Кіріспе

1949 жылғы фильм

«Ол сары лента тақты» – Джон Фордтың режиссерлігімен және Джон Уэйннің басты рөлде ойнауымен 1949 жылы түсірілген американдық Technicolor батыс фильмі. Бұл Фордтың «Кавалерия трилогиясының» екінші фильмі, сондай-ақ «Форт-Апачи» (1948) және «Рио-Гранде» (1950) фильмдері де осы трилогияға кіреді. 1,6 миллион долларлық бюджетпен фильм сол кезге дейін түсірілген ең қымбат батыс фильмдерінің бірі болды. «RKO» студиясы үшін бұл үлкен табысқа жеткен фильм болды. Фильм АҚШ әскері арасында танымал болған «Ол сары лента тақты» әнінің атымен аталады. Фильм Аризона және Юта штаттарының шекарасында орналасқан Навахо үндістерінің қорығындағы Монумент аңғарында түсірілді. Форд және оператор Уинтон Ц. Хох фильмнің көптеген кадрларын Фредерик Ремингтонның суреттері мен мүсіндерінен шабыт алып жасады. 1950 жылы Хох «Үздік түсірілім» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ фильм 1950 жылғы «Үздік жазылған американдық батыс фильмі» номинациясына ие болды (бұл сыйлықты Америка жазушылар гильдиясы «Сары аспанға» берді).

Сюжет

1876 жылы тамызда зейнетке шығу алдында, Форт Старк бекінісінде, шағын шекаралық әскерлік постында, қартайған атты әскердің қарт ардагері Нейтан Каттинг Бриттлске соңғы міндет тапсырылады: Джордж Армстронг Кастердің жеңілісінен кейін Шайен және Арапахо тайпаларының резервациясынан қашуын тоқтату және жаңа шекаралық соғыстың алдын алу. Бриттлстің міндеті екінші бұйрықпен күрделенеді: командирінің әйелі мен қызы Эбби Оллшард пен Оливия Дэндриджді шығысқа қарай жол тартқан пошта вагонына жеткізу. Оның әскер офицерлері, 1-ші лейтенант Флинт Кохилл мен 2-ші лейтенант Росс Пеннелл, капитан және ұстаздарының зейнетке шығуын күтіп, Оливияның махаббаты үшін бәсекелеседі. Капитан Бриттлске миссиясында бас барлаушы сержант Тайри, бұрынғы Конфедерация атты әскерінің капитаны; бірінші сержант Квинканнон; және майор Оллшард, Бриттлстің көп жылдық досы және командирі көмектеседі. Екі миссиясы да сәтсіз аяқталғаннан кейін Бриттлс әскерімен бірге зейнетке шығу үшін Форт Старкке оралады. Оның лейтенанттары миссияны далада жалғастырады, ал Бриттлс "пост пен армияны тастағаннан кейін" оларға қосылады. Тағы да көп адамның өмірін құрбан етуге ықыласы жоқ Бриттлс, ескі досы, "Жолаушы пони" басшысымен бейбітшілік орнатуға тырысады. Бірақ ол да сәтсіз аяқталғанда, ол қанды соғыстан аулақ болу үшін қауіпті жоспар құрастырады: көтерілісшілердің жылқыларын лагерьден қуып шығып, оларды өз резервацияларына жаяу оралуға мәжбүр етеді, ал лейтенант Кохиллдің атты әскері оларды қашықтан қадағалайды. Бриттлс скауттар бастығы лауазымына шақырылып, генерал-лейтенант шеніне көтеріледі – бұл шешімді генералдар Фил Шеридан мен Уильям Текумсе Шерман, сондай-ақ президент Улисс С. Грант мақұлдайды. Оливия мен лейтенант Кохилл құда болады. Фильм атты әскердің патрульдеу үшін жолмен келе жатқан көрінісімен аяқталады.

Кастинг

Алғашында режиссер Форд басты рөлге кімді таңдау керегіне көзі жетпеді. Дегенмен, ол Джон Уэйнды бұл рөлге алғысы келмеді, себебі басқа факторлармен қатар, Уэйн өзінен жиырма жылға үлкен кейіпкерді ойнайтын еді. 1948 жылы Уэйннің «Қызыл өзен» фильміндегі ойыны Фордтың пікірін өзгертті, ол «Мен осы алыптің актер екенін білмеппін!» деп айғайлады. Форд Уэйннің актер ретінде едәуір жетілгенін және енді осы фильмдегі кейіпкерді ойнауға қабілетті екенін түсінді. Түсірілім аяқталғаннан кейін Форд Уэйнге «Енді сен актерсің» деп жазылған торт сыйлады. Бұл рөл Уэйннің өзіне ең ұнайтын рөлдерінің біріне айналды. Көкжиекте нағыз дауыл көтерілді. Хох ауа райы нашарлағандықтан камераларды жинап бастады, бірақ Форд оған түсіруді жалғастыруға бұйырды. Хох сахнаға жеткілікті жарық жоқ екенін және, ең бастысы, дауыл камералардың үстінен өтсе, олар найзағай тартуға болатын нысанаға айналуы мүмкін екенін айтты. Форд Хохтың наразылығына құлақ қоймады; дауыл келіп, актерлер мен түсірілім тобын суға малып, сахнаны аяқтады. Кейін Хох осы көріністің түсіріліміне қатысты Фордқа шағымдану үшін Американың Кинематографистер Қоғамына хат жазды. Ол Фордтың күнімізгі түсірілімді аяқтағанын, бірақ суретші дауыл тұрғанда Хохтан азайған жарықта түсіруге рұқсат сұрағанын айтты. Хох: «Тым қараңғы, Джек. Мен түсіремін, бірақ ештеңеге уәде бере алмаймын». Содан кейін Форд: «Винни, линзаны аш және бастайық. Егер жақсы болмаса, мен жауапкершілікті қабылдаймын». Винни: «Жарайды, Джек», - деді. Бұл Джон Фордтың Technicolor форматында түсірілген екінші фильмі еді. Алғашқысы – «Мохок бойындағы барабандар» (1939).

Жарияланым

Театр плакатында басты рөлдегі актер униформасымен бірге сары түсті мойын орамал тағынып тұр, ал оның артында сары баннер (пропорциясы мен пішіні әдемі лентаны еске түсіреді), ол әйелдің иығына 270 градусқа дейін оралып тұр.

1958 жылғы теледидар пилоты

1958 жылы Джеймс Уорнер Белла жазған, «Command» деп аталатын сәтсіз телепилотта Эверетт Слоан капитан Бриттлс рөлінде, ал Бен Купер лейтенант Кохилл рөлінде ойнады.

Марапаттар

"Ол сары лента киген" фильмі 1950 жылғы "Оскар" сыйлығын "Түсті ең үздік операторлық жұмыс" номинациясы бойынша Уинтон С. Хохқа бұйырды.