Кіріспе

Голландия кабинеті (1977–1981)

Бірінші Ван Агт кабинеті, сондай-ақ Ван Агт–Вигель кабинеті деп аталды, 1977 жылдың 19 желтоқсанынан 1981 жылдың 11 қыркүйегіне дейін Голландия үкіметінің атқарушы органы болды. Кабинет 1977 жылғы сайлаудан кейін христиандық-демократиялық Христиандық-демократиялық шақыру (CDA) және консервативті-либералдық Халықтың Азаттық және Демократия партиясы (VVD) тарапынан құрылды. Кабинет орталық-оң коалиция болып табылды және Христиандық-демократиялық лидер Дрис ван Агт премьер-министр ретінде қызмет еткендіктен, Өкілдер палатасында шағын көпшілікке ие болды. Либералдық лидер Ханс Вигель вице-премьер және Ішкі істер министрі қызметін атқарды. Кабинет радикалды 1970-ші жылдардың соңғы жылдары мен 1980-ші жылдардың экономикалық өсуінің алғашқы жылдарында жұмыс істеді. Ішкі саясатта ол контрмәдениеттің соңғы күндерімен, королева Юлиананың тақтан басқасымен және королева Беатрикс тақтың мұрагері ретінде тағайындалуымен, 1980-ші жылдардағы экономикалық дағдарыстан кейін инфляцияның өсуімен күресуге тиіс болды, бірақ мемлекеттік секторға және азаматтық реформаларға бірнеше маңызды әлеуметтік реформаларды жүзеге асыра алды, сондай-ақ реттеуді азайту мен жекешелендіруді ынталандырды. Халықаралық аренада 1979 жылғы мұнай дағдарысымен және Оңтүстік Африкадағы апартеидке қарсы күшті халықаралық позицияның салдарымен күресуге тура келді. Кабинет бірнеше маңызды ішкі және сыртқы қақтығыстарға тап болды, оның ішінде бірнеше кабинет мүшелерінің отставкаға кетуі, соның ішінде Өкілдер палатасындағы бірнеше Христиандық-демократтардың бейресми тобы, кабинетті тек сенім мен қолдау құрылымында ғана қолдады, бірақ ол өзінің толық мерзімін аяқтады және 1981 жылғы сайлаудан кейін Екінші Ван Агт кабинетімен ауыстырылды.

Құрылу

1977 жылғы жалпы сайлаудан кейін қазіргі премьер-министр Жооп ден Уилдің Еңбек партиясы (PvdA) он жаңа орын жеңіп алып, барлығы 53 орынға ие болды. Ханс Вигельдің "Азаттық және демократия халық партиясы" (VVD) алты орын жеңіп алып, 28 орынға ие болды. Антиреволюциялық партия (АРП), Католик халық партиясы (КВП) және Христиандық тарихи одақ (ХХУ) Дриз ван Агттың жаңа басшысы ретінде Христиандық демократиялық шақыру (ХДА) біріккен партиясы ретінде алғаш рет қатысты. Бұл сайлау бірігуінің нәтижесінде бір жаңа орын пайда болды және енді Өкілдер палатасында барлығы 49 орын болды. Еңбек партиясы мен Христиандық демократиялық шақыру арасында ұзақ келіссөздер өтті. Екі партия да сайлаудан тең мүмкіндіктермен шықты. Келіссөздер қазіргі премьер-министр және Еңбек партиясының басшысы Жооп ден Уил мен Христиандық демократиялық шақырудың басшысы Дриес ван Агттың арасындағы жеке антагонизммен қиындыққа тап болды. Ван Агт, Ден Уилдің кабинетінде вице-премьер ретінде қызмет еткен кезеңде, нашар жұмыс қарым-қатынасына тап болды. Ақырында Ван Агт Ден Уилдің талаптары тым жоғары екенін түсінді және оның орнына "Азаттық және демократия халық партиясымен" коалиция құрды.

Мерзім

Министрлер кабинеті ауыр экономикалық дағдарысқа тап болды, бірақ парламенттегі орындықтардың жартысына жуығын құрайтын солшыл оппозицияның қарсылығынан үкіметтік шығындарды қысқартудан бас тартты. Үкіметке қарсы көптеген солшыл митингілер көшелерде өтті. Королева Беатрикстің таж кию рәсімі мен үйлерді басып алу көтерілісі кезінде Амстердамда өткен қатал демонстрациялар есімде қалды. Жұмыссыздық күрт өсті және үкімет тым көп қарыз жасады деп есептелді.

