Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мидың қызметінің бұзылуынан туындаған моторлық симптомдар
Motor symptoms caused by dysfunction of the cerebellum
Ми атаксиясы – мида пайда болатын атаксияның бір түрі. Прогрессивті емес туа біткен атаксия (NPCA) – ми атаксиясының классикалық көрінісі. Церебеллалық атаксия көптеген аурулардың нәтижесінде дамуы мүмкін және тепе-теңдікті сақтауда, қадам басуда, қол-аяқтар мен көз қозғалыстарын үйлестіруде қиындықтармен көрінеді. Мидың зақымдануы диссинергия, дисметрия, дисдиадохокинезия, дисартрия және тұру және қадам басу атаксиясына әкелуі мүмкін. Кемшіліктер зақымдалған жаққа қарама-қарсы жағында (ипсилатеральды) қозғалыстарда байқалады. Мидың қызметі тек моторлық емес екені анықталды. Ол интеллект, эмоция және жоспарлаумен байланысты. Церебеллалық кемшіліктерді клиникалық бағалау шкалалары арқылы, мысалы, көз кемшіліктерін бағалау үшін SODA арқылы анықтауға болады.
Cerebellar ataxia is a form of ataxia originating in the cerebellum. Non progressive congenital ataxia (NPCA) is a classical presentation of cerebral ataxias. Cerebellar ataxia can occur as a result of many diseases and may present with symptoms of an inability to coordinate balance, gait, extremity and eye movements. Lesions to the cerebellum can cause dyssynergia, dysmetria, dysdiadochokinesia, dysarthria and ataxia of stance and gait. Deficits are observed with movements on the same side of the body as the lesion (ipsilateral). The cerebellum's role has been observed as not purely motor. It is combined with intellect, emotion and planning. Cerebellar deficits can be estimated using clinical rating scales, such as SODA for ocular deficits.
Себептер
Мишаша атаксиясының көптеген себептері бар, оның ішінде глютендік атаксия, мишадағы Пуркинье жасушаларына немесе басқа да жүйке жасушаларына аутоиммундық шабуыл, Орталық нерв жүйесінің (ОНЖ) васкулиті, қөп склероз, инфекция, қан кету, инфаркт, ісіктер, тікелей зақымдану, уларлы заттар (мысалы, алкоголь), генетикалық бұзылыстар және нейродегенеративті аурулар (мысалы, прогрессивті ядролық паралич және көп жүйелі атрофия). Глютендік атаксия барлық спорадикалық идиопатиялық атаксиялардың 40% және барлық атаксиялардың 15% құрайды. Біріншілік аутоиммундық атаксияларда (PACA) диагностикалық биомаркерлер жоқ. Мишаша атаксияларын спорадикалық, аутосомалық рецессивті, Х-хромосомаға байланысты, аутосомалық доминантты және митохондриялық текті деп жіктеуге болады.
There are many causes of cerebellar ataxia including, among others, gluten ataxia, autoimmunity to Purkinje cells or other neural cells in the cerebellum, CNS vasculitis, multiple sclerosis, infection, bleeding, infarction, tumors, direct injury, toxins (e. g., alcohol), genetic disorders and neurodegenerative diseases (such as progressive supranuclear palsy and multiple system atrophy). Gluten ataxia accounts for 40% of all sporadic idiopathic ataxias and 15% of all ataxias. Primary auto immune ataxias (PACA) lack diagnostic biomarkers. Cerebellar ataxias can be classified as sporadic, autosomal recessive, X linked, autosomal dominant and of mitochondrial origin.
Емдеу
Көп жылдар бойы мидың шаңқауы (атаксиясы) кезіндегі дене тұрысы мен тепе-теңдік бұзылыстары емделмейді деп есептелді. Алайда, соңғы зерттеулердің нәтижелері мидың шаңқауы бар науқастарда дене тұрысы бұзылыстарын оңалту арқылы жеңілдетуге болатынын көрсетеді. Мидың шаңқауы бар науқастардың, әсіресе дегенеративті шаңқауы немесе көптік склерозы бар науқастардың дене тұру қабілеттерін жақсартуда оңалтудың тиімділігіне орташа деңгейдегі дәлелдер бар. Мұндай жағдайларда салмақ пен үйлесімділікті арттыруға бағытталған қарқынды оңалту бағдарламалары қажет. Виртуалды шындық, биокері байланыс, қолдаумен жүргізілетін жүгіру таспасы жаттығулары және дене салмағын арттыру сияқты әдістердің пайдалы болуы мүмкін, бірақ олардың нақты тиімділігін одан әрі зерттеу қажет. Дәрі-дәрмектер тек дегенеративті шаңқауды зерттеу үшін қолданылған, ал дәлелдердің деңгейі төмен. Френкель жаттығулары арқылы мидың шаңқауының кейбір әсерлерін әртүрлі деңгейде азайтуға болады. Емдеудің басты мақсатының бірі – мидың ядроларына ми қабығының физиологиялық тежелуін қайта орнату. Транскраниалды тұрақты токпен стимуляция (ТТДС) және Транскраниалды магниттік стимуляция (ТМС) қолданылып жасалған зерттеулер үміт беретін нәтижелер көрсетті. Сонымен қатар, жеңіл және орташа мидың шаңқауын дабуспиронмен емдеуге болады. Буспирон мидағы серотонин деңгейін арттырады және осылайша шаңқауды азайтады деп саналады.
"For many years, it was thought that postural and balance disorders in cerebellar ataxia were not treatable. However, the results of several recent studies suggest that rehabilitation can relieve postural disorders in patients with cerebellar ataxia There is now moderate level evidence that rehabilitation is efficient to improve postural capacities of patients with cerebellar ataxia – particularly in patients with degenerative ataxia or multiple sclerosis. Intensive rehabilitation programs with balance and coordination exercises are necessary. Although techniques such as virtual reality, biofeedback, treadmill exercises with supported bodyweight and torso weighting appear to be of value, their specific efficacy has to be further investigated. Drugs have only been studied in degenerative ataxia, and the level of evidence is low." Some effects of cerebellar ataxia may be reduced to varying degrees by means of Frenkel exercises. One main objective of the treatment is to re establish the physiological inhibition exerted by the cerebellar cortex over cerebellar nuclei. Research using Transcranial direct current stimulation (TDCS) and Transcranial magnetic stimulation (TMS) shows promising results. Additionally, mild to moderate cerebellar ataxia may be treatable with buspirone. It is thought that the buspirone increases the serotonin levels in the cerebellum and so decreases ataxia.
Әдептілік интервенциясы
Церебеллярлық атаксиясы бар адамдардың қызығушылықтары мен жалпы көкейкестігін ескере отырып жасалған мінез-құлқылық араласу тиімді болады. Сөйлеуді түзету үшін тыныс-қозғалыс және дауыс ресурстарын жақсартумен қатар, толықтырушы стратегияларды оқытуға баса назар қою керек.
Behavioral intervention is successful when it involves engaging knowledge of the interests and general backgrounds of individuals with cerebellar ataxia. An intervention technique for speech is to focus on optimizing respiratory and vocal resources as well as training compensatory strategies.