Кіріспе

АҚШ-тың федералды заңы

1980 жылғы «Қағаз жүгін азайту туралы заң» (Pub. L. No. 96-511, 94 Stat. 2812) – 1980 жылы қабылданған АҚШ-тың федералды заңы. Ол федералды үкіметтің жеке кәсіпкерлік және азаматтарға жүктейтін қағазбасшылық жүгін азайтуға бағытталған. Заң халықтан ақпарат жинауға ниеттенген мекемелерге процедуралық талаптар қояды. Бұдан бөлек, ол Басқару және бюджет кеңсесінің (OMB) құрамында Ақпарат және реттеу мәселелері жөніндегі кеңсе (OIRA) құрылып, осы жаңа мекемеге федералды мекемелердің халықтан ақпарат жинауын қадағалауға және ақпараттық саясатты белгілеуге өкілеттік берілді. 1995 жылғы «Қағаз жүгін азайту туралы заңға» енгізілген маңызды түзету OIRA-ның өкілеттігі үкіметке ақпарат беру туралы мекемелердің бұйрықтарына ғана емес, сонымен қатар халыққа ақпарат беру туралы бұйрықтарына да қолданатынын растады.

Тарихи контекст

Қағаз жүзіндегі жұмысты қысқарту туралы заңға дейін 1942 жылғы Федералдық есептер туралы заң болған. Бұл заң бойынша, мемлекеттік органдар халықтан ақпарат жинауды талап ету үшін Бюджет бюросынан (ОМБ-ның тікелей алдыңғысы) алдын ала мақұлдау алуға міндетті болды. Дегенмен, Ішкі кірістер қызметі (IRS) және Үкіметтік есептік палата (GAO) сияқты ірі ведомстволар осы талаптан босатылды, сондай-ақ заңда мемлекеттік органдардың талаптарды орындамауына қатысты санкциялар қарастырылмады. Ресурстардың жетіспеуі нәтижесінде бақылау нашарлады (өтініштердің бар болғаны 1-5 пайызы ғана қабылданбады) және кешігулер ұзақтығы артты. Кейбір мемлекеттік органдар мақұлдау туралы өтініш беруден бас тартты, ал басқалары нормативтік жүйені шашыратып, ақпарат талаптарының қайталануына және ысырапқа әкеп соқтыратын балама процедураларды іздеді және алды.

Елеулі талаптар

Заң халыққа есеп беру немесе жазбаларды жүргізу талаптарын енгізуді көздеген агенттікке бірқатар рәсімдік талаптар қояды. Мысалы, агенттік ақпарат жинау арқылы нақты мақсатты анықтауы, ақпаратты пайдалану жоспарын жасауы және кейбір жағдайларда пилоттық бағдарлама арқылы жинау әдісін сынауы керек. Агенттік нысандарда міндетті түрде белгілі бір элементтердің болуын қамтамасыз етуі тиіс, мысалы: ақпарат жинау мақсатын аудиторияға түсіндіру, құжаттарды толтыруға кететін шамамен уақытты бағалау және жауап берудің ерікті екендігі туралы мәлімет. Көп жағдайда агенттіктерден аталған талаптың қажеттілігі мен оның салдары туралы пікір білдіру үшін кем дегенде 60 күн берілуі талап етіледі. Қағазбастылықты азайту туралы заң, федералды мемлекеттік органдардың барлығына, ақпарат жинауға байланысты жүктеме тудыратын қағаз нысандарды, веб-сайттарды, сауалнамаларды немесе электрондық жіберулерді жариялау алдында OMB-дан «бақылау нөмірі» түрінде рұқсат алу міндетті етеді. «Жүктеме» термині «жауап берушінің кім екенін, күнін, мекенжайын және құралдың мазмұнын анықтау үшін қажеттіден» артық кез келген нәрсе ретінде анықталады. Жарамды бақылау нөмірі көрсетілмеген ақпарат жинау туралы сұрауды орындаудан бас тартқан адамға ешқандай жаза қолданылмайды. Алғаннан кейін рұқсат әр үш жыл сайын жаңаруы тиіс. Қағазбастылықты азайту туралы заңмен құрылған жүйе OIRA-ны мемлекеттік нысандардың барлығы үшін орталықтандырылған тіркеу ортасына айналдырады. Осы арқылы ол мемлекеттік бюрократияның американдық азаматтар мен кәсіпорындарға тигізетін жалпы әсерін бағалай алады. Бұл туралы АҚШ үкіметінің ақпарат жинау бюджеті деп аталатын жылдық құжатта жазылады. 2009 жылғы жинау бюджеті бойынша федералды үкімет 9,71 миллиард сағатқа бағаланатын міндетті құжаттарды толтыруға жұмсалды. 2016 жылы бұл көрсеткіш 9,78 миллиард сағатқа жетті.