Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұзын, кең, мойынға бекітілетін сырт киім.
Long, loose overgarment fastening at the neck
Плащ – киім үстінен киілетін, көбінесе, бірақ әрқашан емес, сыртқы киім ретінде тағылатын, жамылғы сияқты, киген адамды ауа райынан қорғайтын киім. Ол формалық киімнің бір бөлігі болуы мүмкін. Әртүрлі қоғамдардағы адамдар плащ киеді. Уақыт өте келе плащ дизайны мода мен қолда бар маталарға сәйкес өзгеріп келген. Плащтар көбінесе мойынға немесе иыққа бекітіледі және ұзындығы жамбастан бастап тобыққа дейін, әдетте тізеге дейін жетеді. Оларда капюшон болуы мүмкін және алдыңғы жағын жауып, бекітуге болады, сонда олардың қолдарына арналған тесіктері немесе жарықтары болады. Дегенмен, плащтар көбінесе қолсыз болады. Христиан дін қызметкерлері каппа немесе копе киеді – плащтың түрлері, олар діни рәсімдерде киілетін киім немесе діни киімнің бөлігі ретінде қолданылады.
A cloak is a type of loose garment worn over clothing, mostly but not always as outerwear for outdoor wear, serving the same purpose as an overcoat, protecting the wearer from the weather. It may form part of a uniform. People in many different societies may wear cloaks. Over time cloak designs have changed to match fashion and available textiles. Cloaks generally fasten at the neck or over the shoulder, and vary in length from the hip all the way down to the ankle – mid calf being the normal length. They may have an attached hood and may cover and fasten down the front, in which case they have holes or slits for the hands to pass through. However, cloaks are almost always sleeveless. Christian clerics may wear a cappa or a cope – forms of cloak – as liturgical vestments or as part of a religious habit.
Этимология
Жамылғы сөзі көне Солтүстік француз тіліндегі cloque (Ескі француз тіліндегі cloche, cloke) сөзінен туындаған, яғни "саяхатқа арналған жамылғы" деген мағынаны білдіреді. Орта ғасырлық латын тіліндегі clocca "саяхатшылардың қапшығы", сөзбе-сөз "қоңырау" – киімнің қоңырау сияқты пішінімен аталған. Осылайша, бұл сөз сағат сөзімен байланысты.
The word cloak comes from Old North French cloque (Old French cloche, cloke) meaning "travelling cloak", from Medieval Latin clocca "travelers' cape," literally "a bell," so called from the garment's bell like shape. Thus the word is related to the word clock.
Опералық плащ
Батыс елдерінде кешкі киіммен әйелдер мен ерлер көбінесе плащты сәндік элемент ретінде немесе кешкі киімнің нәзік маталарын ауа райынан қорғау үшін қолданады, әсіресе пальто киімді бүлдіріп немесе жасырып қалар болса. Опералық плащтар жүн немесе кашемир, барқыт және атлас сияқты сапалы материалдардан тігіледі. Әйелдер иықтан немесе тобыққа дейін жететін ұзын плащ, көбінесе "кап" деп аталатын немесе толық ұзындықтағы плащ кие алады. Ерлер тобыққа дейін немесе толық ұзындықтағы плащ киеді. Торжестволық плащтарда көбінесе жібек, атлас, барқыт және түлкі жүні сияқты қымбат, түрлі-түсті астарлар мен әшекейлер болады. Бұл термин 1942 жылы шыққан опералық комедияның атауы болған.
In full evening dress in the Western countries, ladies and gentlemen frequently use the cloak as a fashion statement, or to protect the fine fabrics of evening wear from the elements, especially where a coat would crush or hide the garment. Opera cloaks are made of quality materials such as wool or cashmere, velvet and satin. Ladies may wear a long (over the shoulders or to ankles) cloak usually called a cape, or a full length cloak. Gentlemen wear an ankle length or full length cloak. Formal cloaks often have expensive, colored linings and trimmings such as silk, satin, velvet and fur. The term was the title of a 1942 operatic comedy.
