Кіріспе

Боливияда жалпы сайлау 2005 жылдың 18 желтоқсанында өтті. Социализм қозғалысы (MAS) партиясының өкілі Эво Моралес сайлаушылардың 54% дауысымен Боливия президенті болып сайланды. Бұл 1978 жылғы бұрыс сайлаудан бері кандидаттың абсолютті көпшілік дауыс жинаған алғашқы жағдайы болды. Моралес 2006 жылдың 22 қаңтарында бес жылдық мерзімге қызметке кірісті. MAS депутаттар палатасында көпшілік орындарды жеңіп алды және Сенаттағы ең ірі партия атанды. Сонымен қатар, сайлаушылар Боливияның тоғыз департаментінің әрқайсының жоғары атқарушы органы – префекттерді сайлады. Бұл лауазымды сайлау арқылы таңдау алғаш рет болды. Кейіннен, департаменттік сайлаулар ұлттық сайлаулардан бөлек өтті, келесісі 2010 жылдың сәуір айында ұйымдастырылды.

Өмірбаян

2000 жылдардың басында ел бойынша саяси тұрақсыздық деңгейі жоғары болды, оның ішінде төрт жылдың ішінде бес президент алмасты. Тұрақсыздықтың көп бөлігі президент Гонсало Санчес де Лозада жүзеге асырған, көптеген бұрынғы мемлекеттік коммуналдық мекемелердің жекешелендірілуіне әкелген "шоқ терапиясы" деп аталған экономикалық реформаларға байланысты болды. Бұл реформалар 2003 жылдың қазан айында Боливияның бірінші газ соғысына ұласты, онда наразылар, олардың көпшілігі жергілікті халықтан шыққан, Санчес де Лозаданы отставкаға кетуге мәжбүр етті. Вице-президент Карлос Меса президенттік лауазымға кірісті. Өкіметте болған жылы Меса көмірсутек өнеркәсібін мемлекеттік меншікке алу мүмкіндігі туралы ұлттық референдум өткізіп, жеңіске жеткенін мәлімдеді. Алайда, сыншылар сұрақтардың көмірсутек өнеркәсібін толыққанды мемлекеттік меншікке алуға қатысты тұжырымдамасы нашар және түсініксіз болғанын айтты. 2005 жылдың мамыр айында Конгресс шетелдік компанияларға салынатын салықты 18%-дан 32%-ға дейін көтеруге келіскеннен кейін Боливияның екінші газ соғысы басталды. Эво Моралес басқарыған кәсіподақтар заңның жеткілікті емес екенін сезінді және елді іс жүзінде тоқтатты, маңызды жолдарды жауып, бірнеше ірі қалалардың азық-түлікпен жабдықталуын тоқтатты. 2005 жылдың маусым айында наразылықтар Месаның отставкаға кетуіне әкелді. Сенат пен Депутаттар палатасының президенттері лауазымды қабылдаудан бас тартқаннан кейін Жоғарғы соттың төрағасы Эдуардо Родригес Республиканың уақытша президенті болды. Аполитикалық тұлға ретінде қарастырылған Родригес наразылар тарапынан жылы қарсы алынды және 2007 жылы өткізілуі тиіс президенттік сайлауды 2005 жылдың желтоқсанына ауыстыру туралы ұсыныс жасады.

Сайлау жүйесі

Сайлаушылар екі бюллетень алды: президентті және ұлттық деңгейде сайланатын Конгресс мүшелерін сайлауға арналған бюллетень, сондай-ақ Өкілдер палатасында бір мандатты округтер бойынша сайланатын Конгресс мүшелеріне арналған бюллетень. Сенаторлар мен депутаттар облыстар бойынша сайланды; сенаторлар көпшілік дауыспен сайланды, бірінші орын алған партия екі орын, екінші орын алған партия бір орын алды, ал депутаттар аралас сайлау жүйесі бойынша сайланды, округтан сайланған депутаттар пропорционалды өкілдікпен бөлінген тізім бойынша сайланған депутаттарға қосылды. Бірақ орындықтардың жалпыұлттық таратылуы болған жоқ. 18 жасқа толған барлық боливиялықтардың дауыс беруі міндетті болды, бірақ шетелде тұратын боливиялықтар қатыса алмады.

Салдары

Моралес өзінің жеңісі Боливияның тұңғыш рет үнді миссиясынан шыққан мемлекет басшысын сайлауы болды деп мәлімдеді, бірақ бұл мәлімдеме оған дейін қызмет еткен метис президенттерінің санына байланысты дау тудырды. Марио Варгас Льоса сияқты тұлғалар бұл талапқа жария түрде қарсы шығып, Моралесті наразылықты күшейтетін және Латын Америкасындағы метис халықтың өсіп келе жатқан санына қарамастан, нәсілдік бөліністі қоздырды деп айыптады.