Кіріспе

1984 жылғы жапон анимациялық фильмі

«Урусей Яцура 2: Көркем арман» – 1984 жылы түсірілген жапон анимациялық фантастикалық комедиялық фильм. Сценарийін жазып, режиссерлік жұмысын Мамору Ошиі жасаған. Бұл Румико Такахасидің осы аттас мангасына негізделген «Урусей Яцура» фильмдер сериясының екінші фильмі. Оның алдында түсірілген «Жалғыз сен» фильмінің де режиссері Ошиі болған. Фильм Жапонияда 1984 жылдың 11 ақпанында көрсетілді. 2008 жылы «Kinema Junpo» журналына берген сұхбатында Ошиі фильмді түсіруден алған қуанышын айтты, себебі сол кезде ол, ақыры «фильмді қалай жасау керектігін түсінді». 2002 жылы жапондық DVD-де «Көркем арман» фильміне жазылған комментарийде Ошиі фильмге қатысуы туралы толыққанды ақпарат берді. Комментарийде айтылғандай, фильмнің кейбір элементтері М.С. Эшердің туындыларынан шабыттандырылған, ал Ошиі Такахашидің «әйелдер жасаған» туындыларынан өзгеше, «ер адамның көзқарасынан» әңгіме жасауды көздеген.

Шығару

"Көрікті арманшы" фильмі 1984 жылдың 11 ақпанында Жапонияда кинотеатрларда көрсетілді, таратушысы – Toho компаниясы. Central Park Media Солтүстік Америкада бұл фильмін 1992 жылдың 1 қарашасында VHS форматында, ал 2004 жылдың 8 маусымында DVD форматында шығарды. DVD-де Мамору Ошидің толыққанды режиссерлік түсіндірмесі және өнер галереясы қоса берілген. "Көрікті арманшы" – US Manga Corps компаниясы AnimEigo емес, АҚШ-та шығарған жалғыз Urusei Yatsura фильмі. Дегенмен, AnimEigo VHS нұсқасы үшін фильмнің аудармасын және субтитрлерін жасады, сондай-ақ сериядағы басқа фильмдермен үйлесетін DVD қаптамасын жобалады. 1990 жылдардың соңында фильм АҚШ-та Sci Fi Channel телеарнасының аниме көрсетілімдері ішінде көрсетілді. 2016 жылы Discotek Media Солтүстік Америкада фильмге лицензия алғанын және оны DVD мен Blu-ray форматтарында шығаратынын хабарлады. Фильм 2018 жылдың 27 ақпанында жарық көрді. Otakon 2022 іс-шарасында Discotek компаниясы "Көрікті арманшы" фильміне лицензияны Urusei Yatsura франшизасын сынап көру үшін алғанын мәлімдеді. Кейіннен Discotek фильмдердің қалғанын Blu-ray форматында, сондай-ақ толық аниме сериалын шығарды. Жапонияда фильмнің DVD-сі 2002 жылы шықты, онда түпнұсқа моно саундтрек пен жапон тілінде жаңа 5.1 айналмалы дыбыс жолы, сондай-ақ Мамору Ошии, режиссердің ассистенті Джунджи Нишимура және Шигеру Чибаның аудио түсіндірмелері бар. Жапондық Blu-ray шығарылымы 2009 жылдың наурызына жоспарланған, бірақ кейінге шегерілді. Blu-ray ақыры 2015 жылдың 21 қаңтарында шықты және шыққан аптасында Oricon тізімінде үшінші орынға ие болды, 7860 данасы сатылды. Blu-ray нұсқасында бастапқы DVD-де болған аудио түсіндірмелер жоқ.

