Ж.Х. және С.С. Оделл: 1859 жылдан бергі орган құрастырушылар тарихы
J. H. & C. S. Odell
Оделл – 1859 ж. құрылған американдық орган жасау фирмасы. 640-тан астам орган салып, әсіресе АҚШ-тың солтүстік-шығысында танымал. Тарихы, негізділері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
J. H. & C. S. Odell – 1859 жылы Нью-Йорк қаласында Джон Генри мен Калеб Шервуд Оделл құрған құбырлы орган жасау фирмасы. Бүгінгі күнге дейін фирма 640-тан астам құбырлы орган жасады, олар бүкіл әлемде кездеседі, алайда фирманың жұмысының көп бөлігі АҚШ-тың солтүстік-шығыс аймағында шоғырланған.
J. H. & C. S. Odell is the pipe organ building firm founded by John Henry and Caleb Sherwood Odell in New York City in 1859. To date the firm has built over 640 pipe organs, which can be found all over the world, though the majority of the firm's work can be found in the Northeast United States.
Тарих
Кез келген Оделлдердің ертедегі жұмыстары туралы әңгімеде Робжон ағайындылары – Томас пен Уильямды да атау қажет. Оделлдер Ричард Ферриспен жұмыс істеген кезде Робжондармен танысқан. Екеуінің ішінде Томас Робжон Америкаға бірінші болып келген. Он тоғызыншы ғасырдың басында ол көптеген органдарды өзі салған, ал басқа Нью-Йорк орган жасаушыларына жұмыс істеп, кірісін арттырған. Оделлдермен жұмыс істегенге дейін Томас 1840 жылы Уолл-стриттегі Троица шіркеуі үшін Фирт пен Холл органын аяқтағандығымен, сондай-ақ Оңтүстік Голланд шіркеуі мен Рутгерс-стрит пресвитериан шіркеуі үшін органдар жасағандығымен ең танымал болды. Томас ағасы Уильям Робжон Лондондағы Грей мен Дэвисон фирмасында шебер болған, ал Томас талап еткен соң 1850 жылдардың соңында эмиграциялаған. Айыныштысы, 1860 жылға қарай Робжондар қаржылық қиындықтарға байланысты тәуелсіз орган жасаудан бас тартып, Оделлдерде дауыс берушілер болып толық уақыт жұмыс істеді, Ричард Ферристен кеткенде Леви Стюартты да өздерімен алып кетті. Шындығында, «Оделл Опус 1» деп аталған орган Томас Робжонға тапсырылған, ал оның құрылысы Стюартқа жүктелген. Қатты бәсекелестікке қарамастан, фирма 1860 жылдың соңына қарай нығайып, тіпті бірден танымал болды, 1870 жылға қарай жылына 10-12 орган шығарды. Олардың ерте табысының себебі «XIX ғасырдың соңындағы талғамға өте сай келген» тональды ерекшелігінде деп саналады, қатты және сенімді механизмдері мен орган басқару жүйесін жақсартуларынан гөрі. Манхэттендегі 42-ші көшедегі шеберханада Оделлдер барлық механикалық орган түрлерін жасады, сондай-ақ Джон Генри Оделл 1872 және 1898 жылдары патент алған құбырлы-пневматикалық жүйені ойлап тапты. Манхэттенде 1900 жылдан кейін де жұмыс істеп тұрған орган жасау фирмаларының бірі ретінде, Оделлдердің Нью-Йорк қаласында 200-ден астам органдары болғандығы кездейсоқ емес. Дж. Х. және С. С. Оделлдер жасаған ең ірі органдар: Temple Emmanu El (Бесінші авеню және Қырық үшінші көше, Op. 386 IV/65, 1901), Киелі Николай шіркеуі (Бесінші авеню және Қырық сегізінші көше, Op. 368, IV/50, 1899) және Санкт-Джозеф шіркеуі (Олбани, Нью-Йорк, Op. 483 IV/59, 1912). Компания ғасыр толуынан кейін де 42-ші көшедегі шеберханасында жұмыс істеді. 1928 жылдың қаңтар айында Маунт-Вернон қаласында жаңа фабрика салуға келісімшарт жасаған кезде, орган тізімі 580-ден асып кеткен. Айыныштысы, бұл инвестиция сәтті болмады: 1929 жылғы танымал қор нарығының құлдырауы 21 айдан кейін болды, ал келесі бірнеше жыл бойы өндіріс жасөспірімдер мен жиырма жылдардағы өркендеумен салыстырғанда мардымсыз болды.
