Кіріспе

Қоссайлылар класының түрі

Тынық мұхит ағаш бақасы (Pseudacris regilla), сондай-ақ Тынық мұхит хоры бақасы деп те аталады, географиялық ареалы Солтүстік Калифорния, Орегон және Вашингтон штаттарынан бастап Канаданың Британ Колумбиясы және Алясканың оңтүстік бөлігіне дейін, Тынық мұхиттың солтүстік-батыс жағалауын қамтиды. Рекуэро және авторлар үш популяцияның екеуіне қате атаулар берген, бірақ кейінгі авторлар солтүстік компоненттің дұрыс атауы (яғни, ең ерте қол жетімді атау) – Pseudacris regilla, орталық – Pseudacris sierra және оңтүстік – Pseudacris hypochondriaca екенін анықтады. Бұл түзету даулы болғанымен, басқа зерттеулермен (мысалы, ) расталды және осы мақалада қолданылады. iNaturalist сияқты дереккөздер түзетілген жіктемеге сәйкес келмейді және үш түрді де бір таксон ретінде қарастырады.

Анатомиясы мен морфологиясы

Тынық мұхитының ағаш бақасының мұрыннан құйрыққа дейінгі ұзындығы екі дюймға жетеді. Әдетте, еркектер ұрғашылардан кішірек болады және олардың тамақтарында қара дақ болады. Бұл қара дақ – еркек дауыс шығарғанда кеңейетін дауыс қалтасы. Тынық мұхитының ағаш бақалары жасыл, құмды, қызыл, сұр, қоңыр, қаймақ және қара сияқты әртүрлі түстерде болуы мүмкін, бірақ көпшілігі жасыл немесе қоңыр түсті, ал құрсақтары ақшыл немесе ақ болады. Олардың арқасы мен бүйірлерінде әртүрлі қара және дақты белгілер бар, оларды мұрыннан басталып, көз арқылы иыққа дейін созылатын қара немесе қоңыр көз жолағынан тануға болады. Олар маусымға қарай түсін өзгертіп, қоршаған ортасына бейімделе алады. Олардың терісі кішкентай дөңгелектермен жабылған. Денелеріне қарағанда аяқтары ұзын және жіңішке болады. Олардың саусақтары ұзын және өте аз мөлшерде қосылған. Әр саусақтың ұшында беттерге жабысу және өрмелеуге арналған дөңгелек, жабысқақ саусақ жастықшасы немесе дискісі болады. Еркектердің сыртқы бас бармақтарында амплексус кезінде ғана қолданылатын қосымша, бірақ көз тартарлық емес саусақтары бар. Ұрықтандыру сырттан жүреді.

Таралу, тіршілік ету ортасы және экология

Тынық мұхит аймағындағы ағаш бақалары Орегон және Вашингтон штаттарының Тынық мұхит жағалауында кең таралған. Олар Солтүстік Калифорния, Британдық Колумбия, Айдахо және Монтана штаттарында да кездеседі. Алясканың Кетчикан қаласына жақын Ревиллагигедо аралындағы бір тоғанда да шағын популяция бар, ол 1960 жылдары қасақана әкелінген. Олар көбінесе биік жердегі тоғандарда, өзендерде, көлдерде және кейде су көздерінен алыс жерлерде табылса, олардың мекен ету ортасы теңіз деңгейінен жоғары биіктікке дейінгі әртүрлі климаттық және өсімдік жағдайларды қамтиды. Тынық мұхит ағаш бақасы жағалаулық жерлерде, сондай-ақ орманды аймақтарда, далаларда, шабындыларда, жайылымдарда және тіпті қалалық жерлерде, оның ішінде аулалардағы тоғандарда да өмір сүреді. Тынық мұхит ағаш бақасының жұмыртқаларын қабықшалы тритон және басқа да қосмекенділер жеуі мүмкін.

