Мандарин жағасы: тарихы мен қолданылуы

Кіріспе

Мандарин жағасы, тік жағасы, Нехру жағасы, топ жағасы немесе мойындық – жейде немесе күрмешедегі қысқа, бүктемесіз, тік тұратын жаға стилі. Бұл стиль батыс атауын Цин дәуіріндегі Қытайдың мандарин шенеуніктерінен алған, олар оны униформасының бір бөлігі ретінде киген. Мандарин жағасының ұзындығы тік болып келеді, алдыңғы ортасы тік немесе дөңгелек жиектермен аяқталады. Жаға шеттері алдыңғы ортада тым жақын келмейді немесе аздап жабысады. Жабысатын мандарин жағалары көбінесе жейде алқасының жалғасы болып келеді және жейде екі жағын бекіту үшін жағада түймесі болады.

Қытай

Қытайда азшылық этностарының жакеттерінде жоғары жағаны қолдану әдетте ханьқытайлық ықпал болып табылады. Биік жағалы киімнің қолданылуы Мин әулетінің соңында басталды және Цин әулетінде де қолданыла берді. Мин дәуірінде тұрып тұрған жаға алтын мен күміспен жасалған түймелермен жабылатын болды, оны жимукоу деп атаған. Бір-біріне қосылған түймелердің пайда болуы тұрып тұрған жаға мен алдыңғы жағында түймелері бар қытай жакетінің пайда болуына және танымалдылығына ықпал етті, сондай-ақ қытай түймелі жағалардың негізін қалады. Мандарин жағалары қазіргі заманғы әскери ұрыс киімдерінде, мысалы, АҚШ армиясының ұрыс киімінде де көп қолданылады. АСБ-да мандарин жағасының болуы жағаны жоғары көтеріп, ысқылуды болдырмау арқылы бронежилет киюді ыңғайлы етеді. Тұрақты жағалар, сондай-ақ, британдық армияның, АҚШ әскери-теңіз флотының және АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің киім-кешектерінде де жиі кездеседі. Ресей армиясы жаңадан шыққан ВКБО киімінде мандарин жағасын қолданады. Мандарин жағалары Шығыс православие және Шығыс католиктер діни қызметкерлері үшін бір көкіректі грек киіміне немесе антериге арналған дұрыс пішін болып табылады. Орыс және басқа славян шіркеулері әдетте жоғары, банда тәрізді жағаға ие, жағында немесе иығында түймеленеді, ал гректер жағадағы "V" төменгі жағында жабылатын иілгіш немесе ілгек бар "қаңқаланған" мандарин үлгісіне ие. Жаға сонымен қатар талап етілетін спорттық қоршау киімінде қолданылады. Мандарин жағалары кейбір танымал фильмдердің костюмдерінде болады, онда олар футуристикалық стильдегі сән ретінде немесе зұлым кейіпкерлерге ерекше көрініс беру үшін қолданылады. 1962 жылғы Джеймс Бондтың «Др. Но» фильміндегі басты кейіпкер, сондай-ақ Бондтың жауы Эрнст Ставро Блофельд, екеуі де «Доктор Зұлым» фильмдер сериясындағы «Остин Пауэрс» фильмдерінде мандарин жағасы бар көйлек киіп бейнеленген. Мандарин жағасы сондай-ақ «Жұлдызды соғыстар» фильмдеріндегі Галактикалық империяның киімінде және «Жұлдызды жол: Келесі буын» фильміндегі Федерацияның киімінде де кездеседі. Мандарин жағасы бар зертханалық халаттар мен курткалар CBBC шоуындағы «Жын-шайтанның меңгерушісі» эпизодында да көрінеді, онда «Жын-шайтанның меңгерушісі» деп аталатын антагонист «Компьютерлік директор» (1-серия, 4-6-эпизодтар), «Биогенетикалық зерттеулер орталығының директоры» (BRC) (2-серия) және «Байқаушы» (3-серия) рөлдерін атқарады.

In China, the use of the high collar on minority ethnic jackets is typically a Han Chinese influence. The use of high collar in clothing started in the late Ming dynasty and it continued to be worn in the Qing dynasty. In the Ming dynasty, the standup collar were closed with interlocking buttons made of gold and silver, called zimukou The appearance of interlocking buckle promoted the emergence and the popularity of the standup collar and the Chinese jacket with buttons at the front, and laid the foundation of the use of Chinese knot buckles. Mandarin collars are also heavily utilized in modern day military combat uniforms such as the US Army's Army Combat Uniform. The presence of the mandarin collar on the ACU makes the wearing of body armor more comfortable by lifting the collar up to prevent chafing. Standing collars are also common on historically based military dress uniforms, such as dress uniforms of the British Army, US Navy and US Marine Corps. The Russian Army uses a mandarin collar in their newer VKBO uniforms. Mandarin collars are also the proper shape for a single breasted Greek cassock, or anterri, for Eastern Orthodox and Eastern Catholic clergy. Russians and other Slavic Churches typically have a high, band style collar, buttoning to the side or on the shoulder, while Greeks have the "notched" Mandarin pattern with a closing loop or hook at the bottom of the "V" in the collar. The collar is also used for the required sport fencing dress. Mandarin collars feature in costumes in some notable films, where they are employed either as a futuristic style fashion or to create a distinctive appearance for sinister characters. The title character in the 1962 James Bond film Dr. No, as well as Bond's nemesis, Ernst Stavro Blofeld, both parodied by Doctor Evil in the Austin Powers series of films are depicted wearing mandarin collared shirts. The mandarin collar can also be found in the uniforms of both the Galactic Empire in the Star Wars films, and the Federation in Star Trek: The Next Generation. Mandarin collar lab coats and a jacket also feature in the CBBC show The Demon Headmaster when the antagonist known as 'The Demon Headmaster' takes on the roles of 'Computer Director' (Series 1 Episodes 4 6), 'Director of the Biogenetic Research Centre' (BRC) (Series 2) and the 'Controller' (Series 3)

Ғылыми-фантастикалық «Доктор Кто» сериалында мандарин жағалары болды. Біреуі Далектерді жасаған Даврос киген қара зертханалық халатта болды. Біреуі - Қожайынның бірінші және алтыншы рет дүниеге келген кезде киген көйлектерінде. Біреуі - Доктордың қашқын түрінде киген кестелі көйлегінде болды.