Кейінгі қабылдау

Фильмнің кейінгі шолуларында сыншылар «Ғажайып арман» Ошидің жақсы қабылданатын кино түсіру стилінің алғашқы үлгісі деп қарады. Брайан Рух фильмде «бірден-бір көзге көрінетін стиль, тыныш, ойландыратын кадрлар, көбінесе ұзақ монологтар немесе диалогтармен үйлесімде» және Ошидің кейінгі фильмдерінде су және танктер сияқты көрінетін бейнелер бар екенін атап өтті. Винсент Острия Les Inrockuptibles басылымында фильмді «Авалон мен Ghost in the Shell виртуалды ойындарын болжаған, тереңдегі армандар тізбегі» деп сипаттады. Тодд Френч Cinefantastique журналында фильмді «көз жеткізуге тиіс» деп атады, оны Ален Реснестің «экзистенциалистік уақыт-кеңістік бұрмалау фильмдерімен» және Агата Кристинің «Егер біреу кем қалса» романымен салыстырды. Ал The Seattle Times газетінің Джон Хартл фильмдегі уақыт тізбегін 1993 жылғы «Көңіл көтеру күні» фильмімен салыстырды. The Daily Yomiuri газетінің Аарон Геров «Ғажайып арман» фильмін «аниме әлемінің қайталанатындығына және отаку жанкүйерлерінің осы әлемге құлыпталып қалуына» сын ретінде бағалады. SFGate-тің Джефф Янг фильмді Ошидің келесі «Періште жұмыртқасы» фильмімен салыстырып, екеуі де «біздің «нақты» деп ойлаған нәрсеміз шындық па, әлде біз шынымен «ойлап» жүрміз бе, немесе біз тек біреудің қиялының өнімі ме?» деген сұрақтарды көтеретінін айтты. Mania.com сайтындағы Крис Беверидж фильмді «үлкен аниме классикасы» деп атады. Japanator сайтында Хироко Ямамура фильмнің «аниме фильмдер әлемінде жаңа бет ашқанын» айтты. Otaku USA журналында Дарил Сурат фильмді «барлық уақыттағы ең жақсы аниме фильмдерінің бірі ретінде танылғанын» мәлімдеді. Мейсон Проулкс фильмге 5 жұлдыз беріп, «барлық Urusei Yatsura фильмдері сияқты, бұл фильм де ең жақсысы, бірақ ол көрермендерге ойға жететін және рухани азық беретін нәрсені ұсынады» деді. THEM Anime Reviews сайты фильмге 4 жұлдыз беріп, оны «шебер сюрреалистік Ошии Мамору туындысы, көптеген құпиялармен және Urusei Yatsura ең жақсы жақтарымен толы» деп сипаттады. Olivier Bitoun TVClassik сайтында фильмге 3 жұлдыз берді. Animation World Network сайтының Фред Паттен фильмнің тамаша фильм екенін, бірақ ол серияның жақсы үлгісі емес екенін айтты. «Аниме фильмдерінің нұсқаулығында» Хелен Маккарти фильмге бестен үш жұлдыз беріп, «Ошии [Урасима Таро] әңгімесін уақыт, кеңістік, шындық және қабылдау сияқты маңызды мәселелермен ойнайтын комедияның негізі ретінде пайдаланды» деп жазды.

Марапаттар

Kinema Junpo журналы «Beautiful Dreamer» фильмін 1984 жылғы ең жақсы жапон фильмдерінің тізімінде 17-орынға қойды. Кейіннен осы журнал оны жапон анимациясының ең үздік фильмдерінің бірі деп атады. Фильм 6-шы Йокогама кинофестивалінде «Ең жақсы 10» фильмдерінің арасында екінші орынды иеленді. 1984 жылғы Anime Grand Prix жүлдесінде фильм үшінші орынға таңдалды. Animage журналының «Топ 100 аниме» тізімінде фильм 38-орынды алды. Wizard's Anime Magazine журналының Солтүстік Америкада шыққан 50 үздік аниме тізімінде ол 9-орынға ие болды. 2004 жылдың ақпан айында Cinefantastique журналы осы фильмді Жапонияның «10 ең маңызды анимациялық туындысы» деп тізімге енгізді. 2017 жылы Paste журналы фильмді «Барлық уақыттың ең жақсы 100 аниме фильмі» тізімінде 28-орынға қойды.

Мұра

Винсент Острия Les Inrockuptibles басылымында фильмнің "Авалон мен Ghost in the Shell виртуалды ойындарына болжам жасайтын, тереңдіктегі армандар тізбегі" екенін айтты. Hi Def Digest журналынан Джош Зайбер бұл фильмнің "Граундхог күні мен Қараңғы қала" фильмдеріне айқын ықпал еткенін мәлімдеді. Жазушылар Брайан Камп пен Дэвис Джули де оны "Граундхог күнімен" салыстырды. Стив Хейслер оны 2011 жылғы "Inception" фильмімен теңеді. Manga UK уақыт тізбегі аниме және манганың бастауын Beautiful Dreamer-ге дейін салады. Уақыт тізбегі құрылғысы содан бері көптеген жапон анимелерінде, мангаларында және жеңіл романдарында пайда болды, мысалы 1987 жылғы "Кимагуре Оранж Роуд" аниме сериалының Рождестволық эпизоды ("Кёсуке Timetrips! Үшінші Рождество"), Харухи Сузумияның "Бейнебес сегіз" аркасы (2004 жылғы жарық романы және 2009 жылғы аниме сериалы), сондай-ақ "All You Need is Kill" (2004 жылғы) жарық романы, ол Голливудтың "Edge of Tomorrow" (2014 жылғы) фильміне бейімделді.