Тамiлдердiң шетелдегi ұрпақтары

Кіріспе

Шет елдердегі тамил иммигранттарының ұрпақтары

Тамил диаспорасы – Оңтүстік Үнді субконтинентінен (Тамил Наду, Пудучерри және Шри-Ланка) шыққан тамил тілінде сөйлейтін иммигранттардың ұрпақтарын білдіреді. Олар негізінен Малайзияда, Парсы шығанағындағы араб мемлекеттерінде, Оңтүстік Африкада, Солтүстік Америкада, Батыс Еуропада және Сингапурда кездеседі. Географиялық, тарихи және мәдени себептерге байланысты оны екі негізгі диаспоралық топқа бөлуге болады: Үндістанның тамил диаспорасы және Шри-Ланканың тамил диаспорасы. Тамил диаспорасының басым бөлігін төрт топ құрайды: Оңтүстік-Шығыс Азияға, Оңтүстік Африкаға, Шығыс Африкаға, Кариб теңізіне және Фиджиге отарлау дәуірінде көшіп келгендердің ұрпақтары; негізінен АҚШ, Австралия және Ұлыбританияға соңғы кезде көшіп келген білімді тамил иммигранттары; 1980-2010 жылдар аралығында негізінен Канадаға, Батыс және Солтүстік Еуропаға, сондай-ақ Океанияға қоныс аударған Шри-Ланка тамил босқындары; және Таяу Шығыстағы Перс шығанағы мемлекеттеріне жұмыс күші ретінде жақында көшіп келген тамилдер.

Ертедегі көші-қон

Тамилдер теңізде ұзақ тарихы бар және ежелгі және орта ғасырларда Үнді мұхитына жақын орналасқандықтан, шетелдерге көшіп-қонудың тарихын қалыптастырған. 18 ғасырға дейін Тамил Надудан кеткен тамил эмигранттарының көптегені басқа аймақтардағы басқа этностармен араласты. Орта ғасырларда тамилдер сарбаздар, саудагерлер және жұмысшылар ретінде көшіп, Кeралаға (әсіресе Палаккадқа), Карнатакаға, Махараштраға, Шри-Ланкаға, Таиландқа, Малайзияға, Индонезияға қоныстанды және жергілікті халықпен жақсы араласты, бірақ аз ғана қауымдар әлі де өз тілдерін және мәдениетін сақтап келеді. Тигалалар, Карнатаканың Хеббарлары, ұрпақтан-ұрпаққа Карнатакада тұрып, тіпті канада тілін ана тілі ретінде қабылдаған, Кeраланың Палаккад Айерлері, Махараштраның Кайкадилері, Малайзияның Читтилері және Шри-Ланканың Муккуварлары, Шри-Ланканың Четтилері, Баратха халқы, Карава тілінде сөйлейтін Сингалылар, Дурава, Демала Гаттара және Шри-Ланканың Салагама касталары сияқты көптеген топтар орта ғасырлық тамил эмигранттарынан таратынын мәлімдейді. Жақсы құжатталмаған ерте эмигранттардың бірі – Малакка сұлтандығына (қазіргі Малайзия) көптеп көшіп келген тамил мұсылмандары, олар жергілікті малайлар арасында исламды таратуға зор үлес қосты. Олардың кейбіреулері Арабиядан (Орта Шығыс) келген иммигранттардың ұрпақтары, бірақ олардың Араб әлемінің қай бөлігінен келгені белгісіз.

