Кіріспе

1892-1906 жылдар аралығында Чикаго қаласында Чикаго өзенінің астынан өтетін үш канат жолдары болған. Олардың екеуі бастапқыда жаяу жүргіншілер мен атты көлік үшін салынған, кейіннен олар канат жолдарына бейімделген, ал үшіншісі канат жолдары үшін арнайы салынған. Канат жолдары тоқтатылғаннан кейін, олар электр трамвайлары үшін пайдаланылды. 1900 жылы Чикагодағы кабельдік көлік жүйесі жылына 80 миллион жолаушы тасыды, бірақ қала орталығынан солтүстікке немесе батысқа бағытталған барлық кабельдік маршруттар Чикаго өзенін кесіп өтуге тиіс болды. Өзендегі қарбалас кеме қатынасы жылжымалы көпірлерді қажет етті, ал кабельдік жолдар олардан өте алмайтын. Екі қолданыстағы қоғамдық туннель кабельдік жолдарға бейімделді, ал үшіншісі жеке бастамамен салынды. 1906 жылы Чикагодағы барлық кабельдік жолдар электр энергиясына ауыстырылып, туннельдер жабылды. Барлық туннельдер трамвайлар үшін қайта ашылды, бірақ электр энергиясына ауысқаннан кейін трамвайлар көпірлерден өте алатын болды, сондықтан туннельдердің маңызы азайды. Олардың бірі 1924 жылы қызметін тоқтатты, екіншісі 1939 жылы жабылды, ал үшіншісі 1952 жылға дейін үздіксіз жұмыс істеді. 2010 жылы барлық кіреберістер жабылды, бірақ екі туннель әлі де сақталған. Бұл туннельдерді қала орталығындағы шағын жүк тасымалына арналған туннельдермен шатастырмау керек.

Өмірбаян

1882 жылы Чикаго қалалық темір жолы қала орталығындағы іскерлік ауданнан оңтүстікке қарай алғашқы кабельдік жол желісін ашты. Жергілікті атты және электрлік желілер жүйесінің негізі болған кабельдік желілер бірден табысқа ие болды және Оңтүстік жақтағы қоғамдық көлікті жақсартты. Бірақ Чикаго өзенінің екі саласы Солтүстік және Батыс жақтарын қала орталығы мен Оңтүстік жақтан бөліп тұрды. Қала орталығына өту үшін кабельдік жол өзеннен өтуге тиіс болды. Чикаго өзені қаланың порты болды, сондықтан кеме жүруі құрлықтағы көліктерге қарағанда маңыздырақ болды. Көп көлік және тегіс жер көпірлердің салынуын қажет етті, бұл көлік кептелісіне әкеп соқты және кабельдерді орнатуға мүмкіндік бермейтін. Бірақ қала бұрын өзеннің астынан екі атты және жаяу жүргіншілерге арналған туннель салған еді, олардың екеуі де нашар күйде болды және пайдаланылмады. Ла-Салл көшесі астындағы туннель Солтүстік жақпен, ал Вашингтон көшесі астындағы туннель Батыс жақпен байланыстырды. Ван-Бюрен көшесіне жақын салынған үшінші туннель де Батыс жақты байланыстырды.

Кабельдік қызмет

1886 жылғы қаулы Солтүстік Чикаго көшелік темір жолына ЛаСалл көшесіндегі туннельді пайдалануға, оның орнына төлем жасау, көпірді жылжыту, туннельді жөндеу және күтіп ұстау шарттарымен рұқсат берді. Кабельдік қызмет 1888 жылдың 26 наурызында басталды және 1906 жылдың 21 қазанында тоқтатылды. 1888 жылы Батыс Чикаго көшелік темір жолы (WCSRy) Вашингтон көшесіндегі туннель үшін қаламен ұқсас келісім жасады. Кабельдік қызмет 1890 жылдың 12 тамызында басталды және 1906 жылдың 19 тамызында аяқталды. WCSRy жеке қаржыға Ван Бюрен көшесінің жанында үшінші туннельді салды. Құрылыс 1890 жылы басталды, бірақ баяу жүрді, туннель 1893 жылдың 27 шілдесіне дейін пайдалануға берілмеді. 1906 жылдың 22 шілдесінде кабельдік туннель жабылды. Салынған кезде үш туннель де өзен төсегінен 18 фут тереңдікте орналасқан, бірақ 1900 жылы Чикаго өзенінің арнасы тереңдетіліп, бағыты өзгертілді. Осының салдарынан төменгі жағындағы үш туннель де ашылып, кемелер Вашингтон көшесіндегі туннельге тіреліп қалды. 1904 жылы АҚШ федералды үкіметі үш туннельдің де кеме жүруге қауіпті екенін және оларды жою қажет екенін жариялады. 1906 жылы ескірген барлық кабельдер электр желісімен ауыстырылды, бұл желі көпірлерден өте алатын болды, және үш туннель де жабылды.