Өзгерістер

1978 жылдың 5 наурызында Қорғаныс министрі Роэлоф Крюзинга (CHU) үкімет Нейтрон бомбасын одан әрі жетілдіру үшін АҚШ-ты жазалаудан бас тартқандықтан наразылық білдіріп, отставкаға кетті. Даму ынтымақтастығы министрі Ян де Конинг (ARP) 1978 жылдың 8 наурызына дейін Қорғаныс министрі міндетін атқарды, содан кейін Мемлекеттік кеңес мүшесі Виллем Шолтен (CHU) оның орнына тағайындалды. 1979 жылдың 1 сәуірінде Ғылым саясаты министрі Ринус Пейненбург (KVP) 51 жасында күтпеген жүрек талмасынан қайтыс болды. Денсаулық сақтау және қоршаған орта министрі Леендерт Гиньяар (VVD) 1979 жылдың 3 мамырына дейін Ғылым саясаты министрі міндетін атқарды, содан кейін Эйндховен технологиялық университетінде электр инженериясының профессоры болған Тон ван Триер тағайындалды. Тон ван Триер, тәуелсіз христиан демократы, сол айда Католик халық партиясына қосылды. 1980 жылдың 22 ақпанында Қаржы министрі Франс Андриессен (KVP) үкіметтің күшті үнемдеу саясатын іске асырмау туралы шешімімен келіспей отставкаға кетті. Қаржы жөніндегі мемлекеттік хатшы Ад Ноотбум (CHU) Франс Андриессенге қолдау білдіріп, сол күні ол да қызметінен кетті. Экономика министрі Гийс ван Аарденне (VVD) 1980 жылдың 5 наурызына дейін Қаржы министрі міндетін атқарды, содан кейін Ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы министрі Фонс ван дер Сти (KVP) Қаржы министрі болып тағайындалды. Сол күні Өкілдер палатасының депутаты Геррит Бракс (KVP) Ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы министрі болып тағайындалды. 1980 жылдың 16 сәуірінде Өкілдер палатасының депутаты Мариус ван Амельсворт (KVP) Қаржы жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. 1980 жылдың 25 тамызында Қорғаныс министрі Виллем Шолтен (CHU) Мемлекеттік кеңестің вице-президенті болып тағайындалғаннан кейін отставкаға кетті. Сол күні бұрынғы теңізші офицері Питер де Гейс (CHU), соған дейін Қорғаныс министрлігінде жоғары лауазымда жұмыс істеген, оның орнына тағайындалды. 1981 жылдың 1 қыркүйегінде, жаңа үкімет қызметке кіргенге дейін он күн бұрын, Тұрғын үй және кеңістіктік жоспарлау министрі Питер Билартс ван Блокланд (CDA) Апельдорн қаласының мэрі болып тағайындалғаннан кейін отставкаға кетті. Көлік және су шаруашылығы министрі Дани Туйнман (VVD) 1981 жылдың 11 қыркүйегінде жаңа үкімет құрылғанға дейін осы лауазымды уақытша атқарды.

