Кіріспе
Алексей Владимирович Станчинский (Алексей Владимирович Станчинский; 9 наурыз (е.к.) / 21 наурыз 1888 – 25 қыркүйек (е.к.) / 6 қазан 1914) – Ресей империясының композиторы. Станчинский өте ерте жасынан-ақ дарынды музыкант болды, алты жасында алғашқы шығармаларын жазды және орындады. 16 жасында фортепианодан Йозеф Лхевне мен Константин Эйгес, контрапункт, гармония және композициядан Николай Жиляев пен Александр Гречанинов сияқты музыка педагогтарынан сабақ алып, өнер шеберлігін жетілдірді. 19 жасында Станчинский музыкалық білімін одан әрі дамыту үшін Танеев пен Игумновтың басшылығымен Мәскеу консерваториясына түсті. Станчинский жас кезінде-ақ музыкант ретінде үлкен мүмкіндіктерді көрсеткенімен, көбінесе "жайсыз" және өз денсаулығына осал адам ретінде қарастырылды. 1910 жылы әкесінің қайтысы оның бұл жағдайын одан бетер күшейтті, Алексей санасы шашырап, көп жыл бойы осы аурудан зардап шекті. Музыкадан қысқа үзіліс жасағаннан кейін, Станчинский жеке жинағы үшін халық әндерін жинауға кірісіп, консерваториядағы өміріне оралып, әріптестерінен сабақ алды. Бірақ өмірі енді бұрынғыша болмады. 1914 жылдың қазан айында Логачево маңындағы өзен жағасында, ауылды шарлап келгеннен кейін, ол өлген күйде табылған. Оның өлімі әлі де құпия болып саналады, өйткені соңғы күндеріне қатысты ешқандай мәлімет жарияланбады.
Alexei Vladimirovich Stanchinsky (Алексей Владимирович Станчинский; 9 March (OS) / 21 March 1888 – 25 September (OS) / 6 October 1914), was a composer from the Russian Empire. From a young age Stanchinsky was a gifted musician, composing and performing his first works at the age of six years. At the age of 16, he continued to develop his skills by taking lessons from music educators such as Josef Lhévinne and Konstantin Eiges for piano, and Nikolai Zhilyayev and Alexander Gretchaninov for counterpoint, harmony, and composition. At the age of 19, Stanchinsky entered the Moscow Conservatory to continue his musical studies with Taneyev and Igumnov to assist his musical growth. Stanchinsky had always shown great promise as a musician even at a young age, but was often viewed as “unstable” and a victim of his own nerves. This became very prominent when his father died in 1910, as Alexei became quite delusional and suffered from this state for many years. After a brief hiatus from music, Stanchinsky returned to his roots by gathering folk tunes for a personal collection and eventually returned to the conservatory life style by studying with his colleagues again. However, his life would never again be what it was. In October 1914, he was found dead next to a stream near Logachyovo after wandering the countryside. His death is still a mystery, as details were never revealed about his last days.
Ерте өмір
Алексей Станчинский 1888 жылдың 9 наурызында Ресейдің Владимир қаласындағы Оболсуново ауылында дүниеге келді. Алты жасында ол шебер композиторлардың фортепиано туындыларын орындағандықтан, ерекше дарынды музыкант екені анық болды. Станчинский 11 жасында ата-анасымен бірге Логачевоға көшіп келді, оның музыкалық қабілетіне шабыдан беру үшін. Логачево – Михаил Глинканың көп жылдар бойы халық әндерін жинаған және танымал болған ауылы. Денсаулығының нашарлығына байланысты Станчинский қалада ыңғайлы тұра алмады, сондықтан оқу үшін жиі Мәскеуге қатынайтын. Ауруы мен кейде саяхатқа шыға алмайтын жағдайларға байланысты, Сергей Танеевпен сабақтарын көбінесе хат арқылы алып отырды. Бұл – музыкалық жұмыстың тікелей кездесудің орнына, хат арқылы жүзеге асырылуының алғашқы тіркелген мысалының бірі. 1904-1907 жылдары Станчинскийдің таланты дамып, өркендеді, ал 1907 жылы ол Мәскеу консерваториясына толық қабылданды.
