Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдік түрі
Species of flowering plant
Аристолохия калифорния, калифорниялық құбыр, голланд құбыры немесе калифорниялық жылан тамыры – Солтүстік Американың батысында өсетін көп жылдық ағаш тәрізді жүзім.
Aristolochia californica, the California pipevine, California Dutchman's pipe, or California snakeroot is a perennial woody vine of western North America.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Жүзімдік Солтүстік Калифорнияға эндемик. Ол Сакраменто аңғары, Сиерра-Неваданың солтүстік етегі, Сан-Франциско шығанағы, Солтүстік Ішкі Калифорния жағалауы, Оңтүстік-Шығыс Кламат тауларында өседі. Ол теңіз деңгейінен төменгі биіктікте кездеседі.
The vine is endemic to northern California. It is native to the Sacramento Valley, northern Sierra Nevada foothills, San Francisco Bay Area, Northern Inner California Coast Ranges, southeastern Klamath Mountains. It is found below in elevation.
Химия
Аристолохия тұқымдасының басқа мүшелері сияқты, A. californica өте уытты, ол аристолохия қышқылдары деп аталатын екіншілік метаболиттер тобын шығарады. Аристолохия қышқылдары – нитрофенантрен карбонды қышқылдарынан құралған, дәрілік мақсаттарда қолданылатын, қытайлық дәстүрлі медицинасында пайдаланылатын және көбінесе салмақ жоғалту режимдерінің құрамына енгізілетін заттар. Алайда, АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) және басқа елдердің реттеуші органдары аристолохия қышқылдарының зиянды әсерлері туралы бірнеше ескерту жасағандықтан, көптеген елдерде медицинада оларды сату мен қолдануға тыйым салынды. Бұл тыйымның себебі – аристолохия қышқылдарының канцерогендік және бүйректік уытты әсерлері, олар уротелиялық қатерлі ісіктерге және бүйрек жеткіліксіздігіне әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, олардың мутагендік қасиеттері де анықталды.
Like the other members of the family Aristolochiaceae, A. californica is highly toxic, producing a group of secondary metabolites known as aristolochic acids. Aristolochic acids are compounds that are composed of nitrophenanthrene carboxylic acids that have been utilized for medicinal purposes, being used in Chinese herbal medicines and usually included as a part of some weight loss regimens. However, due to several warnings of the toxic effects of aristolochic acids by the US Food and Drug Administration and regulatory authorities of other countries, the sale and usage of aristolochic acids in medicine has been banned in multiple countries. The reasoning for this is that aristolochic acids act as a carcinogen and a nephrotoxin, inducing urothelial cancers and kidney failure. It has also been found that it may even act as a mutagen.
Калифорниялық түтікшелі құйрықты көбелек
Калифорнияға тән түбірлі құйрықты көбелектің (Battus philenor hirsuta) личинкасы өзінің жалғыз тағамдық көзі ретінде Калифорния түбірлі бұтасына тәуелді. Қызыл дақты қара күйелер өсімдік жапырақтарын жеп, метаморфозға ұшырау үшін гүлдерін қауіпсіз, жабық орын ретінде пайдаланады. Өсімдіктегі уытты затты күйелер жұтқанда, олардың дәмділігі төмендейді, сондықтан жыртқыштар үшін тартымсыз болады. Аристолохия тұқымдастарынан алынған аристолохикалық қышқылдардың сіңірілуіне байланысты, Battus philenor түрінің өзі, Papilio troilus L., Papilio glaucus L. ерегінің қара түсті морфы және Papilio polyxenes сияқты көптеген көбелек түрлері Батезиан мимикриясының үлгісі ретінде қолданылады. Дегенмен, Солтүстік Калифорния аймағында Battus philenor hirsuta-ға еліктейтін ешқандай түрлер белгілі емес. Аналық көбелектер жұмыртқаларын жеке өсімдіктерге кластерлер түрінде салады, әдетте бір сабаққа бір ғана кластер салады, бұл A. californica-ның қорғаныс механизмдері екінші кластерге кері әсер етпеуін және олар бір-бірімен бәсекелеспеуін қамтамасыз етеді. Бір сабақта бір уақытта тамақтанатын кластердің болуы, қорғаныс деңгейі төмен болғанда, өсімдікке көбірек личинкалардың тамақтануына мүмкіндік береді. Осы күйелердің кластерлері өсімдіктің өсімдіктерге қарсы қорғаныс механизмінің түрін және/немесе күшін өзгерту үшін жиынтық тамақтануға қатысатыны анықталды.
The larva of the endemic California pipevine swallowtail butterfly (Battus philenor hirsuta) relies on the California pipevine as its only food source. The red spotted black caterpillars consume the leaves of the plants, and then use the flowers as a secure, enclosed place to undergo metamorphosis. The plant contains a toxin which when ingested by the caterpillars makes them unpalatable to predators. Due to their unpalatability from the sequestered aristolochic acids from Aristolochiaceae spp., there are several known species of butterflies that use Battus philenor, as an overall species, as a model for Batesian mimicry, including Papilio troilus L., the darker female morph of Papilio glaucus L., and Papilio polyxenes. However, there are no known species that mimic Battus philenor hirsuta specifically in the Northern California region. The female butterflies tend to lay their eggs as clutches on an individual plant, preferring to lay only one clutch per shoot to ensure that the induced defenses of A. californica do not negatively affect a second clutch of offspring and so that they do not compete with one another. Having one clutch that feeds on the same shoot at the same time allows for a larger number of larvae to feed on the plant while the defenses are lower. It has been found that these clutches of caterpillars take part in aggregative feeding as to manipulate the type and/or size of the plant's induced defense in response to herbivory.