын берді. Осыған байланысты, Екатерина Арборе 1903 жылы Екінші Интернационалдың 2-ші съезіне қатысып, Социалистік партияның Атқару комитетінің мүшесі болды. Ол тиімді алдын алу медицинасын жақтады, әсіресе өнеркәсіптік жұмысшылар арасында туберкулездің өсуіне қарсы шара ретінде (оның 1907 жылғы медициналық социологиялық еңбегінде "Индустрияның жұмысшылар денсаулығына әсері" деп көрсетілген). Сонымен қатар, ол әлеуметтік қамсыздандыру деңгейін көтеруді талап етті және Румыниядағы алғашқы балалар бағдаршаларын құру арқылы жағдайды жақсартуға тырысты.
Кеңес Одағында
Қазан төңкерісінен кейін ол большевиктердің ісіне ынталы қолдаушы болды және 1918 жылы Румыниядан большевиктік Ресейге кетуге шешім қабылдады. Сол жерде Ресей Коммунистік партиясына қабылданғаннан кейін Екатерина Арборе Украина КСР-нің әкімшілік құрылымына Денсаулық сақтау халық комиссары ретінде кірісті. Ол 1924 жылы қысқа мерзімге Румынияға оралды, бірақ билік тарапынан дереу қуылды. Кеңес мемлекетіне қайта оралған Арборе Румын Социалистік Коммунистік партиясының (Румын Коммунистік партиясы) Коминтерннің 5-ші съезіне делегат ретінде қатысты және партияның Мәскеу мен Харьковта өткен 5-ші съезіне (1931) қатысты. Ол жаңа құрылған Молдавия Автономдық Кеңестік Социалистік Республикасының Денсаулық сақтау халық комиссары болды және Румыния мемлекетіне қатысты кеңес саясатын қолдаған румын/молдаван зиялыларының бірі болды.
Қуғын-сүргін және кісі өлтіру
Қозғалыстың өте көне мүшесі болғандықтан, ол Иосиф Сталиннің репрессиясына түсудің табиғи нысанасы болды. Троцкизмнің жақтасы саналған ол шеттетіліп, барлық саяси шешім қабылдау құқығынан айырылды. Осы кезде оған румын жазушысы Панайт Истрати, кеңес жерлеріне жасаған түйсікті сапары барысында (оның "Жеңілгеннің اعترافы" кітабында сипатталғандай) келіп қонақ болды. Истрати Республиканың Денсаулық сақтау департаментінде Арборе атқарған жұмысын жоғары бағалап, оны аңызға айналған сәулетші Мештерул Маноле әйелімен теңеді, ол миф бойынша, ғимараттың құлауын болдырмау үшін күйеуі монастырь қабырғасына кірпішпен қамаған еді; бұл кеңес одағындағы үрейдің күшеюіне, мемлекет өзінің уәдесін орындай алмауының тікелей салдары ретінде жасалған ойлардың көрінісі. Ол Ұлы тазалау кезінде тұтқындалды және 1937 жылы қайтыс болды (оның бірден атылғаны ма, әлде өлімінен бұрын ГУЛАГ-та отырғаны белгісіз). Ол Сталиндік бас тарту кезінде совет билігімен, ал Николае Чаушеску билікке келгеннен кейін, 1968 жылы совет саясатын айыптау кезінде румын билігімен қайта оңалтылды (ол Сталиннің тазалауларының құрбаны болған көптеген румын коммунистерімен бірге ақталды).