Кабельдік қызмет тоқтағаннан кейін

Кабельдік қызмет тоқтатылғаннан кейін барлық үш туннель төмендетіліп, электрлендіріліп, қайта ашылды. ЛаСалл және Вашингтон көшелеріндегі туннельдер қаланың меншігінде болды, бірақ жеке меншікке тиесілі Ван Бюрен көшесіндегі туннельді иесінің қаражатында төмендетуге немесе алып тастауға тура келді. WCSR компаниясы АҚШ Жоғарғы Сотына шағым түсірді, бірақ сотта жеңіліп, туннельді төмендету шығындарын өтеуге міндеттелді. Ван Бюрен көшесіндегі туннель 1910 жылы, Вашингтон көшесіндегі 1911 жылы, ал ЛаСалл көшесіндегі 1912 жылы қайта ашылды. Ван Бюрен көшесіндегі туннель 1915-1916 жылдары жаңа Чикаго Юнион вокзалын салу кезінде қайта жабылды. Электр көлігіне ауысумен көліктер көпірлерден өте бастады, ал туннельдердің маңызы азайды. Ван Бюрен көшесіндегі туннель 1924 жылдың 14 қыркүйегінде үздіксіз қызмет көрсетуді тоқтатты, содан кейін көпірлер ашық болғанда кейде айналма жол ретінде қолданылды. ЛаСалл көшесіндегі туннель 1939 жылы Стейт-Стрит метрополитенін салу үшін жабылды. Вашингтон көшесіндегі туннель 1952 жылға дейін үздіксіз қызметте болды.

Вашингтон көшесі

Бастапқыда жаяу жүргіншілер мен атпен жүретін көліктер үшін салынған, бұл өзен астындағы алғашқы туннель болды. Құрылысы 1867 жылы басталды және 1869 жылдың 1 қаңтарында ашылды, бірақ ол сәтті болмады. Аттар үшін көтерілу бұрышы тік болды, туннель су жинады, сондай-ақ жаяу жүргіншілер үшін қараңғы және қолайсыз болды. 1884 жылы қауіпті деп жабылды. 1888 жылы Батыс Чикаго көлік компаниясы оны қайта жаңартуға кірісті. 1890 жылдың 12 тамызында кабельдік трамвай қызметі басталды және 1906 жылдың 19 тамызына дейін жалғасты. Шығыс жағы Франклин көшесінен батысқа қарай көшенің ортасынан басталды. Жол төмен түсіп, жабылды. Өзен астында екі ат пен бір жаяу жүргіншілерге арналған жолдар болды. Өзеннің батыс жағында жол көтеріліп, Клинтон көшесінің шығысында көше деңгейіне жетті. Туннельдің, кіреберістерімен қоса, ұзындығы 489 метр (1605 фут) құрады. 1906 жылы жабылып, ескі туннельдің астында кеңірек және тереңірек жаңа туннель салынды, ал кіреберістер жаңа төменгі деңгейге дейін тереңдетілді. Көліктердің көше деңгейінен сәл төмендегі метроға кіруі үшін бұрыштар тегістелді, бірақ метро салынбады, бетонды пандустар жолдарды көше деңгейіне көтерді. 1911 жылдың 29 қаңтарында электр трамвай қызметіне ашылды. Туннель 1953 жылға дейін үздіксіз пайдаланылды. 2013 жылы туннель жабылды және екі кіреберіс те жабылып қалды.

ЛаСалл көшесі

Бастапқыда жаяу жүргіншілер мен атпен жүретін көліктер үшін салынған, Вашингтон көшесіне қарайғы туннель аяқталғаннан кейін құрылыс басталды, бірақ жобасы басқаша болды. Вашингтон көшесіне қарайғы туннель сияқты, аттар үшін көлбеу, су жинап, жаяу жүргіншілер үшін қараңғы да ыңғайсыз болды. 1888 жылы Солтүстік Чикаго көлік компаниясы туннельді жалға алып, оны жаңартуға кірісті. 1888 жылдың 23 наурызында кабельдік жүйе іске қосылды және 1906 жылдың 21 қазанына дейін жұмыс істеді, содан кейін тереңдету үшін жабылды. Солтүстік жақтан кіреберіс Хаббард көшесінен солтүстікке қарай көшенің ортасынан басталды (1871 жылы Мичиган көшесі). Жол төмен түсіп, кіреберіс жабылды. Өзен астында туннельде екі ат пен бір жаяу жүргіншіге арналған тас аркалар болды. Өзеннің оңтүстігінде жол көтеріліп, Рэндольф көшесінен солтүстікке қарай көше деңгейіне жетті. Туннельдің ұзындығы, кіреберістерімен бірге, 575 метрді құрады. Жаңа туннель Гуз аралындағы құрғақ докта болат пластиналардан салынды. Туннель жабылғаннан кейін, жаңа туннель өзен төсегіндегі траншеяға түсірілді, ал кіреберістер жаңа, төменгі деңгейге дейін тереңдетілді. Вашингтон көшесіне қарайғы туннель сияқты, машиналар көше деңгейінен сәл төмендегі метроға кіру үшін бұрылыстар жасалды. Бірақ метро салынбады, бетонды пандустар жолдарды көше деңгейіне көтерді. Тереңдетілген туннель 1912 жылдың 21 шілдесінде электрлі трамвайларға ашылды. Ол 1939 жылдың 27 қарашасына дейін үздіксіз жұмыс істеді, содан кейін Милуоки-Лейк-Дирборн Конгресс метросының құрылысы кезінде жабылды, оның Лейк және ЛаСалл (қазір Кларк және Лейк) станциясы Лейк көшесінің астында туннельдің оңтүстік пандусымен қиылысты. 1954 жылға қарай солтүстік туннель порталы сақталған, бірақ екі кіреберіс те уақыт өте толтырылды, алайда туннельдің өзі әлі де өзен астында бар. Кинзи көшесінің оңтүстігіндегі ЛаСалл көшесінің ортасындағы пандус, Каролл даңғылына түсетін жол, кейде солтүстік порталмен шатасады, ол бір блок солтүстікке қарай орналасқан және қазіргі пандустың астында жатыр.