Any discussion of the early work of the Odells must include the Robjohn brothers, Thomas and William. It was while working for Richard Ferris that the Odells met the Robjohns, who had both worked as organbuilders in England before coming to the United States. Of the two brothers, Thomas Robjohn was the first to come to America. During the early nineteenth century he built many organs of his own, supplementing his income working for other New York organ builders. Prior to his work for the Odells, Thomas was probably best known for his work in completing the Firth and Hall organ for Trinity Church, Wall Street in 1840* as well as organs for South Dutch Church and Rutgers Street Presbyterian. Thomas' brother William Robjohn had been a foreman for Gray and Davison in London, and emigrated in the late 1850s at the insistence of Thomas. Unfortunately, by 1860, the Robjohns had given up independent organbuilding due to financial difficulties and went to work for the Odells full time as voicers, taking Levi Stewart with them when they left Richard Ferris. Indeed, the organ listed as Odell Opus 1 was actually commissioned to Thomas Robjohn, and its construction is credited to Stewart. Despite fierce competition, the firm was well established by the end of 1860; in fact, the Odells seemed to enjoy a near instant popularity, turning out an average of 10 to 12 organs a year by 1870. It has been argued that their early success came more from a tonal character "eminently suited to the late nineteenth century taste. "* rather than their solid and reliable mechanism or their many improvements to the control of the organ. It was at the 42nd Street works in Manhattan that the Odells built all of their mechanical action organs, and also where John Henry Odell conceived the tubular—pneumatic action system he patented in 1872 and 1898. As one of the only organ building firms to remain active in Manhattan past 1900, it is no coincidence that at one point, the Odells had over 200 organs up and playing in New York City. Among the largest organs built by J. H. & C. S. Odell were: Temple Emmanu El, Fifth Avenue and Forty Third Street (Op. 386 IV/65, 1901), the Church of St. Nicholas, Fifth Avenue and Forty Eighth Street (Op. 368, IV/50, 1899) and St. Joseph's Church, Albany, New York (Op. 483 IV/59, 1912). The company operated from the works on west 42nd Street well after the turn of the century. By the time the company signed the contract for a new factory to be built in Mount Vernon in January 1928, the opus list had already grown to over 580 organs. Unfortunately this investment will ill timed: the infamous 1929 stock market crash came 21 months later, and for the next few years production was a mere fraction compared to the boom of the teens and twenties.
Депрессиялық дәуір
Жеті жылға жуық тұрақты және сәтті жұмыс істегеннен кейін, фирма Ұлы депрессияның қаржылық салдарынан дерлік толығымен құлдырады. Компания жаңа Маунт-Вернон зауытын салуға көп инвестиция жасаған, бірақ оны сатуға мәжбүр болды. Компания Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдарды кейбір қалпына келтіру және жаңа орган жұмыстары арқылы өткерді. Йонкерстегі Морнингсайд даңғылындағы екі қабатты дүкенде орналасқан фирма негізінен техникалық қызмет көрсетуге баса назар аударды, Нью-Йорк қалалық аймағында 300-ге жуық сервистік келісімдерді жүзеге асырды. Соғыстан кейінгі кезеңнен 1970 жылдарға дейін, түрлі неоклассикалық тональдық бағыттар отандық орган жасау әлемін қозғалысқа келтірген кезде, Оделлдер салыстырмалы түрде көзге түспеді. 1979 жылы фирма директоры Уильям Х. Оделл (Кэлеб Х. ұлы) ауыр жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Менеджер және фирманың жалғыз қалған вокалшысы ретінде Уильямның өлімі фирманың мүмкіндіктерін күрт азайтты. Бар клиенттерге берген уәделерін орындау үшін, жұмыс жүктемесі үшінші тарап мердігерлеріне берілді, олардың кейбіреулері осы мүмкіндікті өздерінің бизнесін дамыту үшін пайдаланды және кейде фирмаға ешқандай өтемақысыз компания ресурстарын иеленді. 1980 жылдардың басында қайта құруға тырысып, компания отбасылық меншіктен отбасылық акционерлер арасынан сайланған лауазымды тұлғалары бар корпорацияға айналдырылды. Осылайша Уильямның кіші інісі Гарри Оделл директор ретінде фирманы жалғастыруға күш салды. Айынықса, фирма басшылығының нарық өзгерістеріне қарай өзін қайта бағдарлай алмауы және Уильямның өлімінен туған төмендеу үрдісі жеңіліп беруге жеткілікті болды. Корпорация 1983 жылы ресми түрде таратылды және фирманың негізгі активтері сатылды. Осы кезеңдегі кейбір ауызша тарихқа қарамастан, фирманың тақырыбы әрқашан отбасының меншігінде болды. Шындығында, компания толығымен жабылмады; ол соғысқа дейінгі жылдардағыдай, қызмет көрсететін шағын клиенттер тобымен жұмыс істей берді. Фирманың тақырыбы 1993 жылы Гарри Оделлден оның үлкен ұлы Эдвардқа ресми түрде өтті.