Британдық, француздық және голландтық келісімшарт бойынша жұмысшылар және басқалар

Осы кезеңде британдық, голландтық, француз, португал және даниялық колония әкімшілері көптеген жергілікті тамильдерді жұмысқа тартып, оларды өздерінің теңіз арқылы сауда жасайтын колонияларына жұмысшы, кішігірім әкімшілік қызметкерлер, кеңсе қызметкерлері және әскери міндеттерге жіберді. XIX ғасырда Мадрас президентігінде (соның ішінде Тамил Наду аймағы) 1876–1878 жылдардағы Ұлы ашаршылық сияқты қатты ашаршылықтар болды. Тамил Наду саяси және экономикалық тұрғыдан әлсіз болды. Сондықтан британдықтар бүкіл әлемдегі өз плантацияларында жұмыс істеу үшін аштықтан зардап шеккен тамиль жұмысшыларын пайдаланды – Малайзия, Сингапур, Мьянма, Маврикий, Оңтүстік Африка, Кения, Танзания, Фиджи және Шри-Ланка (18 ғасырға дейін Шри-Ланкаға көшіп келген тамильдерден бөлек). Тамилдердің кейбір топтары (әсіресе шеттиярлар, пиллалар, мұсылмандар) коммерциялық көшіп-қонушылар ретінде эмиграциялады. Олар Мьянма, Малайзия, Сингапур, Шри-Ланка, Маврикий, Оңтүстік Африка, Кения, Танзания және басқа да жерлерде сауда мен қаржы саласында басымдық құрды. Британдық билік кезінде алғашқы сауда кемесіне ие болған үнділік осы топтан шыққан. Бұл тамильдер қабылдаған елдерімен жақсы үйлесіп, Маврикий, Оңтүстік Африка, Гайана және Фиджидегі жергілікті халықтардың құрамына бірікті. Ал Карнатаканың тамилдері, Шри-Ланканың үнді тамилдері және Малайзияның тамил малайзиялықтары ерекше көптілді субмәдениеті мен бірегейлігі бар жеке қоғамдық топтарға айналды. Көптеген адамдар Реюньондағы Пондишери арқылы және Мартиника мен Гваделупадағы француз Кариб аралдарындағы француз империясының иеліктерінде жұмыс істеу үшін кетті (Малабарлар туралы қараңыз). Олар Тамил Надуда әлі де бар және бірмалықтардың қайтып келгендері ретінде танылатын бірмалық босқындардың колонияларын құрды. Шри-Ланкада сингаль ұлтшыл SLFP партиясы Шри-Ланкадағы барлық үндістандық тамилдерді сайлау құқығынан айырып, Үндістан мен Шри-Ланка арасындағы Шримаво-Шастри келісімі бойынша 600 000 адамды Үндістанға қайтарды. Олардың көпшілігі Нилгири аймағындағы шай плантацияларына қайта оралды. Олар да Тамил Надудағы Цейлоннан қайтып келгендер ретінде ерекше бірегейлігін сақтайды. "Қара шілде" Шри-Ланкадан және Шри-Ланканың үнді тамилдерінен келген босқындардың тағы бір толқынын тудырды, олар соңғы 20 жылдан бері Тамил Надудағы босқындар лагерьлерінде қалып отыр, ал көптеген басқалары негізгі қоғамға сіңіп кетті немесе батыстағы басқа елдерге кетті. Сондай-ақ, туған Шри-Ланка тамилдерінің Үндістанға қозғалысы бар; кейбіреулері британдық кезеңде кеңсе жұмысын істеу үшін көшіп келді, бірақ қазіргі кезде анағұрлым ірі диаспора пайда болды.