Кейінгі жылдар
Станчинскийдің Мәскеу консерваториясында оқыған кезінде ол оқудың барлық саласында өте жақсы нәтижелер көрсетті. Бірақ, бір маңызды оқиғадан кейін оның барлық еңбегі күйреп, құлап түсті. Станчинскийге «деменция прекокс» диагнозы қойылды, бұл галлюцинациялар және ашу-ыза ұстамалары сияқты әртүрлі белгілермен көрінді. Ол 1908 жылдың көп бөлігін медициналық клиникада өткізді, онда ақыл-есі сақталған сәттерге қарамастан, оны емдеуге болмайтын жағдай деп танып, үйіне жіберді. 1910 жылы әкесі қайтыс болды, бұл Алексей үшін ауыр соққы болды. Кейін ол Мәскеу консерваториясына қайта оқуға түсті, және осы уақыт ішінде ол бұрынғысынан жақсырақ болғандай көрінді, өйткені ол қайтадан әріптестерімен бірге шығармалар жазып, ойнап, жұмыс істеді. Ол келесі бірнеше жыл бойы өзінің шеберлігін және ерекше стильін дамытты. Өмірінің соңғы жылдарында ол дәстүрлі композиция стильдерінен алысырақ кетіп, бұрынғы композиторларды еліктемей, өзінің жеке музыкалық тілін табуға тырысты. Көптеген шығармаларын аяқтағаннан кейін, ол қалыпқа келгендей болды, сонда оның ұстазы Танеев оны замандас композиторлармен бірге концертте өнер көрсетуге шақырды. Бұл – Станчинский қатысқан жалғыз концерт, ол 1914 жылдың 2 наурызында Мәскеу консерваториясында өтті. Оның шығармалары жақсы қарсы алынды, және ол қысқа ғана уақытқа ресейлік музыка қауымдастығының мүшесі ретінде танылды. Музыка зерттеушісі Барри Мартиннің сөзіне сәйкес, сәуір айында ол Николай Медтнерге концертте орындалған шығармаларын тапсырды, ал мамыр айында жазғы демалыс кезінде онымен бірге болуды жоспарлаған, бірақ ол жоспар орындалмады. Оның танылуы ұзаққа соқпады, өйткені бірнеше айдан кейін ол Логачево маңындағы өзен жағасында, досының үйіне жақын жерде өлі күйде табылған. Ол қайтыс болғанда 26 жасқа толыпты. Ол Смоленск қаласына жерленді.
Нысандар
Алексей Станчинский көбінесе революциялық орыс композиторы ретінде қарастырылады, бірақ оның шығармаларының көптеген жақтары оның құрмет тұтқан музыканттарға жасалған бір түрінің құрметі ретінде де қарастырылуы мүмкін. Оның алғашқы фортепианолық сонаталары Скрябин мен Григтің шығармаларына ұқсас текстураға ие, ал көптеген басқа шығармаларында Мусоргскийдің шығармаларына өте ұқсайтын халық әндерінен алынған қарапайымдық байқалады. Консерваториядағы жылдарынан кейін ол бұрынғы композиторлардан алыстап, 19 ғасыр композиторларының әлі де меңзеген жаңа идеяларын іздеуге бет бұрды. Екінші фортепианолық сонатасында ол 11/8 сияқты асимметриялық өлшемдерді зерттей бастады, сонымен қатар шығармаларының тоналдығын толыққанды зерттеді, октатоникалық, бүтін тонды, диатоникалық және модальдық жиынтықтарды толық пайдалану арқылы туындаған гармониялық және мелодиялық кернеулерге сүйенді. Ол осы ұғымдарға ресейлік халық әндерін музыкасындағы мелодиялар ретінде қолданып, сол дәуірдегі Стравинскийдің шығармаларымен ұқсас жағдай жасады. Өмірінің соңғы жылдарында оның музыкасы өзінің шыңына жетіп, алған білімдерін біріктіре отырып, негізінде полифониялық болатын музыканы жасады. Оның қазасынан кейін орыс музыкасы ауыр соққыға ұшырады деп есептеледі.
Ерте өлім
Ол Ресейдегі Логачиовоның жанында суға батып қайтыс болды, бірақ өз өмірін өз қолымен аяқтады ма, жоқ па, әлі белгісіз. Бала кезінде ол жиі ауырып, Мәскеуге және басқа да ірі қалаларға бару мүмкіндігінен айырылды. Елена Байдың сөзіне қарағанда, Алексей 1914 жылдың 22 қыркүйегінде оған келуі керек еді. Станчинскийдің анасы бұл кездесуге қарсы болды және Алексейді жібермеді. Вера Глинка (Михаил Глинканың туысының қызы, Алексей онымен достық және шығармашылық байланыста болған) айтуынша, Станчинский бағынбай, түнде кетіп қалды. Оның қарындасы Лидия Станчинская жазғандай, Алексей келесі күні "Логачевтен 15 шақырым қашықтықтағы өзен жағасында, суға малған киіммен өлген күйі табылған. Анасының айтуынша, оқиға орнына келген фельдшер жүрек тоқтауынан қайтыс болды деп қорытынды жасаған". Әлде Станчинский өзенді өтіп бара жатқанда, қыркүйек айы суық болғандықтан, оның әлсіз жүрегі шыдамаған болуы мүмкін.