Көбею, даму және мінез-құлық

Тынық мұхитының ағаш бақасы қыстың басында – көктемнің басында жұптаса бастайды. Бұл бақалардың географиялық ареалы кең болғандықтан, олардың көбею маусымы жергілікті жағдайларға байланысты деп есептеледі. Уақыты жеткенде, аталықтары суға қарай көшеді. Содан кейін олар бір уақытта дауыс береді. Бұл әйелдерді суға шақырып, олар жұптасады. Әйелдер 10–90 жұмыртқадан тұратын топтамаларға жұмыртқалайды және көбінесе оларды көлдегі өсімдіктер мен жапырақтардың үстіне және астына қояды. Әйелдер әдетте жұмыртқаларын тыныш, саяз суға салады. Егер олар тірі қалса, эмбриондар бір-үш апта ішінде деріқанаттарға айналады. Деріқанаттар су бетінде немесе судың ішіндегі перифитон, жіп тәрізді балдырлар, диатомдар және тозаңмен қоректенеді. Олар сору арқылы тамақтанады және беткейден өсімдіктерді қырқуға көмектесетін, мүсінге ұқсас құрылымды пайдаланады. Бұл түр жұптасу үшін хормен ән айту арқылы серіктерін тартады. Аталықтары әйелдеріне мүмкіндігінше қатты дауыс береді, сондықтан олардың дауысы бірнеше аталықтың дауысы сияқты естіледі. Бұл дыбыстарды көптеген әйелдер ести алады. Әйел жақындаған кезде, аталық ән айтуын тоқтатады және амплексусқа тырысады. Көбею түнде, саяз судың жанында, әдетте жаңбырдан кейін жүзеге асады. Жұпталу маусымы әдетте желтоқсаннан мамырға дейін созылады, бірақ кейбір ауытқулар болады. Биіктік көбінесе көбею маусымының ұзақтығына әсер етеді. (Дикерсон, 1906; Гриннелл және Сторр, 1924; Шауб және Ларсен кіші, 1978)

Метаморфоз әдетте екі-екі жарым айдан кейін жүреді, бірақ осы деріқанаттарды өсіру тәжірибесі кейбіреулері метаморфозды кешіктіріп, ұрықтанғаннан кейін бес айға дейін өзгере алатынын көрсетті. Бұл кешіккен метаморфоздың тірі қалу деңгейі төмен, ал осы кешіккен метаморфоздың эволюциялық пайдалылығы белгісіз. Бұл олардың табиғи экожүйесінде өрттің кең таралған болуымен байланысты болуы мүмкін. Трансформацияның соңғы кезеңінде, деріқанаттардың төрт аяғы мен құйрығы болғанда, олар аузы кеңейіп, ас қорыту жүйесі шөпқоректілерден етқоректілерге бейімделген кезде қысқа уақытқа тамақтануды тоқтатады. Тынық мұхитының ағаш бақалары тез жетіледі және әдетте метаморфоз кезеңінен кейін маусымда жұптасады. Олар тұтқындықта сегіз жылға дейін өмір сүре алады. Тынық мұхитының ағаш бақалары көбінесе түнгі өмір салтын ұстанады, бірақ оларды күндіз де көруге болады. Бұл бақалар көп уақытын шіріген бұтақтардың, тастардың, ұзын шөптердің және жапырақтардың астында жасырып, қозғалмаса, оларды көру өте қиын. Жылан, егермен, құс, басқа да ұсақ сүтқоректілер мен бауырымен жорғалаушылар олардың жауы болып табылады. Аң аулаған кезде, олардың саусақтарының төсемдері оларға өсімдіктерге және басқа да беттерге көтерілуге және олжаларын тосқауылға түсіруге мүмкіндік береді. Олардың рационының көп бөлігі өрмекшілер, қоңыздар, шыбықтар, құмырсқалар және басқа да жәндіктер мен бунақденелілерден тұрады; олар өздерінің көлеміне жуық жәндіктерді де жей алады және осы тамақтарды қабылдау үшін денелерін сәл кеңейтеді. Жақын жерде тамақ бар екенін сезгенде, олар тілдерінің жеңіл жететін қашықтығына тарту үшін саусағын қысқаша қозғалтады. Олар бірнеше дауыс түрлерін шығарады. Оларға аталықтардың серіктес шақыруы, көбінесе «қоян» немесе «крек эк» деп сипатталады, сондай-ақ кездесу трилді шақыруы жатады. Креек дауысы өте қатты болып, өте алыстан естіледі. Аталықтар сондай-ақ жылдың ең суық және құрғақ емес кездерінде естілетін ұзақ «құрғақ жер шақыруын» шығарады. Тынық мұхитының ағаш бақасы АҚШ-тың батыс жағалауының көп бөлігінде ең көп естілетін бақа.