During this period British, Dutch, French, Portuguese and Danish colony administrators recruited many local Tamils and took them to their overseas colonies to work as laborers, petty administration officers, and in clerical and military duties. In the 19th century, the Madras Presidency (of which the Tamil Nadu region was affected by severe famines, such as the Great Famine of 1876–78. Tamil Nadu was both politically and economically weak. The British thus made use of hungry Tamil workers for their plantations all over the world Malaysia, Singapore, Myanmar, Mauritius, South Africa, Kenya, Tanzania, Fiji and also Sri Lanka (unrelated to Tamils who migrated to Sri Lanka before the 18th century). Some of the Tamil groups (especially the Chettiyars, Pillais, Muslims) emigrated as commercial migrants. They then dominated the trade and finance in Myanmar, Malaysia, Singapore, Sri Lanka, Mauritius, South Africa, Kenya, Tanzania and other places. The first Indian to own a merchant ship during the British times comes from this group. These Tamilians integrated and assimilated well with their adopted countries, and became well integrated into local populations in Mauritius, South Africa, Guyana, and Fiji. On the other hand, Karnataka Tamils of Karnataka, Indian Tamils of Sri Lanka of Sri Lanka, and Tamil Malaysians of Malaysia were evolved into distinct communities of their own with unique multilingual sub culture and identity. Many also left to work in the possessions of the French Empire via its holdings in Pondichéry in Réunion and the French Caribbean islands of Martinique and Guadeloupe (see Malabars). and Tamil Nadu. They established Burmese refugee colonies that still exist today and maintain an identity as Burmese returnees. In Sri Lanka the Sinhalese nationalist SLFP party disfranchised all Indian origin Indian Tamils of Sri Lanka and returned 600,000 back to India under the Srimavo Shastri Pact signed between India and Sri Lanka. Many were repatriated to the Nilgiris region's tea estates. They too maintain a distinct identity as Ceylon returnees in Tamil Nadu. Black July has created another stream of Sri Lankan and Indian Tamils of Sri Lanka refugees in India who have languished for the last 20 years in refugee camps throughout Tamil Nadu while many others have integrated with the mainstream community or left India for other countries in the west. There is also a movement of native Sri Lankan Tamils to India; some migrated to do white collar jobs during the British days, but there has been a much bigger diaspora today.

1983 жылдан кейінгі Шри-Ланка тамилдарының таралуы

Шри-Ланка тамилдерінің диаспорасы 1983 жылғы "Қара шілде" оқиғасынан туындаған босқындар мен пана сұраушылардың Үндістан, Еуропа және Канадаға таралуына дейін Малайзияда, Сингапурда және Ұлыбританияда жақсы орналасқан еді. Бұл топтың пайда болуы салыстырмалы түрде жаңа болғанымен, 1983 жылғы қырғынға дейін осы қабылдаушы елдерде қалыптасқан қауымдастықтары болды.

ХХ ғасырда Тамилдер Үндістаннан таратылуы

ХХ ғасырдың екінші жартысында Үндістан тамилдері білікті мамандар ретінде Үндістанның әртүрлі аймақтарына, сондай-ақ БАӘ, Катар, Бахрейн, Сауд Арабиясы, Ұлыбритания, АҚШ, Сингапур сияқты елдерге қоныс аударды. Олардың кейбіреулері сәйкес елдердің азаматтығын алғанмен, 1950 жылға дейін көшіп кеткен және Тамилнадағы туған жерлерімен байланысын үзіп қалғандарға қарағанда, Тамилнадымен мықты отбасылық және мәдени байланыстарын сақтап қалды.

Африка құрлығы

Африкада, әсіресе Кенияда көптеген тамилдер қоныстанған. Африкадағы тамилдердің кем дегенде 30 пайызы Кенияда, ал одан кейін Угандада тұрады. Олардың көп бөлігі көшпендер, бірақ кейбіреулері онда буын-буынмен өмір сүреді.

Оңтүстік Африка

Тамилдердің Оңтүстік Африкаға көшіп келуі 1860 жылдан бастау алды, бастапқыда міндетті еңбекпен, ал алғашқы топта 340 тамил болды. Қазіргі таңда 250 мыңнан астам тамил көптеген қалаларда таралған, олардың шоғырланған жері Натал мен Дурбан. Шығыс жағалаудағы Вашингтон, Колумбия округінің астаналық аймағында, сондай-ақ Батыс жағалаудағы Кремний алқабында да тамил қауымдастықтары бар. Ал Нью-Йорк және Лос-Анджелес қалалары мен Орталық Нью-Джерсиде тамил тілінде сөйлейтін Шри-Ланкалық американдықтардың ең көп саны қоныстанған. АҚШ Халық санағы бюросының 2012-2016 жылдарғы Америкалық қоғамдық сауалнамасы бойынша, АҚШ-та 438 699 адам үйде тамил тілінде сөйлейді.