Министрлер кабинетінің мүшелері

Министрлердің Атауы/Министрлік/Портфолиосы (лауазымы) Лауазым мерзімі Партиясы Дрис ван Агт (1931–2024) Премьер-министр Бас істер 19 желтоқсан 1977 – 4 қараша 1982 Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Ханс Вигель (1941 жылы туған) Премьер-министрдің орынбасары Ішкі істер 19 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Министр Доктор Крис ван дер Клаау (1924–2005) Сыртқы істер 19 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Франс Андриссен (1929–2019) Қаржы министрі 19 желтоқсан 1977 – 22 ақпан 1980 Католик Халық партиясы Гис ван Аарденне (1930–1995) 22 ақпан 1980 – 5 наурыз 1980 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Фонс ван дер Стее (1928–1999) 5 наурыз 1980 – 4 қараша 1982 Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Доктор Йоб де Руитер (1930–2015) Әділет министрі 19 желтоқсан 1977 – 4 қараша 1982 Антиреволюциялық партия Христиан-демократиялық шақыруы Гис ван Аарденне (1930–1995) Экономикалық істер министрі 19 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Доктор Рулоф Круизинга (1922–2012) Қорғаныс министрі 19 желтоқсан 1977 – 4 наурыз 1978 Христиан тарихи одағы Ян де Конинг (1926–1994) 4 наурыз 1978 – 8 наурыз 1978 Антиреволюциялық партия Виллем Схолтен (1927–2005) 8 наурыз 1978 – 25 тамыз 1980 Христиан тарихи одағы Капитан Питер де Геус (1929–2004) 25 тамыз 1980 – 11 қыркүйек 1981 Христиан тарихи одағы Христиан-демократиялық шақыруы Доктор Леендерт Гинжаар (1928–2003) Денсаулық сақтау және қоршаған орта министрі 19 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Доктор Вил Албеда (1925–2014) Әлеуметтік істер министрі 19 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Антиреволюциялық партия Христиан-демократиялық шақыруы Доктор Арие Пайс (1930–2022) Білім және ғылым министрі 19 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Дэни Туйнман (1915–1992) Көлік және су шаруашылығы министрі 19 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Фонс ван дер Стее (1928–1999) Ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы министрі 1 қараша 1973 – 5 наурыз 1980 Католик Халық партиясы Геррит Бракc (1933–2017) 5 наурыз 1980 – 11 қыркүйек 1981 Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Йонкхер Питер Беелаертс ван Блокланд (1932–2021) Тұрғын үй және кеңістіктік жоспарлау министрі 19 желтоқсан 1977 – 1 қыркүйек 1981 Христиан тарихи одағы Христиан-демократиялық шақыруы Дэни Туйнман (1915–1992) 1 қыркүйек 1981 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Тил Гардениерс Берендсен (1925–2019) Мәдениет, демалыс және әлеуметтік жұмыс министрі 19 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Портфолиосыз министрлер Атауы/Министрлік/Портфолиосы Лауазым мерзімі Партиясы Фонс ван дер Стее (1928–1999) Ішкі істер министрі • Нидерланд Антылдары істері 19 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Ян де Конинг (1926–1994) Сыртқы істер министрі • Даму ынтымақтастығы 19 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Антиреволюциялық партия Христиан-демократиялық шақыруы Ринус Пейненбург (1928–1979) Білім және ғылым министрі • Ғылым саясаты 19 желтоқсан 1977 – 1 сәуір 1979 Католик Халық партиясы Доктор Леендерт Гинжаар (1928–2003) 1 сәуір 1979 – 3 мамыр 1979 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Доктор Тон ван Триер (1926–1983) 3 мамыр 1979 – 11 қыркүйек 1981 Тәуелсіз Христиан-демократиялық Католик Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Мемлекеттік хатшылар Атауы/Министрлік/Портфолиосы Лауазым мерзімі Партиясы Хенк Конинг (1933–2016) Мемлекеттік хатшы Ішкі істер • Қалалар • Мемлекеттік қызмет 28 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Дурк ван дер Мей (1924–2018) Мемлекеттік хатшы Сыртқы істер • Еуропалық Одақ • Бенелюкс 28 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Христиан тарихи одағы Христиан-демократиялық шақыруы Ад Ноотебум (1928–2023) Мемлекеттік хатшы Қаржы • Фискалдық саясат • Салық және кеден • Үкіметтік бюджет 28 желтоқсан 1977 – 22 ақпан 1980 Христиан тарихи одағы Мариус ван Амельсвоорт (1930–2006) 16 сәуір 1980 – 11 қыркүйек 1981 Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Берт Хаарс (1913–1997) Мемлекеттік хатшы Әділет • Иммиграция және паналық тегін беру • Әділеттік реформасы • Жастар әділеті • Түзету мекемелері 28 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Христиан тарихи одағы Христиан-демократиялық шақыруы Тед Хазекамп (1926–1987) Мемлекеттік хатшы Экономикалық істер • Шағын және орта бизнестер • Өңірлік даму • Тұтынушылардың қорғалуы 11 мамыр 1973 – 11 қыркүйек 1981 Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Хас Бейен (1923–2002) • Сауда және экспорт 9 қаңтар 1978 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Бригадир-генерал Сес ван Лент (1922–2000) Мемлекеттік хатшы Қорғаныс • Адам ресурстары 11 наурыз 1974 – 11 қыркүйек 1981 Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Доктор Вим ван Экелен (1931 жылы туған) • Жабдықтар • Әділет 20 қаңтар 1978 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Эльс Ведер Смит (1921–2020) Мемлекеттік хатшы Денсаулық сақтау және қоршаған орта • Алғашқы медициналық көмек • Егде жастағылар күтімі • Мүгедектік саясаты • Медициналық этика • Тағам саясаты 3 қаңтар 1978 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Лув де Грааф (1930–2020) Мемлекеттік хатшы Әлеуметтік істер • Әлеуметтік қамсыздандыру • Кәсіби қауіпсіздік 28 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Антиреволюциялық партия Христиан-демократиялық шақыруы Клаас де Йонг (1926–2011) Мемлекеттік хатшы Білім және ғылым • Орта білім 1 қыркүйек 1975 – 11 қыркүйек 1981 Антиреволюциялық партия Христиан-демократиялық шақыруы Ад Гермес (1929–2002) • Бастауыш білім 9 қаңтар 1978 – 4 қараша 1982 Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Нели Кроес (1941 жылы туған) Мемлекеттік хатшы Көлік және су шаруашылығы • Жоғарғы инфрақұрылым • Жоғарғы көлік • Теміржол көлігі • Су шаруашылығы • Пошта қызметі • Ауа райы болжамы 28 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы Геррит Брокс (1933–2002) Мемлекеттік хатшы Тұрғын үй және кеңістіктік жоспарлау • Жоғарғы тұрғын үй • Қалалық жоспарлау 28 желтоқсан 1977 – 11 қыркүйек 1981 Католик Халық партиясы Христиан-демократиялық шақыруы Йелтиен Краайевелд Вутерс (1932 жылы туған) Мемлекеттік хатшы Мәдениет, демалыс және әлеуметтік жұмыс • Жұмыссыздық • Теңдік • Эмансипация 28 желтоқсан 1977 – 9 қыркүйек 1981 Антиреволюциялық партия Христиан-демократиялық шақыруы Герард Валлис де Врис (1936–2018) • Әлеуметтік қызметтер • Қоршаған орта саясаты • Табиғат • БАҚ • Мәдениет • Өнер • Демалыс • Спорт 4 қаңтар 1978 – 11 қыркүйек 1981 Бостандық және демократия үшін халық партиясы