Жасыл және қоңыр түстердің морфтары

Бұрын ересек жануарлар екі белгілі түсте кездеседі деп есептелді: жасыл және қоңыр. Қазіргі кезде, олардың кейбіреулері осы екі түс арасында өзгеріп отыруға қабілетті екені анықталды. Олар сондай-ақ, ашықтан қараға қарай, өрнектік белгілерден таза түстерге және керісінше ауыса алады, тіпті түстердің әртүрлі үйлесімдерін көрсетеді, ең көп кездесетіні – қоңыр/жасыл. Мұндай түс өзгерістері қоршаған ортаның түсіне емес, астың жарықтығының өзгеруіне байланысты туындайды. Мұндай қоршаған ортаның өзгеруіне маусымдық ауытқулар себеп болады. Түс морфының арқалық түсінің толық өзгеруіне апталар немесе айлар қажет болуы мүмкін, бірақ алғашқы өзгерістер бірнеше сағаттың ішінде байқалуы мүмкін. Бұл осы бақалар үшін өте пайдалы жасыру қабілеті болып табылады. Тері түсі хроматофорлар деп аталатын пигментті жасушалар арқылы жасалады. Қосмекенділерде үш түрлі хроматофор жиі кездеседі: сары, қызғылт сары немесе қызыл пигменттерді қамтитын және дерманың ең жоғары қабатында орналасқан ксантофорлар; ксантофорлардың астында орналасқан және ақ жарықтың шағылысуы және таралуы арқылы жұмыс істейтін иридофорлар (Pseudacris regilla және Солтүстік Американың көптеген басқа бақаларында иридофорлар көк жарықты жоғарыдағы сары пигментті жасушалар арқылы шағылыстырып, жасыл түс жасайды) және ең терең орналасқан пигментті жасушалар болып табылатын және қара және қоңыр пигменттердің болуына жауап беретін меланофорлар. Сирек кездесетін, рецессивті «көк морф» белгілі. Осы мутацияның бір данасы Калифорния штатының Арката қаласындағы Гумбольдт мемлекеттік университетінің Табиғат тарихы мұражайында сақталады. Бұл мутация ксантофорлардың сары пигменттерді өндіру қабілетін тежеуі мүмкін, сондықтан әдеттегі жасыл бақа (мүмкін, түсі өзгермейтін түр) көк түспен көрінеді.

Бағыттауыш

Тынық мұхитының ағаш бақалары зерттелді, олардың үйге оралу инстинкті бар-жоғы және үйлерінің орнын қалай білетінін анықтау мақсатында. Зерттеушілер бақаларды белгілеп, оларды көлдерінен 300 ярд (шамамен 274 метр) қашықтыққа көшірді. Бірнеше күннен кейін зерттеушілер бастапқы көлде қайта ұстау жұмыстарын жүргізді, нәтижесінде бақалардың 66,3%-ы қайта ұсталды, бұл үйге оралу инстинктінің бар екенін көрсетті. Бұл 24 бақаны үлкен көлге жібергенде де анық болды, олардың 20-сы бастапқы көлдеріне оралды. Бақалардың қозғалыс жолдары, иіс, есту және кинестетикалық сезімдері оралудың себебі болуы мүмкін, бірақ ешбір фактор нәтижелерді толық түсіндіре алмады, яғни бұл бақалар үйге оралу үшін осы факторлардың барлығын немесе олардың комбинациясын пайдалануы мүмкін.

Қорғау мәртебесі

Бұл бақалар (егер жоғарыда талқыланғандай, өте жақын туысқан екі түрді есепке алса) Солтүстік Американың батыс жағалауындағы ең көп кездесетін бақалар болып табылады. Тынық мұхитының жағалауындағы ағаш бақалары әлі де көптеп кездеседі, бірақ сол аймақтарда таралған басқа да түрлер, мысалы, Калифорнияның қызыл аяқты бақаларының саны азайып барады. Ағаш бақаларының көптеген популяциялары сау болып көрінеді және оларға қатысты алаңдаушылық немесе қорғау мәселесі туындамайды.

Өңірлік маңызы

2007 жылы Тынық мұхиты ағаш бақасы Вашингтон штатының мемлекеттік амфибиясы деп жарияланды. Ол таралған барлық аймақтарда өте маңызды түр, себебі ол – тірек түр. Сансыз басқа түрлер, мысалы, жолақты жыландар, оның көп болуына тікелей байланысты, одан азықтанып өмір сүреді.