Кіріспе

Грек мифологиясының суреттері салынған дөңгелек табақ. Тас палитра (кейде дәретхана табағы деп те аталады) – Бактрия және Гандара аймақтарында көптеп кездесетін дөңгелек табақ, көбінесе грек мифологиясының көріністерін бейнелейді. Олардың кейбіреулері б.з.д. 2 және 1 ғасырлардағы Индо-грек кезеңімен байланыстырылады (бірнешесі Сыркап қаласының Индо-грек қабаты №5-тен табылған). Көптегендері кейінірек, шамамен б.з. 1 ғасырында Индо-парфтар тұсында жасалған деп есептеледі. Б.з. 1 ғасырынан кейін олар қолданудан мүлдем тоқтатылды. Олардың көп бөлігі қазіргі Пәкістан аумағындағы Сыркап археологиялық ескерткішінде табылды.

Функция

Ғалымдар бұл табақтардың косметикалық өнімдерді араластыру үшін қолданылғанын ұсынады (мысалы, ежелгі Египеттің косметикалық палитраларымен салыстырыңыз). Ежелгі Шығыс мұражайы бірнеше тас палитраларға жабысқан қалдықтарды талдап, олардың румянаға ұқсас түсті косметикалық ұнтақтар екенін анықтады. Буткарадан табылған фриз әйелдің айна қарап, саусақтарын осы тас палитралардың біріне батырып отырғанын көрсетеді. Бұл тас палитралар Үндістанның солтүстік-батыс аймағындағы эллинистік өнердің қызықты мысалы болып табылады. Олар Гандхараның грек-буддистік өнеріндегі жұмыстарға әдетте байланысты болатын буддалық сюжеттен бөлек. Палитралардың көпшілігінде Будданың бейнесі жоқ.

Мысырлық тас палитралар

Мысырлықтар біздің заманымыздың 2-ші ғасырында, Рим Мысыры кезінде, құдайлардың суреттері салынған тостаған тәрізді ("купельдер") тас палитралар жасағандығы мәлім. Олар Изида, Гор Собек, Сарапис, Харпократ немесе Осирис сияқты әртүрлі құдайларды бейнелейді.