After a steady and successful run of almost seventy years, the firm was almost completely wiped out by the financial ravages of the Great Depression. The company had invested heavily in the building of the new Mount Vernon factory, which it was forced to sell. The company survived the years leading into the Second World War with some restoration and occasional new organ work. Operating out of a two floor shop on Morningside Avenue in Yonkers, the firm concentrated largely on maintenance, with nearly 300 service agreements in the New York metropolitan area. From the postwar era to the 1970s, while the various neoclassical tonal movements threw the domestic organ building world into upheaval, the Odells labored in relative obscurity. In 1979 firm Director William H. Odell (son of Caleb H.) died, the result of major coronary failure. As manager and sole remaining voicer of the firm, William's death seriously diminished the abilities of the firm. In order to meet commitments to existing clients, the workload was distributed to third party contractors, some of whom tragically used the opportunity to further their own businesses, as well as help themselves to company resources, occasionally without compensation to the firm. In an attempt to restructure, during the early 1980s the company was reorganized from a family proprietorship into a Corporation with elected officers selected from among family stockholders. It was in this fashion that William's youngest brother Harry Odell, acting as Director, made an effort to continue the firm. Regrettably, the inability of the firm leadership to reposition itself in accordance with market shifts, combined with the downward momentum from William's death proved too much to overcome. The Corporation was officially dissolved in 1983 and the major assets of the firm were sold. Contrary to some anecdotal history of this period, the title of the firm always remained property of the family. In point of fact, the company never truly shut down; it instead continued to operate with a small roster or service clients, much as it did during the prewar years. Title of the firm officially passed from Harry Odell to his eldest son Edward in 1993.
Жаңа бастама
Гарридің үлкен ұлы Эдвардтың отбасының мұрасын толыққанды қайта жаңғыртуды көздеуге жасы жеткеніне шамамен он жыл уақыт өтті. Эдвард жастығынан әкесі мен ағасымен бірге жұмыс істеп, орган жасау өнеріне деген шын құмарлықты мұра еткен еді. 1990 жылдардың басында колледжді бітіргеннен кейін оның ынтасы фирманы қайта құрудың қиындықтарын жеңуге толыққанды жеткіліксіз болды. Сол он жылдық ішінде бірнеше заңдық мәселелер туындады, оның ішінде бұрынғы қызметкердің фирма атауын рұқсатсыз пайдалануы да болды. Бұл мәселе шешілген соң, қайта құрылған фирма бастапқы құжаттардың қалған бөлігін қайта алды. Бұл құжаттар көшіріліп, тізімделді және жаңа деректер базасына жинақталды, содан кейін Америка орган архивіне, Талбот кітапханасына, Нью-Джерси штатының Принстон қаласында орналасқан Вестминстер хор колледжіне тапсырылды. Осы жылдар аралығында Эдвард Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы Austin Organs, Inc. компаниясында жұмыс істеді, ондағы жеті жылдық еңбек жолының соңғы үш жылында Консольдік бөлімнің шебері болып қызмет етті, сонымен қатар J. H. & C. S. Odell фирмасын жартылай штаттық жұмыс ретінде сақтап келді. 2002 жылдың желтоқсанында Эдвард Austin компаниясын тастап, Odell фирмасын толыққанды жұмыс істеуге көшіріп, толыққанды құбырлы орган өндірісі үшін қажетті ресурстар мен жабдықтармен қамтамасыз етті. Жаңа шеберхана толықтай фрезерлеу және жиһаз жасау цехтарымен, құбырлар цехымен, дыбыс реттеу бөлмесімен және аяқтау бөлмесімен жабдықталған. 2002 жылдан бері жұмыс ауқымы кеңейді. Коннектикут штатындағы жаңа нысан ашылғаннан бері кем дегенде 3 жаңа орган және көптеген қалпына келтіру жобалары аяқталды.
It was almost a decade before Harry's eldest son Edward was old enough to envision a proper revival of the family's legacy. Edward had worked with his father and uncle throughout his youth had inherited a true passion for the organbuilder's art. Fresh out of college in the early 1990s, his enthusiasm was not quite enough to overcome the demands of reestablishment of the firm. Certain legal issues arose during that decade, including the unauthorized use of the firm name by a former employee. Once this was dealt with, the revived firm reacquired what remained of the original records. These records were copied, catalogued and compiled into a new database before being placed with the American Organ Archives at Talbott Library, at Westminster Choir College located in Princeton, NJ. In the intervening years, Edward sought employment with Austin Organs, Inc. of Hartford, Connecticut, serving as Console Department Foreman in the final three of his seven years there, all the while maintaining J. H. & C. S. Odell as a part time business. In December 2002 Edward left Austin to transition the Odell firm to a full time concern with suitable resources and facilities for complete pipe organ manufacture. The new shop is fully equipped with a complete milling and cabinetmaking shop, pipe shop, voicing room and finishing room. Since 2002, work has been broad in scope. At least 3 new organs and a significant number of restoration projects have been completed since establishing the new facility in Connecticut.