Әдебиет пен өнерде
Киелі кітаптың Король Джеймс нұсқасына сәйкес, Матай 5:40-та Иса былай дегені жазылған: «Егер біреу сені сотқа беріп, көйлегіңді тартып алса, оған сырт киіміңді де бер». Король Джеймс нұсқасы Лұқа 6:29-да осы сөздерді сәл басқаша жеткізеді: «Кім көйлегіңді тартып алса, оның сырт киімін де алуға кедеріс жасама». Плащтар ортағасырлық көріністердің танымал болуына байланысты фантастика жанрында жиі кездесетін киім, бірақ фантастикалық плащ дизайндары көбінесе ортағасырлық плащтарға қарағанда 18 немесе 19 ғасырлардағы плащтарға көбірек ұқсайды. Олар әдетте сиқыршылармен, колдовствошылармен және вампирлермен байланысты; Дракуланың ең танымал сахналық нұсқасы, актер Бела Лугозиді танымал еткен, оның сахнада жасырылған есік арқылы кенеттен жоғалып кетуі үшін киіп жүрді. Лугози 1931 жылы Universal Studios киностудиясының фильмінде Дракула рөлін қайта орындағанда, киімінің бір бөлігі ретінде плащты сақтап қалды, бұл оның бейнесіне соншалықты күшті әсер етті, содан бері плащ граф Дракуламен теңестіріледі. Фантастикалық плащтар көбінесе сиқырлы болады. Мысалы, олар киген адамға Ж.К. Роулингтің «Гарри Поттер» сериясындағыдай көрінбей қалу қабілетін сыйлауы мүмкін. Осыған ұқсас киімді Ж.Р.Р.Толкиннің «Сақиналардың Иесі» кітабындағы Сақина Достары киеді, бірақ толық көрінбей қалуға емес, эльфтер жасаған плащтар кез келген табиғи түске (мысалы, жасыл, сұр, қоңыр) ауысып, киген адамның айналадағы ортамен үйлесуіне көмектеседі. Marvel комикстерінде және Marvel Кино Әлемінде сиқыршы Доктор Стрэндж Левитация плащымен байланысты, ол оны киген адамға левитация жасауға ғана емес, сонымен қатар басқа да мистикалық қабілеттерге ие болуға мүмкіндік береді. Доктор Стрэндж оны қару ретінде де пайдаланады. Басқа жағдайларда, фантастикалық плащтар сиқырлы оқ-дәрілерді жоя алады, мысалы, NetHack ойынындағы «сиқырлы қарсылық плащы».
According to the King James Version of the Bible, Matthew recorded Jesus of Galilee saying in Matthew 5:40: "And if any man will sue thee at the law, and take away thy coat, let him have thy cloke also." The King James Version of the Bible has the words recorded a little differently in Luke 6:29: " and him that taketh away thy cloke, forbid not to take thy coat also." Cloaks are a staple garment in the fantasy genre due to the popularity of medieval settings, although fantasy cloak designs normally have more resemblance to 18th or 19th century cloaks rather than medieval ones. They are also usually associated with witches, wizards, and vampires; the best known stage version of Dracula, which first made actor Bela Lugosi prominent, featured him wearing it so that his exit through a trap door concealed on the stage could seem sudden. When Lugosi reprised his role as Dracula for the 1931 Universal Studios motion picture version of the play, he retained the cloak as part of his outfit, which made such a strong impression that cloaks came to be equated with Count Dracula in nearly all non historical media depictions of him. Fantasy cloaks are often magical. For example, they may grant the person wearing it invisibility as in the Harry Potter series by J. K. Rowling. A similar sort of garment is worn by the members of the Fellowship of the Ring in The Lord of the Rings by J. R. R. Tolkien, although instead of granting complete invisibility, the Elf made cloaks simply appear to shift between any natural color (e. g. green, gray, brown) to help the wearer to blend in with his or her surroundings. In the Marvel comic book stories and in the Marvel Cinematic Universe, the sorcerer Doctor Strange is associated with a magical Cloak of Levitation, which not only enables its wearer to levitate, but has other mystical abilities as well. Doctor Strange also uses it as a weapon. Alternatively, cloaks in fantasy may nullify magical projectiles, as the "cloak of magic resistance" in NetHack.
Метафора
Мағыналық тұрғыдан, "жамылғы" дегеніміз – бір нәрсені жасырып, көмескілеу түсіретін кез келген нәрсе болуы мүмкін. Көптеген ғылыми фантастика франшизаларында, мысалы, "Жұлдызды жол" (Star Trek) фильмінде, жасыру құрылғылары бар, олар заттарды көрінбейтін ету арқылы анықталудан қашуға мүмкіндік береді. 2006 жылы мүмкіндіктері шектеулі болғанымен, мұндай құрылғының нақты үлгісі көрсетілді. Адамды жасырып, қаруды жасыратындықтан, "плащ пен пышақ" деген тіркес шпиондық және құпия қылмыстармен байланысты: ол жасырын көздерден жасалған кісі өлтіруді білдіреді. Сондықтан "плащ пен пышақ" әңгімелері – осы тақырыптағы құпия, детективтік және қылмыстық оқиғалар. Marvel комиксіндегі "Жамылғы және қанжар" (Cloak and Dagger) есімді кейіпкерлер тобы осыған сілтеме жасайды.
Figuratively, a cloak may be anything that disguises or conceals something. In many science fiction franchises, such as Star Trek, there are cloaking devices, which provide a way to avoid detection by making objects appear invisible. A real device, albeit of limited capability, was demonstrated in 2006. Because they keep a person hidden and conceal a weapon, the phrase cloak and dagger has come to refer to espionage and secretive crimes: it suggests murder from hidden sources. "Cloak and dagger" stories are thus mystery, detective, and crime stories of this. The vigilante duo of Marvel comics Cloak and Dagger is a reference to this.