Француздық Батыс Үндістан

Француздық Батыс Үндістанға тамилдердің көші-қоны негізінен 1853-1883 жылдар аралығында Пондичерри мен Караикалдан теңіз арқылы жүзеге асты. 1893 жылдан бері олардың көпшілігі сол жердегі халықпен толыққандай бірігіп кетті. Гваделупада шамамен 36 000 тамыл ұлтының өкілдері, ал Мартиникада 15 000 адам тұрады, бірақ тамил тілі сол жерлерде жоғалып қалған. Понгал, Пангуни утирам және Тайпусам сияқты тамил мерекелері Пәкістанда тойланады.

Бірма

Бірме тарихында бір кезде тамил халқының саны 200 мыңға жеткен, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері бұл көрсеткіш төмендеді. Сингапур халқының шамамен 3,2 пайызы үйде тамил тілінде сөйлейді, ал 5 пайызы тамил тілінде сауатты. Сингапурда басылған барлық ресми құжаттар тамил тіліне, сондай-ақ үш ұлттық тілге аударылып таратылады. 1956 жылы Сингапур үкіметі үш тілді білім беру саясатын қабылдады. Оқушылар ағылшын тілін екінші тіл ретінде, ал малай тілін үшінші тіл ретінде оқыды. Бүгінде білім беру екі тілділікке көшті, онда оқыту ағылшын тілінде жүзеге асырылады, ал екінші тіл – ана тілі, үшінші тіл оқуға міндетті емес. Тамил тілі барлық мемлекеттік мектептерде бастауыш сыныптан бастап колледж деңгейіне дейін екінші тіл ретінде оқытылады. Тамил тілі елдегі барлық маңызды емтихандардағы пән болып табылады. Сингапурда "Тамил Мурасу" атты күнделікті тамил газеті шығарылады. "Оли 96.8" толыққанды радиостанциясы мен "Васантам" толыққанды телеарнасы бар.

Басқа елдер

Мадрастан (қазіргі Ченнай, Тамил Наду) келген сепой әскерлері 1762-1764 жылдары Жеті жылдық соғыс кезінде британдық экспедициямен бірге Филиппиннің Манила қаласына келді. Британдықтар кеткен соң, көптеген сепойлар көтеріліс жасап, кетіп қалғысы келмеді. Олардың көбі филиппиндік қыздарға үйленді (немесе жақын арада үйленді). Олар қазіргі Маниланың шығысында орналасқан Каинта, Ризал аймағына қоныстанды. Каинта және оның төңірегінде әлі де көптеген сепой ұрпақтары бар. Вьетнамда шамамен 3000 тамил азшылығы болды, олардың көп бөлігі Сайгонда (қазіргі Хо Ши Мин қаласы) тұрды. Таиландта 10 мыңға жуық тамил тұрады, ал Камбоджада 1000 тамил бар.

Батыс Азия

Таяу Шығыста Тамил Наду мен Шри-Ланкадан мыңдаған мигранттар тұрады, және 2012 жылы ғана 75 000-нан астам мигрант Таяу Шығысқа көшкен. Дегенмен, мигранттардың санына қатысты статистика жеткіліксіз.

Қатар

Катарда шамамен 200 мың тамил тұрады, олардың көп бөлігі Тамил Надудан келген. Дубайда және басқа да бірнеше штаттарда Поңгал мен Жаңа жыл үлкен тойланумен аталады. Таяу Шығыс аймағындағы алғашқы тамил газеті 2014 жылдың 10 желтоқсанында Дубайдан жарық көрді. Тамил 89.4 FM радиосы – БАӘ-нің Дубай қаласынан тамил тілінде хабар тарататын радиостанция.