Ван Бюрен көшесі

Ван Бюрен көшесіне салынған туннель үш туннельдің соңғысы болды және канат жолдары үшін жекеменшікпен салынған жалғыз туннель еді. Құрылыс 1890 жылы басталды, бірақ жұмыс баяу жүрді. Кабельдік қызмет 1894 жылғы 24 наурызда басталды және 1906 жылғы 22 шілдеде аяқталды. Шығыс жағы Франклин көшесінен басталатын. Қалаға тиесілі туннельдерден айырмашылығы, ол көше астынан емес, көшенің солтүстігіне қарай 150 фут (шамамен 46 метр) қашықтықта және оған параллель өтті. Бұл машиналардың жылдамдығын төмендетуіне, Франклин көшесінде солтүстікке бұрылуына және дереу батысқа қарай кіреберіс жолына бұрылуына себеп болды. Бұл тас қабырғалы, 30 фут (9 метр) енді рампа болды, ол 12% еңіспен 150 фут (46 метр) төмен түсіп, содан кейін бір көше астында жасырылды. Ең қысқа туннель болғандықтан, ең тік еңіске ие болды. Өзен астында туннельдің бір ғана екі жолақты, күмбезді шатыры болды. Өзеннің батыс жағында туннель Клинтон көшесіне дейін көтерілді, онда желі оңтүстікке бұрылуға тиіс болды. Туннельдің кіреберістері мен тік жағдайларының салдарынан, ол әрдайым жұмыс істеуде қиындықтарға тап болды. Салынған күйінде туннельдің, кіреберістерін қоса, ұзындығы 1,514 фут (461 метр) құрады. 1910 жылы электр трамвайы қызметі үшін ашылған, түпнұсқа туннельдің орнына тереңірек туннель салынды. 1915 жылы жаңа Юнион станциясына жақын жолдарды салу үшін жабылып, 1916 жылы қайта ашылды. 1924 жылы тұрақты қызмет үшін жабылған туннель 1952 жылға дейін кейде пайдаланылды, содан кейін барлық қызмет тоқтатылды.

Метроның жоспарлары

1937 жылы Чикаго Мемлекеттік жұмыс басқармасына (PWA) Мемлекеттік көшедегі метроны қаржыландыру үшін өтініш жасады. Бастапқы ұсыныста тағы екі трамвай туннелін салу жоспары да болған. Гарольд Л. Икс бұл жоспарға Милуоки-Дирборн метросының құрылысы пайдасына вето қойды, ол кейін қабылданды. Туннельді Вашингтон көшесі мен Грант паркі арасындағы жоғары деңгейдегі метро желісіне қосу жоспарланған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жоспарлар кеңейтілді, Джексон көшесі бойында Вашингтон көшесіне параллель қосымша жоғары деңгейдегі метро салу көзделді, сондай-ақ Джексон және Ван Бюрен көшелері арасындағы туннельді пайдалану жоспарланды. Екеуі де аралық уақытта ұсынылған Клинтон көшесі астында салынатын тағы бір метро туннелімен байланыстырылуы тиіс болды. Бұл жоспарларға дейін жасалған жалғыз құрылыс – 1952 жылы Эйзенхауэр тас жолының орталық бөлігінде, Холстед көшесінен 200 фут шығысқа қарай салынған, Көк желіге арналған екі портал және 1964 жылы Пьория көшесінде Көк желінің UIC Холстед станциясының солтүстігіндегі күтілетін платформаны орналастыру үшін салынған екі есе кең станция болды. 1951-1952 жылдары жоспарлар өзгертілді, Вашингтон көшесіндегі метроны пойыз туннелі ретінде емес, автобус жолы ретінде пайдалану көзделді, ал Клинтон және Джексон туннельдері біріктіріліп, теміржол жоспары ретінде сақталды. 1962 жылдың сәуір айында жоспар тоқтатылды, бірақ Пьория көшесіндегі станция ғимаратының дизайны мен орналасуы өзгеріссіз қалды.