Кіріспе
Vaccinium myrtillus немесе еуропалық көкжидек – солтүстік жартышардың кең аумағында өсетін, көк түсті жемісі бар бұталы өсімдік. Оны көкжидек, қаражидек, вимберри және уартлберри деп те атайды. Жапырақтары ұзын, жұмыртқа тәрізді, ланцет пішіндес немесе кең эллипстік болып келеді. Хуртлберри, миртлберри, вимберри, винберри, винберри және фрауган.
Vaccinium myrtillus or European blueberry is a holarctic species of shrub with edible fruit of blue color, known by the common names bilberry, blaeberry, wimberry, and whortleberry. Leaves are long and ovate to lanceolate or broadly elliptic in shape. hurtleberry, myrtleberry, wimberry, whinberry, winberry, and fraughan.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Vaccinium myrtillus – континенттік Еуропа, Британ аралдары, Солтүстік және Орталық Азия, Жапония, Гренландия, Исландия, Батыс Канада және Батыс АҚШ-та табиғи түрде өсетін Холарктикалық түр. Ол қышқыл топырақты егіншілік жерлерде, батпақтарда, тозық шалғындықтарда, ашық орман және саябақтарда, төбелерде және мореналарда кездеседі.
Қолданылуы
Жемістер жегенде қолдар, тістер мен тіл терең көк немесе қызғылт түске боялады, сондықтан бұл дәстүрлі түрде Ұлыбританияда тамақ пен киімді бояу үшін қолданылған.
Жемістер
Vaccinium myrtillus ғасырлар бойы дәстүрлі медицинада, әсіресе Австрияның дәстүрлі медицинасында түрлі ауруларды емдеу мақсатында шай немесе ликер ретінде қолданылып келген. АҚШ-та қарақұмықтан жасалған диеталық қоспалар сатылады, бірақ бұл өнімдердің денсаулыққа немесе ауруларға қандай да бір әсері бар екенін көрсететін дәлелдер аз. Тағам дайындауда қарақұмық жемісі көбінесе пирогтарға, торттарға, тортшаларға, кекстерге, джемдерге, маффиндерге, печеньелерге, соустарға, сироптарға, шырындарға және тәттілерге қолданылады.
Химия
Көкжиек пен оған жақын V. uliginosum екеуі де лигниндерді өндіреді, ішінара олар қорғаныс химиялық заттар ретінде қолданылатындықтан. V. myrtillus тритерпендердің жоғары концентрациясын қамтиды, олардың мүмкін биологиялық әсерлері зертханалық зерттеулерде қарастырылуда.