Сауд Арабиясы

Тамил Надуда 2015 жылы жүргізілген көші-қон зерттеуіне сәйкес, Сауд Арабиясына жұмысшы ретінде Тамил Надудан келген 350 мың адам бар. Бұл сан басқа Үндістан штаттарынан немесе басқа елдерден келген этникалық тамилдерді қамтымайды. Олардың көпшілігі Жаффна қаласының шетіндегі Гурунагар, Ариялай және Навантурай сияқты бірнеше ауылдардан шыққан. Бұл алғашқы топ Норвегияға болашақ көші-қонның бастапқы нүктесі болды. Норвегияда шамамен 10 000 – 13 000 тамил тұрады, олардың көпшілігі Шри-Ланкадан келген босқындар. Берген қаласында шамамен 400 тамил отбасы тұрады және ол тамилдер жиналатын орталыққа айналды. Астана Ослода 7 000-ге жуық тамил тұрады. Швецияда шамамен 2 000 тамил тұрады және олардың көшіп келуі соңғы кезде болған.

Ұлыбритания

Қоғамдық бағалаулар бойынша, 2008 жылы Ұлыбританияда (Ұлыбритания) 150 000 тамил тұрған, ал 2006 жылғы Human Rights Watch есебінде Ұлыбританиядағы Шри-Ланка тамилдерінің саны 110 000 деп көрсетілген. Тамилдердің Ұлыбританияға көптеп қоныс аударуы 1940 жылдары жұмысшы мигранттармен басталды. Кейіннен 1970 жылдары білім алу үшін Ұлыбританияға келген студенттер, сондай-ақ 1980 және 1990 жылдары Шри-Ланка азамат соғысынан қашқан босқындар оларға қосылды.

Швейцария

Швейцарияда шамамен 40 000 тамил тұрады, олардың көп бөлігі Шри-Ланкадан босқындар ретінде келген, бұл еуропалық емес ең ірі этникалық топты құрайды.

Басқа елдер

Данияда 7000-нан астам тамил тұрады, олардың көпшілігі босқындар. Олардың 40% Шри-Ланкадан, ал 35% Үндістаннан келген. Қалғандары Малайзия, Сингапур, Канада, АҚШ, Оңтүстік Африка, Фиджи және Маврикий сияқты елдерден. 80% астам адам орта мектепті бітірген, жалпы австралиялық халықтың 78% (2010 жылғы мәлімет бойынша) орта мектепті бітірген. 15% астам адам өз үйіне ие, ал жалпы халықтың 30% астамы өз үйіне ие. Шри-Ланка тамилдерінің санының өсуіне байланысты барлық ірі қалаларда тамил мектептері мен индуист ғибадатханалары ашылды. Батыс Сиднейдегі үлкен тамил халқының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін Сиднейдегі Муруган ғибадатханасы салынды. Үлкен Сидней аймағында кішкентай ғибадатханалар да салынды. Мельбурнның оңтүстік-шығысындағы Карум Даунстағы Шива Вишну ғибадатханасы да Шри-Ланка тамилдарымен салынған. Мельбурнның батысындағы Саншайн Муруган ғибадатханасы да тамил қауымын қамқорлайды. Аделаида, Брисбен, Перт, Таунсвилл, Дарвин, Канберра және Хобарт сияқты басқа қалаларда да индуист ғибадатханалары салынған. Тамил тілі HSC емтиханындағы бекітілген пәндердің бірі, ал 5-16 жас аралығындағы балаларға тамил тілінен білу деңгейін анықтау үшін тесттер өткізіледі.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияда шамамен 6800 тамил тұрады, олардың басым бөлігі өздігінен көшіп келген білікті мамандар.

Фиджи

Фиджиде 110 000-нан астам тамил халқы тұрды, олар 1880 жылдары отаршылдармен плантацияларда жұмыс істеу үшін сол жерге әкелінген.

Жаңа Каледония

Жаңа Каледонияда Үнді Тамил тегінен шыққан шамамен 500 адам бар. Реюньон сияқты, олар "малабарлар" деп белгілі болды және бастапқыда 19-шы ғасырда басқа француз территорияларынан, атап айтқанда Реюньоннан келді. Жаңа Каледонияда тамилдердің бірнеше ұрпақтары бар, олардың ата-аналары өткен ғасырда жергілікті тұрғындармен неке қиған.