Кіріспе
Гибралтар аумағында қазіргі уақытта Жайық аралын материктік Испаниямен байланыстыратын ұзын истмус бөлігі бар. Испания 1704 жылғы қаланың бекітілген периметрінен тыс Гибралтардағы британдық егемендікті мойындамайды. Ұлыбритания ұзақ мерзім бойы үзіліссіз иелік ету негізінде истмустың оңтүстік бөлігіне құқық талап етеді. Осы жерде әуежайдан басқа екі ірі тұрғын үй кешені, спорт стадионы, орта мектеп, кемежай және жағажай орналасқан, бұл жер іс жүзінде Гибралтар аумағының ажырамас бөлігі болып табылады.
The Gibraltar territory currently contains an long section of the isthmus that links the Rock with mainland Spain. Spain does not acknowledge British sovereignty over Gibraltar beyond the fortified perimeter of the town as at 1704. The United Kingdom claims the southern part of the isthmus on the basis of continuous possession over a long period. As well as the airport, there are two substantial housing estates, a sports stadium, a secondary school, a marina, and a beach on this land, which de facto is an integral part of the territory of Gibraltar.
Әр жақтың орналасуы
Даудың бір көзі – Ұлыбританияға нақты қандай аумақтар берілгендігінің тиісті анықтамасының болмауы. Утрехт шартында берілген аумақтардың картасы немесе нақты сипаттамасы жоқ, сондықтан X бап әр тараптан әртүрлі түсіндіріледі. Утрехт шартының X бабына сәйкес, Гибралтар қаласы мен қамалы, сондай-ақ оған тиесілі порт, бекіністер және нығайтылған бекіністерге билік берілді.
Испанияның ұстанымы
Испания Ұлыбританияның Гибралтардағы егемендігін мойындамайды, себебі олардың пікірінше, берілген жалғыз бөлік – қаланың бекінілген периметрі, ал қалған бөліктерінің аумақтық юрисдикциясы болған жоқ (шарттың нақты сөзі: «Католик король қалаған және жоғарыда аталған мүлік Ұлыбританияға ешқандай аумақтық юрисдикциясыз берілсін деп түсініледі»). Сондықтан, шарт теңіз бұғазының бір бөлігін де бермеген. Испания бұл аумақты 19 ғасырдан бері (1815 жылдан) Ұлыбритания басып алғанын, және мұндай «теңіз бұғазының [Ұлыбританиямен] басылып алынуы заңсыз және халықаралық құқық принциптеріне қайшы келеді» деп санайды. Осы себепті Испания Ұлыбританияның егемендігін мойындамайды, керісінше, өзін осы аумақтың иесі деп санайды (суретке қараңыз). 1815 жылы британдықтар Испанияға теңіз бұғазындағы бейтарап аймақта казарма салу ниеті туралы хабарлаған, Испания Гибралтардағы сары қызылша эпидемиясымен күресуге көмектесу мақсатында келісім берген, ал ғимараттар содан кейін де сақталған. 1938 жылы, Испанияда азаматтық соғыс кезінде, британдықтар бейтарап аймақтың тағы бір бөлігінде әуежайды бір жақты құрылыс жасап салды, бұл бейтарап аймақтың бастапқы көлемін одан әрі азайтты. Қазіргі демаркацияға қатысты испандық ресми терминологияда «шекара» немесе «ерік-шекара» деген сөздердің орнына әрқашан «қоршау» (испан тілінде verja) сөзі қолданылады, себебі Испания өзінің аумағы деп санайтын жермен шекара болу мүмкіндігін мойындамайды.
Ұлыбританияның ұстанымы
Ұлыбритания оңтүстік аралдың оңтүстік бөлігіне қатысты рецепт бойынша иеленудің фактілік аргументтеріне сүйенеді, себебі "аралды ұзақ жылдар бойы үздірілмей иелену" болған. 1987 жылғы 2 желтоқсанда әуежайды пайдалану туралы британдық-испандық бірлескен декларациясында, сондай-ақ бірнеше ЕО актілерінде Ұлыбритания Испанияның аралдың егемендігін даулап отырғанын мойындады (Бұл шаралар Испания мен Ұлыбританияның әуежай орналасқан аумақтың егемендігі туралы дауға қатысты тиісті құқықтық ұстанымдарына зиян келтірмейді.), бірақ олар осы даудың негізін жоққа шығарады. Гибралтар үкіметі Испанияның аргументін толығымен жоққа шығарады. Олар "Утрехт шарты" "Гибралтар қаласы мен қамалын, оған тиесілі порт, бекіністер мен қорғаныс құрылыстарын" бергенін, ал қазіргі шекара бойында (Шайтан мұнарасы, Эль Молино) мұндай "бекіністер мен қорғаныс құрылыстары" болғанын, демек бұл аймақ берілгендердің ішіне кіргенін көрсетеді. Бұдан әрі, олар сол кездегі халықаралық тәжірибеде барлық аумақтық берілімдерге екі зеңбірек ату қашықтығына тең кеңейтілген айналасы кіргенін айтады. 1729 жылы Ұлыбритания, Франция және Испания арасында Севилья шарты жасалғанда, Испания мен Ұлыбритания арасында Гибралтар тасының солтүстік бетінен Ұлыбританияның "күмәнді емес құқығының" қаншалықты солтүстікке дейін жететіні туралы ұзақ пікірталас болды. Соңында, британдық және испандық зеңбіректер арасындағы екі зеңбірек ату қашықтығынан артық болатын 600 туаз қашықтық "бейтарап аймақ" деп есептелуіне келісім берілді. Қай жағдайда болсын, Ұлыбритания өз талаптарын ұзақ жылдар бойы үнемі иеленумен және пайдаланумен байланысты жылжымайтын мүлікке құқық беретін белгіленген құқықтық прецеденттерге негіздейді. Іс жүзінде, бұл жер бір жағынан Гибралтар аумағының ажырамас бөлігі болып табылады, сондай-ақ Испания тарапынан да, картада сызық болуы мүмкін, бірақ "бейтарап аймақтың" шекарасын көрсететін ешқандай белгі жоқ. Карталар Ұлыбританияның аралды басып алуының қалыптасуын, сондай-ақ Гибралтар үкіметінің мәлімдемесі бойынша, Утрехт шарты бойынша берілген бекіністердің бір бөлігі болған екі нысанның (Торре дель Диабло, Шайтан мұнарасы және Молино) орналасқан жерін көрсетеді. "Торре дель Молино" әрпімен "F" деп белгіленген. Іс жүзінде Гибралтар шекарадан/қоршаудан басталады, ал солтүстіктегі "бейтарап аймақ" Ла Линеа қаласына сіңірілген, ал оңтүстіктегі жер Гибралтардың ажырамас бөлігі болып табылады.