Канембу – Чадтағы этникалық топ, Канем-Борну империясының ұрпақтары. 1,8 млн адамды құрайды, Канембу тілінде сөйлейді, араб және француз тілдерін біледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канембу - Чад мемлекетіндегі этностық топ, олар көбінесе Канем Борну империясының қазіргі ұрпақтары саналады. Канембу халқының саны 1 815 270 адамға жетеді деп есептеледі, олар негізінен Чадтың Лак префектурасында, сондай-ақ Шари Багуирми және Канем префектураларында қоныстанған. Олар Канембу тілінде сөйлейді, ол Канури тіліне өте жақын, ал көптегендері араб тілін және кейде қазіргі француз тілін екінші тіл ретінде қолданады.
Ethnic group in Chad
The Kanembu are an ethnic group of Chad, generally considered the modern descendants of the Kanem Bornu Empire. The Kanembu are estimated to number 1,815,270 people, located primarily in Chad's Lac Prefecture but also in Chari Baguirmi and Kanem prefectures. They speak the Kanembu language, which the Kanuri language is closely related to, with many speaking Arabic and sometimes nowadays French as a second language.
Этимология
Канембу сөзі "Канемнің халқы [бу]" дегенді білдіреді.
The word Kanembu means "the people [bu] of Kanem."
Тарих
Мың жылдан астам уақыт бойы Канем-Борну империясы Солтүстік Африканың орталық бөлігінде үстемдік құрды. Оның ықпал ету аймағы Шығыс Нигерия мен Нигерді, Чадтың солтүстік жартысын, Камерун мен Ливияны қамтыды. Оның халқы Мысырмен сауда жасап, Александрияға дейін ислам мектептерін ашты. Оның түйе керуендері Мекке мен Медина қасиетті мұсылман қалаларына жетті. 1900 жылдардың басына дейін және осы аймақтың француз басқындығына дейін Канем-Борну империясы Солтүстік Африканың орталық бөлігіндегі маңызды күш болды. Он екінші ғасырдың соңында Канембулар қазіргі Канем префектурасына қоныс аударды. Олар біртіндеп отырыскөшпенді тіршілікке көшіп, Нимиде астана құрды; сонымен қатар, Канем империясын құру арқылы әскери кеңеюді жалғастырды. Бұл ерте мемлекеттің гүлденген кезеңі Сайфава әулетінің Май (Патша) Дунама Даббалеми билігінде болды, ол 1221 жылдан 1259 жылға дейін билік етті. Ол Канембулардың арасында бірінші болып ислам дінін қабылдады, айналасындағы тайпаларға қарсы джихад жариялады және ұзақ мерзімді жаулау кезеңін бастады. Чад көлі маңындағы территорияларын консолидациялағаннан кейін, олар солтүстікке Фезанға және батысқа Хауса жерлеріне шабуыл жасады. Алайда, он төртінші ғасырдың соңында ішкі дау-дамай Канем империясын әлсіретіп, Сайфава әулетін Чад көлінің батыс жағалауындағы Борноға көшуге мәжбүр етті. Канемдердің жергілікті халықпен араласуы нәтижесінде жаңа этникалық топ – канурилер пайда болды; Канембулар осы күнгә дейін канурилермен жақын туыстық байланыста.
For over a thousand years the Kanem Bornu Empire was a dominant power over central North Africa. Its sphere of influence covered Eastern Nigeria and Niger, the Northern half of Chad, Cameroon, and Libya. Its inhabitants traded with Egypt and sponsored Islamic schools as far as Alexandria. Its camel caravans reached the Muslim holy cities of Mecca and Medina. Until the beginning of the 1900s and the French conquest of this area, the Kanem Bornu Empire was the major power in the heart of central North Africa. At the end of the twelfth century, the Kanembu moved into what is today Kanem Prefecture. They gradually became sedentary and established a capital at Njimi; at the same time, they continued military expansion establishing the Kanem Empire. The peak of this early kingdom came with the rule of Mai (King) Dunama Dabbalemi of the Sayfawa dynasty, who reigned from 1221 to 1259. He was the first of the Kanembu to convert to Islam, he declared jihad against the surrounding tribes and initiated an extended period of conquest. After consolidating their territory around Lake Chad they struck north at the Fezzan and west at the Hausa lands. By the end of the fourteenth century, however, internal division had severely weakened the Kanem empire, forcing the Sayfawa dynasty to relocate to Borno on the western shore of Lake Chad. The intermarriage of the Kanem with the local people of this area created a new ethnic group, the Kanuri; the Kanembu retain close family ties with the Kanuri to this day.