Музо, Колумбия – әлемдегі эмеральд асыл тастарының астанасы. Бояка департаментінде орналасқан, ең жоғары сапалы тастардың кеніштері бар қала туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музо (ˈmuso) – Колумбияның Батыс Бояка провинциясындағы қала және муниципалитет. Бұл қала әлемдегі ең жоғары сапалы зөміргүлдерді қамтитын кен орындары үшін әлемнің зөміргүлдер астанасы ретінде кеңінен танымал. Музо департаменттік астана Туньядан және Батыс Бояка провинциясының астанасы Чикинкирадан белгілі бір қашықтықта орналасқан. Қаланың орталық бөлігі теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Музоның солтүстігінде Отанче және Сан-Пабло-де-Борбур, шығысында Марипи мен Копер, батысында Куипама және оңтүстігінде Кундинамарка департаментімен шектеседі.
Muzo (ˈmuso) is a town and municipality in the Western Boyacá Province, part of the department of Boyacá, Colombia. It is widely known as the world capital of emeralds for the mines containing the world's highest quality gems of this type. Muzo is situated at a distance of from the departmental capital Tunja and from the capital of the Western Boyacá Province, Chiquinquirá. The urban centre is at an altitude of above sea level. Muzo borders Otanche and San Pablo de Borbur in the north, Maripí and Coper in the east, Quípama in the west and the department of Cundinamarca in the south.
Этимология
Музо қаласы испан конкистадорлары алғаш рет Батыс Боякаға қоныс тепкенде Вилла де ла Сантисима Тринидад де лос Музос, немесе жай ғана Тринидад деп аталған. Музо – бұл испандықтар басып алғанға дейін аймақты мекендеген Музо тайпасының өзіндік атауы. Кариб тілінде сөйлейтін Музо тайпасы, көрші Чибча тайпалары сияқты, Күн мен Айды құдайлар деп қастерлеген. Алайда, олар шығыстағы көршілерінен айырмашылығы, ғибадатханалар салған жоқ.
The town of Muzo was called Villa de la Santísima Trinidad de los Muzos, or simply Trinidad, when the Spanish conquistadors first founded the settlement in western Boyacá. Muzo is the autonym of the Muzo, the indigenous people who inhabited the region before the Spanish conquest. The Cariban speaking Muzo, like their Chibcha neighbours, adored the Sun and Moon as deities. Unlike their eastern neighbours, they did not construct temples.
Испандық жаулап алу
Испандықтар шығыстағы көршілері муискаларды сәтті жаулап алғаннан кейін және панчелерді жартылай бағындырғаннан соң, испандықтар құнды ресурстар іздеу үшін музолар қоныстанған аймақтарға әртүрлі конкистадорларды жіберді. Музо аймағына алғаш рет 1539 жылы Николаус Федерман басқарған жаулау экспедициясының әскері Луис Ланчеро келді. Ол жергілікті музолардың күшті қарсылығына тап болды және 1541 жылы Гранаданың жаңа патшалығының жаңадан құрылған астанасы Сантафе-де-Боготаға қайта оралуға мәжбүр болды. Музолар таулы-бекей жерді өздеріне тиімді пайдаланып, қырық конкистадорға шабуыл жасады, олардың жылқылары Музо төбелерінен өтуде қиындыққа тап болды және уланған жебелерді қолданды. 1544 жылы испандықтар Музо жерлеріне екінші рет шабуыл жасағанда конкистадор Диего Мартинес Музоның бай изумруд кен орындарын ашты. Музоларды бағындыру үшін үшінші жорықты 1552 жылы конкистадор Педро де Урсуа жүргізді. Бірақ ол да Музоларды жеңе алмады. Испандықтардың Музоларды испан тәжіне бағындыруға төртінші рет жасаған әрекеті сәтті аяқталды; Луис Ланчеро шамамен екі онжылдық бұрын қуылған аймаққа оралып, Музоларды жеңіп, 1559 жылдың 20 ақпанында Вилла де ла Сантисима Тринидад де Лос Музос қаласын құрды.
After the successful conquest by the Spanish of the eastern neighbours, the Muisca, and partial submittal of the Panche, the southern neighbours of the Muzo, the Spanish, in search of valuable resources, sent various conquistadors into the territories inhabited by the Muzo. The first to arrive in Muzo territory was Luis Lanchero, soldier of the conquest expedition led by Nikolaus Federmann, in 1539. He encountered fierce resistance by the indigenous Muzo and had to return to the newly founded capital Santafe de Bogotá of the New Kingdom of Granada in 1541. The Muzo used the rugged terrain to their advantage and attacked the forty conquistadors, whose horses had problems crossing the hills of Muzo, using poisoned arrows. During a second invasion by the Spanish into the Muzo lands, in 1544, conquistador Diego Martínez discovered the rich emerald deposits of Muzo. A third campaign to submit the Muzo was executed by conquistador Pedro de Ursúa in 1552. Also he failed to conquer the Muzo. A fourth time the Spanish attempted to subdue the Muzo to the Spanish Crown was successful; Luis Lanchero returned to the area where he was driven out almost two decades earlier, defeated the Muzo and founded the town of Villa de la Santísima Trinidad de los Muzos on February 20, 1559.
Колониялық кезең
Алғашқы евангелизацияны 1566 жылы Хуан де лос Барриос жүргізді. Испандықтар Музоның изумрудтарына зор қызығушылық танытты, олардың әлемдегі ең жоғары сапалы екені дәлелденді. Олар құнды асыл тастарды қорғау үшін энкомиендалар құрып, жергілікті халықты минералдарды өндіру үшін күшпен жұмыс істеуге пайдаланды.
The first evangelisation was performed by Juan de los Barrios in 1566. The Spanish were highly interested in the emeralds of Muzo, proving to be the highest quality emeralds worldwide. They set up encomiendas to guard the valuable gemstones and used the indigenous people to perform slave labour for the extraction of the minerals.
Экономика
Қалалық кірістердің шамамен 75% құрайтын негізгі экономикалық қызмет – изумруд кеніші. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы Музо экономикасының қалған ширегін құрайды. Егілетін ауыл шаруашылығы өнімдері: қант қамысы, какао, юка, авокадо және цитрус жемістері.
The main economical activity with approximately 75% of the municipal income is emerald mining. Agriculture and livestock farming comprise the remaining quarter of the economy of Muzo. Agricultural products cultivated are sugarcane, cacao, yuca, avocadoes and citrus fruits.
Смарагдтар өндіру
Музо кен орындары Колумбия Анд тауларының шығыс сілемдерінің батыс беткейінде орналасқан. Әлемдегі ең танымал кесілмеген зөбәржаттардың бірі – Девоншир Музо кен орындарынан шыққан. Ол зөбәржат және 1831 жылы Бразилия императоры Дом Педро I оны Девонширдің 6-шы герцогына сыйлаған. АҚШ Ұлттық мұражайының минералогия және петрология бөлімі 1916 жылы кен орындарын зерттеді.
The Muzo mines are situated in the western flank of the Eastern ranges of the Colombian Andes. The Devonshire, one of the world's most famous uncut emeralds, is from the Muzo mines. It is a emerald and was a gift to the 6th Duke of Devonshire by Emperor Dom Pedro I of Brazil in 1831. The US National Museum Division of Mineralogy and Petrology carried out a study of the mines in 1916.